แม้ “Climate Change” จะเป็นประเด็นที่ทั่วโลกพูดถึงมาระยะเวลาหนึ่งแล้ว แต่การแพร่ระบาดของโควิด-19 ถือเป็นตัวเร่งให้ผู้คนตระหนักถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างฟุ่มเฟือย สิ่งแวดล้อมที่ถูกทำลายจนส่ง ผลกับการดำเนินชีวิตของผู้คน

รายงานความเสี่ยงโลกประจำปี 2564 ของ World Economic Forum ระบุว่า ความล้มเหลวในการจัดการปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นความเสี่ยงของโลกในอันดับต้น ๆ ใกล้เคียงกับความเสี่ยงของวิกฤตโควิด-19 ช่วงที่ผ่านมาจึงเห็นความพยายามของประชาคมโลกที่ต้องการแก้ปัญหาโลกร้อนอย่างจริงจัง

ล่าสุด การมารวมตัวกันของตัวแทนประเทศต่างๆ จากทั่วโลกกว่า 200 คน ที่การประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สมัยที่ 26 หรือ COP26 ที่เมืองกลาสโกว์ ประเทศสกอตแลนด์ โดยมีเป้าหมายร่วมกันในการรักษาอุณหภูมิของโลกไม่ให้เพิ่มเกิน 2 องศาเซลเซียส และให้พยายามตั้งเป้าไว้ที่ 1.5 องศาเซลเซียส เพื่อที่จะป้องกันหายนะภัยทางด้านสภาพภูมิอากาศ ตัดลดการปล่อยคาร์บอนจนกระทั่งถึงเป้าหมายเป็นศูนย์ภายในปี 2050 ถือเป็นการส่งสัญญาการ “เอาจริง” ที่ทั่วโลกเห็นควรว่าจะต้องเกิดขึ้น

โดยเฉพาะความตื่นตัวของ “ภาคการเงิน” ซึ่งถือเป็นตัวกลางในการจัดสรรสภาพคล่องในระบบเศรษฐกิจของโลก จึงเกิดคำถามว่า ผู้เล่นอย่างนักลงทุนสำคัญอย่างไรในเรื่องนี้?

ข้อมูลจาก Climate Bonds Initiative องค์กรนานาชาติที่ส่งเสริมการลงทุนเพื่อแก้โลกร้อน ระบุว่าในช่วงครึ่งแรกของปี 2564 ทั่วโลกมีการระดมทุนผ่าน “ตราสารหนี้สีเขียว” หรือ Green Bonds สูงกว่า 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 6.6 ล้านล้านบาท ซึ่งหากคิดเป็นสัดส่วนแล้วเงินจำนวนนี้อาจจะไม่มากนักหากเทียบกับขนาดของตลาดตราสารหนี้ที่มีมูลค่าหลายล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่การลงทุนในตราสารหนี้สีเขียวมีแนวโน้มในการเติบโตขึ้นทุกปีและประมาณการว่าอาจมีมูลค่าถึงหลักล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในไม่ช้านี้

สอดคล้องกับหนึ่งในมาตรการที่ COP26  ให้ความสำคัญคือเรื่องของการลงทุน โดยสถาบันการเงินราว 450 แห่ง ซึ่งมีการควบคุมเงินราว 130 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 4,259 ล้านล้านบาท เห็นชอบที่จะสนับสนุน "เทคโนโลยีสะอาด" อย่างพลังงานหมุนเวียน และปฏิเสธที่จะให้การสนับสนุนทางการเงินแก่อุตสาหกรรมที่ใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ถือเป็นความพยายามในการทำให้บริษัทเอกชนต่างๆ มีส่วนร่วมในการบรรลุเป้าหมายการปล่อยคาร์บอนเป็นศูนย์ รวมถึงเป็นการเร่งให้บริษัทต่างๆ เข้ามาสนับสนุนการเงินในเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

