มีข้อมูลที่น่าสนใจของ COSI (Child Online Safety Index) หรือดัชนีแสดงค่าความปลอดภัยสำหรับเด็กในโลกออนไลน์  พบว่า เด็กไทยจำนวนกว่า 79% กำลังตกอยู่ในอันตรายในโลกไซเบอร์  อีกทั้งประเทศไทยถูกจัดอยู่ในอันดับต่ำสุด  ถือว่ามีความเสี่ยงสูงสุดในกลุ่ม 30 ประเทศที่เข้าร่วมการสำรวจ

นั่นแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ถึงแม้ประเทศไทยจะมีอัตราการใช้งานอินเตอร์เน็ต Social Media หรือการท่องโลกออนไลน์ที่ค่อนข้างสูง แต่พื้นฐานในการใช้งานให้ถูกต้องปลอดภัยและสร้างสรรค์ยังอยู่ในเกณฑ์ที่น่าเป็นห่วง

ถ้ามองในภาพใหญ่นี่คือปัญหาระดับประเทศที่ต้องใช้หลายภาคส่วนเข้ามาร่วมบูรณาการแก้ไข สำหรับภาคเอกชนอย่าง “เอไอเอส” ที่ถือว่ามีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับปัญหาดังกล่าวเพราะสินค้าและบริการหลักก็ยังคงเป็นผู้ให้บริการเครือข่ายที่ทำให้ผู้บริโภคเข้าถึงข้อมูลต่างๆ บนโลกใบนี้ได้อย่างเสรี ก็มองเห็นความความสำคัญในเรื่องนี้จนเกิดมาเป็น “อุ่นใจ ไซเบอร์” ที่เดินหน้า ปูพื้นฐาน และสร้างความตระหนักถึงการใช้อินเตอร์เน็ตอย่างสร้างสรรค์และมีประโยชน์ต่อคนไทยทุกวัย มาตั้งแต่ปีที่แล้ว

นัฐิยา พัวพงศกร หัวหน้าแผนกงานพัฒนากลยุทธ์อย่างยั่งยืน ยังอธิบายต่อไปอีกว่า “เป้าหมายของ อุ่นใจ ไซเบอร์ ของเอไอเอส คือ อยากเห็นคนไทยใช้อินเตอร์เน็ตอย่างชาญฉลาด ใช้และเข้าถึงได้อย่างปลอดภัย ต่อชีวิต ทรัพย์สิน สามารถใช้ให้เกิดประสิทธิภาพ และสร้างประโยชน์ได้”

อย่างที่บอกว่า “อันตรายในโลกไซเบอร์” เป็นปัญหาระดับประเทศที่ต้องระดมหน่วยงานต่างๆ เข้ามาช่วยกันแก้ไขปัญหา ทำให้เอไอเอสสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายโรงเรียนทั่วประเทศกว่า 300 แห่งทั่วประเทศ เพื่อเสริมสร้างการเรียนรู้ทักษะทางดิจิทัล DQ หรือ​ Digital​ Intelligence Quotient มาตรวัดความฉลาดทางดิจิทัล​ ที่คำนวณ​จากผลรวมทักษะในการเข้าสังคม​ การจัดการกับอารมณ์​และภูมิปัญญา ที่ช่วยให้​รับมือกับความท้าทายและแรงกดดันที่เกิดขึ้นในโลกออนไลน์ได้

“ตัวชี้วัดความสำเร็จ คือการสร้างความตระหนักรู้ จึงมีความจำเป็นให้ในช่วงแรกโครงการต้องเข้าถึงโรงเรียน และจำนวนเด็กๆ ให้ได้มากที่สุด”

นัฐิยา อธิบายอีกว่า หลังจากที่สร้างการตระหนักรู้ในปีที่ผ่านมา ปีนี้ก็ยังคงเดินหน้าให้กลุ่มเป้าหมายสามารถเข้าถึงและได้ร่วมทดสอบ หลักสูตร ที่จะช่วยปลูกจิตสำนึกและเตรียมความพร้อมให้เด็กวัยนี้สามารถใช้อินเตอร์เน็ตและสื่อออนไลน์อย่างชาญฉลาด เด็กๆ จะได้ฝึกทักษะการใช้เหตุผล คิดวิเคราะห์ ที่ประกอบด้วย 8 ทักษะดิจิทัลสำคัญ ได้แก่ 1. Digital Identity (อัตลักษณ์ออนไลน์), 2. Digital Use (ยับยั้งชั่งใจ), 3. Digital Safety (เมื่อถูกรังแกออนไลน์), 4. Digital Security (ท่องเน็ตอย่างปลอดภัย), 5. Digital Emotional Intelligence (ใจเขา-ใจเรา), 6. Digital Communication (รู้ถึงผลที่จะตามมา), 7. Digital Literacy (คิดเป็น), และ 8. Digital Rights (รู้สิทธิ์และความเป็นส่วนตัว)

