ถือเป็นเรื่องใหญ่ในวงการเพลงของโลกที่อาจจะส่งผลมาถึงตลาดเพลงของไทยไม่ช้าก็เร็ว เมื่อ Spotify ผู้นำด้านบริการมิวสิกสตรีมมิ่งระดับโลก ด้วยจำนวนผู้ใช้มากกว่า 200 ล้านคนทั่วโลก และมีคลังเพลงอันหลากหลายที่มีมากกว่า 30 ล้านเพลง ได้อัพเดทแอพพลิเคชั่นใหม่ด้วยการเพิ่มฟังก์ชั่นให้คนฟังสามารถบล็อกศิลปินที่เราไม่ต้องการฟังได้แล้ว โดยผู้ใช้งานสามารถทำได้เองแบบง่ายๆ เพียงเข้าไปยังหน้าศิลปินที่ไม่ต้องการฟัง หลังจากนั้นแตะปุ่มสามจุด แล้วให้เลือก "Don't play this artist" ตัวแอพก็จะไม่เล่นเพลงจากศิลปินดังกล่าวอีกต่อไป

ก่อนหน้านี้ทาง Spotify ได้เริ่มทดลองใช้งานฟังก์ชั่นนี้มาตั้งแต่ปี 2017 แต่เพิ่งจะเอามาใช้งานจริงเมื่อไม่กี่วันมานี้เอง

คำถามที่ตามมาก็คือ ฟังก์ชั่นใหม่ที่ว่านี้จะส่งผลกับธุรกิจเพลงและศิลปินอย่างไร?

โดยปกติแล้วแอพพลิเคชั่นมิวสิคสตรีมมิ่ง นี้จะมีรายได้จากหลายทางด้วยกันคือ จากค่าโฆษณา รวมไปถึงค่าบริการรายเดือนจากผู้ฟังที่ยอมจ่ายเพื่อได้สิทธิพิเศษ อาทิ สามารถดาวน์โหลดเพลงคุณภาพที่สูงกว่าสตรีมมิ่งมาเก็บไว้ในเครื่อง หรือไม่ต้องฟังโฆษณาคั่น ตามโมเดลธุรกิจที่เรียกว่า “ฟรีเมียม”

พบว่าค่าเฉลี่ยของผู้ใช้งานที่ยอมชำระค่าบริการรายเดือนนั้นจะอยู่ที่ประมาณ 10% ของคนใช้งานทั้งหมด

นั่นหมายความว่า Spotify จะมีคนสมัครและชำระค่าบริการรายเดือนยย่างน้อย 20 ล้านบัญชี

กลับมาที่ฟังก์ชั่น บล็อกศิลปิน ว่าจะส่งผลกระทบกับธุรกิจเพลงอย่างไร

ตามปกติแล้ว พฤติกรรมการฟังเพลงแบบสตรีมมิ่งนั้น พอจะแบ่งกลุ่มตามพฤติกรรมได้เป็น 2 กลุ่มหลัก คือ

1. เลือกฟังจากการค้นหาอัลบั้มหรือชื่อศิลปิน ซึ่งส่วนใหญ่คนฟังประเภทนี้จะเป็นแฟนเพลงที่เหนียวแน่นอยู่แล้ว

2. ฟังเพลงตามหมวดหมู่ที่แอพพลิเคชั่นจัดมาให้มาแบบสำเร็จรูป อาทิ ตามประเภทเพลง เช่น เพลงร็อก , เพลงแจ๊ส, เพลงป๊อป หรือจะเป็นหมวดหมู่ตามอารมณ์ อาทิ เพลงเศร้า, เพลงรัก, เพลงปาร์ตี้, เพลงสำหรับฟังในรถ, เพลงสำหรับฟังในที่ทำงาน ฯลฯ

ซึ่งในกลุ่มที่ 2 นี้จะเป็นที่นิยมมากกว่า

ดังนั้น การที่คนฟังสามารถจะบล็อกศิลปินที่ตัวเองไม่อยากฟัง จึงน่าจะส่งผลกระทบกับพฤติกรรมการฟังเพลงในกลุ่มที่ 2 มากกว่า

ในยุคที่โซเชียลมีเดียกำลังเป็นที่นิยมไปทั่วโลก การสื่อสารสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วและกว้างขวาง ศิลปินในทุกวงการก็เปรียบเสมือนอยู่ในที่โล่งแจ้ง ที่ตกเป็นเป้าของสังคมออนไลน์ได้ง่าย

หลายครั้งที่เราเห็นสถานการณ์ที่ชาวเน็ตพร้อมใจกันแบนศิลปิน หรือแบรนด์อันเป็นผลมาจากกระแสในโลกโซเชียลออนไลน์ อย่างเช่น แบรนด์ D&G ที่ถูกคนจีนแบน, หรือจะเป็นกรณีที่คนจีนแบนไม่มาเที่ยวเมืองไทยจากคำพูดของผู้บริหารประเทศ

ล่าสุดในวงการละครก็เพิ่งจะมีคนรวมกลุ่มกันแบนละครที่นักแสดงนำฝ่ายหญิงที่กำลังเป็นกระแสอยู่ในขณะนี้ เดือดร้อนถึงผู้จัดที่ต้องออกมาขอโอกาสให้นักแสดง

ในธุรกิจเพลงที่ปัจจุบันรายได้ส่วนหนึ่งมาจากการเก็บค่าลิขสิทธิ์จากการสตรีมมิ่งที่มีแนวโน้มจะเติบโตใกล้แซง Physical Product อย่าง CD, MP3 เข้าไปทุกที

นอกจากการบริหารรายได้แล้ว ยังต้องบริหารภาพลักษณ์ของศิลปินให้ดีอีกด้วย

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศไทยที่ศิลปินเพลงหลายคนอินกับกระแสการเมืองมากเกินไป แบบไม่ลืมหูลืมตาจนเสี่ยงที่จะถูกแบนจากคนฟัง

นั่นหมายถึงจะส่งผลกระทบกับรายได้ของค่ายเพลงในระยะยาว...

pics credit www.engadget.com