ธนาคารกสิกรไทย ถือเป็นธนาคารพาณิชย์สัญชาติไทยแห่งแรกและแห่งเดียวที่เดินหน้าเข้าสู่ปีที่ 3 ของ “หลักการธนาคารที่รับผิดชอบขององค์การสหประชาชาติ” (UN Principles for Responsible Banking) สอดรับกับยุทธศาสตร์ธนาคารแห่งความยั่งยืนอย่างต่อเนื่อง พร้อมแลกเปลี่ยนความรู้ประสบการณ์กับธนาคารกว่า 240 แห่งทั่วโลกใน 69 ประเทศ มีสินทรัพย์รวมคิดเป็น 40% ของมูลค่าสินทรัพย์ธุรกิจธนาคารทั่วโลก ที่ได้ลงนามในหลักการธนาคารที่รับผิดชอบขององค์การสหประชาชาติ หรือ UN Principles for Responsible Banking: UN PRB ของสำนักงานโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งองค์การสหประชาชาติว่าด้วยข้อริเริ่มด้านการเงิน (United Nations Environmental Program Finance Initiative: UNEP FI) ซึ่งเปิดตัวโครงการเมื่อเดือนกันยายน 2562 และธนาคารลงนามรับหลักการในเดือนกุมภาพันธ์ 2563

ปัจจุบันโครงการ UN PRB กำลังเดินหน้าเข้าสู่ปีที่ 3 อย่างเข้มข้น ใช้เครื่องมือของยูเอ็นวิเคราะห์ วางโรดแม็บไปสู่ความยั่งยืนในอนาคต ขณะเดียวกันยังเพิ่มการสนับสนุน “สินเชื่อสีเขียว” ในธุรกิจที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และละเว้นการสนับสนุนสินเชื่อให้แก่โรงไฟฟ้าถ่านหินที่เกิดใหม่ ยกเว้นโรงไฟฟ้ามีการเปลี่ยนรูปแบบพลังงานเป็นแหล่งพลังงานคาร์บอนต่ำ และทยอยลดเงินกู้ปัจจุบันในโครงการโรงไฟฟ้าถ่านหินที่มีอยู่แล้วให้เป็นศูนย์ภายในปี 2573 มุ่งหวังร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวก ส่งมอบโลกที่ยั่งยืนให้คนรุ่นต่อไป

ขัตติยา อินทรวิชัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารกสิกรไทย กล่าวว่า ปัจจัยสำคัญที่จะทำให้ธนาคารบรรลุเป้าหมายความยั่งยืนในวาระเร่งด่วนเรื่องลดผลกระทบการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ คือการสร้างความพร้อมของบุคลากร สร้างวัฒนธรรมในกระบวนการทำงานจนทำให้คนของกสิกรไทยมี Green DNA ควบคู่กับการวางโครงสร้างด้านฐานข้อมูล ESG ที่จะวิเคราะห์สถานะของธุรกิจธนาคารในมิติความยั่งยืนได้แม่นยำ ทำให้ตั้งเป้าหมายและสร้างผลลัพธ์ได้ตรงจุด เพื่อร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวก บรรเทาภาวะโลกรวน และส่งมอบโลกที่สมดุลและยั่งยืนให้แก่คนรุ่นต่อไป

ปตท. เป็นอีกรัฐวิสาหกิจรายแรกที่ขยับตัวกับเรื่องนี้ด้วยการเปิดขายหุ้นกู้ 2 รุ่น รวม 15,000 ล้านบาท แบ่งเป็นหุ้นกู้เพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อมหรือ Green Bonds อายุ 3 ปี และหุ้นกู้อายุ 7 ปี ซึ่งหุ้นกู้เพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม หรือ Green Bonds คือตราสารหนี้มุ่งเน้นระดมทุนเพื่อใช้ลงทุนในโครงการเพื่อสิ่งแวดล้อม เช่น โครงการพลังงานสะอาด การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม เป็นต้น ถือได้ว่าเป็นเรื่องใหม่สำหรับประเทศไทย แต่เริ่มได้รับความสนใจจากนักทุนต่างประเทศที่มองหาบริษัทที่มีการเปลี่ยนแปลงไปสู่ธุรกิจสีเขียว

สำหรับกรีนบอนด์ที่ปตท. ออกมาในครั้งนี้ถือเป็นรายแรกของโลกที่ได้รับ Certificate ด้านโครงการอนุรักษ์ป่า (Forest Conservation Project) จาก Climate Bonds Initiative ด้วย