ตัวแปรสำคัญที่จะขับเคลื่อนให้ “อุ่นใจ ไซเบอร์” เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้คือ คุณครู และผู้ปกครอง โดยเฉพาะกลุ่มผู้ปกครองที่มีความใกล้ชิดกับเด็กๆ มากที่สุด ทำให้อีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญอย่าง Google Family Link ที่ถูกออกแบบมาเพื่อให้ผู้ปกครองสามารถให้คำแนะนำ ดูแลการใช้งานโทรศัพท์ รวมถึงดูแลความปลอดภัยจากพิกัดปัจจุบันของบุตรหลานได้ ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในการใช้อินเตอร์เน็ตภายในครอบครัว

ถ้ามองในมิติของแคมเปญการตลาด หลังจากที่สร้างการรับรู้การตระหนักรู้ (Awareness) สิ่งสำคัญในขั้นตอนต่อไปคือ การสร้างการมีส่วนร่วม หรือการทดลองใช้ ซึ่งแน่นอนว่าปีนี้ เอไอเอส ก็พยายามทำให้กลุ่มเป้าหมายได้เข้าร่วมการทดสอบมากยิ่งขึ้นนั่นเอง

นัฐิยา ย้ำถึงเป้าหมายสูงสุดของอุ่นใจไซเบอร์ไว้อย่างน่าสนใจว่า “เราคาดหวังความสำเร็จของโครงการในเชิงบริบทของเศรษฐกิจและสังคม เพื่อที่จะให้กลุ่มเป้าหมายนำองค์ความรู้ ไปต่อยอดเพื่อประโยชน์ในอนาคต”

แม้ว่าวันนี้เราจะยังไม่ได้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในสังคมจากการดำเนินโครงการนี้อย่างชัดเจน แต่นั่นกลับทำให้เราได้เห็นถึงปัญหาที่กำลังก่อตัวขึ้น ในขณะเดียวกันก็มีองค์กรที่มองเห็นปัญหาและใช้ความสามารถหลักทางการแข่งขันเข้ามาช่วยสนับสนุนเพื่อที่จะแก้ไขปัญหานั้น

อย่างน้อยสิ่งที่เอไอเอสทำ คือการ “จุดไฟ” ให้สังคมได้ตระหนักถึงปัญหาจะเกิดขึ้นพร้อมๆ กับโลกของเทคโนโลยีที่กำลังพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้ง นั่นคงถึงเวลาฉีดวีคซีนเป็นภูมิคุ้มกันที่จะมาช่วยป้องกันไวรัสไซเบอร์

ยิ่งในช่วงเวลานี้เป็นช่วงวิกฤตของประเทศที่ต้องรับมือกับโรคระบาดโควิด-19 ทำให้มีมาตรการต่างๆ ออกมา หน่วยงานภาครัฐและเอกชนต่างก็พร้อมใจให้พนักงานสามารถทำงานอยู่ที่บ้านได้ สถานศึกษา สถานบริการต่างก็ปิดชั่วคราวเพื่อร่วมกันหยุดการระบาด

นัฐิยา บอกว่า มีอัตราการใช้ การใช้งานอินเทอร์เน็ตผ่านมือถือและเน็ตบ้านเพิ่มมากขึ้นกว่า 20% ของช่วงเวลาปกติ  ทำให้เป็นช่วงเวลาสำคัญที่จะทำความเข้าใจกับลูกหลานถึงความปลอดภัย และการใช้งานที่เหมาะสมบนโลกไซเบอร์

ภาพทั้งหมดทำให้เราได้เห็นภาพใหญ่ของเอไอเอสกับการขับเคลื่อนองค์กรได้อย่างชัดเจนภายใต้วิสัยทัศน์ “Digital Service Provider”

นัฐิยา อธิบายเสริมว่า มองการทำงานเป็น 2 มุมคือ การมองจากมุมของลูกค้า ที่ใช้บริการแล้วเจอความเสี่ยงอะไร กับการจัดการข้อมูลหลังบ้าน ที่จะบริหารจัดการข้อมูลการใช้งาน ประวัติ หรือความลับของลูกค้าให้ดี ที่จะทำคู่ขนานทำงานกันไปและทำให้ภาพใหญ่ของนโยบายเรื่องความปลอดภัยจากการใช้งานมีความชัดเจน

“อุ่นใจไซเบอร์ เป็นหนึ่งในแกนนโยบายความยั่งยืน ในมิติเรื่องของความรับผิดชอบต่อสินค้าและบริการที่มีต่อผู้บริโภค ที่เรามองว่าปัญหานี้จะทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ หน้าที่คือต้องหาความรู้และต้องก้าวให้ทัน”

เหรียญมีสองด้านเสมอ ทุกอย่างมีข้อดีและข้อเสีย หากแต่อยู่ที่เราจะเลือกมอง และเลือกใช้มันอย่างไรให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคม ช่วงกักตัวอยู่บ้าน ลองปล่อยวางมือถือและพูดคุย ทำกับข้าว หรือทำกิจกรรมร่วมกันในครอบครัว เวลานี้น่าจะเป็นช่วงที่เราได้เข้าใจและสร้างภูมิต้านทานทุกโรคได้ดีที่สุด