ผลพวงจากเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลงในช่วง 2 – 3 ปีที่ผ่านมา ทำให้ผู้บริโภคมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการจับจ่ายสินค้า FMCG โดยบริษัท กันตาร์ เวิร์ลดพาแนล (ไทยแลนด์) จำกัด หรือ KWP ผู้นำระดับโลกด้านการวิจัยพฤติกรรมการจับจ่ายของผู้บริโภคเชิงลึก ออกมาให้ข้อมูลถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค โดยสรุปออกมาได้เป็นข้อๆ คือ

1.ผู้บริโภคไปสโตร์ในความถี่ที่น้อยลง

2.มีการใช้จ่ายต่อบิลลดลง

3.จำนวนสินค้าซื้อน้อยลง

4.ลดกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่จะซื้อให้น้อยลง รวมถึงลดขนาดแพ็กไซส์ลง

5.ผู้บริโภคจะเลือกซื้อตอนที่มีโปรโมชั่น

6.ผู้บริโภคจะเปลี่ยนร้านค้าปลีกหันไปหาร้านที่ขายสินค้าถูกกว่ามากขึ้น

สิ่งที่น่าจับตามองก็คือ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภคจะเข้ามีผลต่อการเติบโตของช่องทางขายแต่ละช่องทางอย่างไรบ้าง

บริษัทวิจัยชั้นนำอย่างยูโรมอนิเตอร์ ให้ข้อมูลถึงสัดส่วนของช่องทางขายแต่ละช่องทางโดยเปรียบเทียบการเติบโตให้เห็นระหว่างปี 2015 กับ 2020 โดยร้านค้าปลีกคอนวีเนียนสโตร์ มีการขยายตัวที่น่าจับตามอง โดยมีส่วนแบ่งเพิ่มขึ้นจาก 15.2% ในปี 2015 เป็น 22.1% ในปี 2020

ยูโรมอนิเตอร์ สรุปปัจจัยสนับสนุนการเติบโตของคอนวีเนียนสโตร์มีตั้งแต่สมาชิกในครัวเรือนของบ้านเรามีเล็กลงจากเฉลี่ย 3.5 คน มาอยู่ที่ 3 คน ทำให้วอลุ่มในการซื้อสินค้า FMCG ลดลงตามไปด้วย แน่นอนว่า ร้านค้าที่เปิดใกล้บ้านอย่างคอนวีเนียนสโตร์จะเข้ามาเติมเต็มในเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี

ส่วนปัจจัยสนับสนุนอื่นๆ ก็มีตั้งแต่การเข้าสู่สังคมสูงวัยของประเทศไทย ข้อจำกัดในเรื่องของการขยายสาขาของร้านค้าปลีกขนาดใหญ่ในชุมชน รวมถึงราคาของสินค้าในร้านคอนวีเนียนสโตร์มีการปรับลดลง และการขยายสาขาอย่างรวดเร็วของผู้เล่นในตลาดนี้

ตารางข้างล่างนี้ จะให้ข้อมูลถึงส่วนแบ่งของร้านค้าปลีกแต่ละประเภท ที่ยูโรมอนิเตอร์ทำสรุปเอาไว้ ลองไล่ตัวเลขดู แล้วจะมองเห็นเทรนด์ของช่องทางขายแต่ละช่องทางได้เป็นอย่างดี

ข้อมูลของยูโรมอนิเตอร์สอดคล้องกับข้อมูลที่กันตาร์ เวิร์ลดพาแนล (ไทยแลนด์) นำเสนอออกมา โดยชี้ให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงการซื้อสินค้า FMCG ของผู้บริโภคหลังได้รับผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจ โดยผู้บริโภคจะซื้อสินค้าในปริมาณที่ลดลง Category ลดลง รวมถึงความถี่ในการช้อปปิ้งก็มีลดลงตามไปด้วย โดยร้านค้าใกล้บ้านอย่างคอนวีเนียนสโตร์ และร้านค้าในรูปแบบดั้งเดิม จะมีความถี่ในการใช้บริการมากขึ้น รวมถึงร้านค้าปลีกที่เป็นเชนซูเปอร์มาร์เก็ตด้วย (ดูตารางที่ 2 ประกอบ) 

สิ่งที่น่าจับตามองน่าจะอยู่ที่ การเติบโตอย่างรวดเร็วของช่องทางช้อปปิ้งออนไลน์ที่ขายสินค้า FMCG โดยช่องทางช้อปปิ้งออนไลน์มี Penetration หรือเข้าถึงคนไทยเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ล่าสุดในไตรมาส 2 ที่ผ่านมา มีตัวเลขเพิ่มขึ้นเป็น 9.4% จาก 5.3% ในไตรมาสที่ 2 ของปีที่แล้ว

ขณะที่การใช้จ่ายต่อบิลก็มีเพิ่มขึ้นค่อนข้างมาก ล่าสุดมาอยู่ที่ 602 บาทต่อครั้ง เป็นการเพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดด 4 เท่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ส่วนสินค้าหลักๆ ที่ผู้บริโภคซื้อผ่านช่องทางออนไลน์ส่วนใหญ่จะเป็นสินค้าในหมวดสกินแคร์ สินค้าเด็ก อาทิ แป้งเด็ก นมผงเด็ก และผ้าอ้อมเด็ก เป็นต้น 

บทสรุป

ร้านค้าปลีกที่เป็นคอนวีเนียนสโตร์ และเชนซูเปอร์มาร์เก็ต ยังคงมีเทรนด์การเติบโตที่ดี จากปัจจัยสนับสนุนในเรื่องของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค และการลงทุนอย่างต่อเนื่องของผู้ประกอบการที่มีการเดินหน้าขยายสาขาครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศมากขึ้น

เช่นเดียวกับช่องทางขายผ่านช้อปปิ้งออนไลน์ที่ในบ้านเราตลาดยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น ทำให้มีโอกาสที่จะขยายตัวได้มากกว่าที่เป็นอยู่ โดยกันตาร์ เวิร์ลดพาแนล (ประเทศไทย) แบ่งตลาดแต่ละเฟสไว้ดังนี้

เฟสที่ 1 Early Adopters ประเทศที่ถูกจัดในกลุ่มนี้ก็มี อาทิ อิตาลี เม็กซิโก โปรตุเกส บราซิล อาร์เจนติน่า และประเทศไทย เป็นต้น

เฟส 2 Mature Markets  ประเทศที่อยู่ในกลุ่มนี้ก็มี เช่น สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมนี สหรัฐอเมริกา จีน และญี่ปุ่น

เฟส 3 Fully Digital Society ประเทศในกลุ่มนี้คือ เกาหลีใต้

จับตาความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นนี้ให้ดี เพราะจะมาเร็วมากแบบไม่ทันตั้งตัว.....