“หลังจากนี้ ปตท.จะเดินหน้าโครงการเพื่อสิ่งแวดล้อม ตามเจตนารมณ์ของการระดมทุนผ่านหุ้นกู้ Green Bonds เป็นหนึ่งในภารกิจเพื่อสร้างความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมให้กับประเทศ โดยจะดำเนินการโครงการปลูกป่าเพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศและลดภาวะโลกร้อนเพื่อดูแลป่าในระยะยาวผ่านสถาบันปลูกป่าและระบบนิเวศปตท. จะสามารถช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ รวมถึงการเพิ่มจำนวนพื้นที่ป่าของประเทศ และเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเขตเมือง ตามเจตนารมณ์ของปตท. ในการออกหุ้นกู้รายแรกของโลกที่ได้รับ Certificated ด้านโครงการอนุรักษ์ป่าจาก Climate Bonds Initiative หรือ CBI” อรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) กล่าวถึงการลงทุนในอนาคตของปตท.

สอดคล้องกับแนวคิดของ ธีรพงศ์ จันศิริ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) จากการที่ไทยยูเนี่ยนออกหุ้นกู้ส่งเสริมความยั่งยืนครั้งที่ 2 เพื่อเข้าถึงกลุ่มนักลงทุนรายใหม่ ๆ ใน Blue Finance หรือการจัดหาเงินทุนสำหรับโครงการที่เป็นประโยชน์ต่อมหาสมุทร – และอุตสาหกรรมอาหารทะเลโดยรวม

“ไทยยูเนี่ยนดำเนินธุรกิจภายใต้กลยุทธ์ด้านความยั่งยืน SeaChange® โดยมีโครงการต่าง ๆ ที่ผลักดันด้านความยั่งยืนมาโดยตลอด และเพื่อตอบรับกับทางภาครัฐที่ได้มีการออกกฎเกณฑ์เพื่อสนับสนุนบริษัท เอกชนไทยในด้านการเงินเพื่อความยั่งยืน เรามีความยินดีที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันเรื่องการเงินเพื่อความยั่งยืนในตลาดทุนในประเทศไทย ซึ่งจะเป็นการสนับสนุนไทยยูเนี่ยนและพันธกิจในการทำงานด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป”

การที่ไทยยูเนี่ยนได้ตัดสินใจออกหุ้นกู้เพื่อความยั่งยืนในรุ่น 5 และ 10 ปี ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะสามารถเข้าถึงกลุ่มนักลงทุนรายใหม่ ๆ และเป็นการสร้างเส้นอัตราผลตอบแทนของหุ้นกู้ส่งเสริมความยั่งยืนของบริษัท โดยเป็นอัตราดอกเบี้ยของรุ่น 5 และ 10 ปีที่เสนอขายครั้งนี้ และอัตราดอกเบี้ยของรุ่น 7 ปีที่เสนอขายไปในเดือนกรกฎาคม 2564

เมื่อเทรนด์รักษ์โลกเป็นหนึ่งใน Mega Trends กำลังมาและนักลงทุนก็เริ่มมองหาการลงทุนในบริษัทที่มุ่งพัฒนากระบวนการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เป็นหน้าที่ของภาคธุรกิจที่จะต้องปรับตัวสอดรับการเปลี่ยน แปลงในครั้งนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยเองก็กำลังมีแผนการดำเนินงานต่อเนื่องด้านการลงทุนอย่างรับผิดชอบ โดยจะศึกษาวิเคราะห์ความเสี่ยงของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อความมั่นคงของเงินสำรองทางการ จะช่วยให้การกระจายความเสี่ยงการลงทุนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

รวมถึงพิจารณาลงทุนในตราสารหนี้สีเขียว ซึ่งนอกจากจะเพิ่มความหลากหลายของสินทรัพย์ทางการแล้ว ยังช่วยให้พอร์ตโฟลิโอของประเทศไทยเขียวขึ้น เป็นอีกหนึ่งแรงที่ร่วมผลักดันการสร้างพลังบวกให้กับโลกนี้ด้วยเช่นเดียวกัน  

*ติดตามเนื้อหาฉบับสมบูรณ์ ได้ที่นิตยสาร BrandAge ฉบับเดือนธันวาคม 2564 หน้าปก 2022 18++TRENDS หน้าที่ 074-119*