กว่าจะได้อุด้งหนึ่งชามที่มีเส้นยาวเหนียวนุ่มน่ากิน รู้ไหมว่าในกระบวนการผลิตมีเส้นอุด้งบางส่วนที่ไม่ได้ลงเอยในชาม เพราะสั้นเกินกว่าจะนำไปขายได้ตามปกติ
เนื่องจากผู้ผลิตต้องตัดเส้นให้มีความยาวสม่ำเสมอ จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะมีเศษเส้นสั้น ๆ เหลืออยู่ แม้เส้นเหล่านี้จะยังทำจากแป้งสาลีเหมือนกับเส้นอุด้งทั่วไป แต่เมื่อไม่ได้ขนาดตามที่ต้องการ ก็อาจกลายเป็นของเหลือจากกระบวนการผลิตไปโดยปริยาย
แต่ใครจะคิดว่าเศษเส้นที่ดูเหมือนจะหมดประโยชน์เหล่านี้ จะได้ไปต่อในฐานะวัตถุดิบสำหรับทำคราฟต์เบียร์!
ไอเดียนี้เกิดขึ้นที่เมืองชิบุคาวะ จังหวัดกุนมะ ประเทศญี่ปุ่น กับเบียร์ชื่อ Mizusawa 15 Udon Ale ซึ่งเปิดตัวเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2026 โดยนำเศษเส้นมิซุซาวะอุด้ง อาหารท้องถิ่นชื่อดังของพื้นที่ มาใช้เป็นส่วนหนึ่งในการผลิตเบียร์
จากเส้นอุด้งขึ้นชื่อ สู่เบียร์ที่มีเรื่องราวของท้องถิ่น
เหตุผลที่เลือกใช้มิซุซาวะอุด้ง ไม่ใช่แค่เพราะมีเศษเส้นเหลือจากการผลิตเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับเรื่องราวของอาหารชนิดนี้ที่อยู่คู่กับพื้นที่มาอย่างยาวนาน
มิซุซาวะอุด้งเป็นอาหารขึ้นชื่อของเมืองชิบุคาวะ มีประวัติยาวนานหลายร้อยปี โดยทำจากข้าวสาลีหลายสายพันธุ์ที่ปลูกในท้องถิ่น ผสมกับน้ำจากภูเขามิซุซาวะและภูเขาฮารุนะ จนกลายเป็นเส้นอุด้งที่มีเอกลักษณ์และเป็นหนึ่งในเมนูที่นักท่องเที่ยวมักแวะชิมเมื่อเดินทางมายังพื้นที่นี้
เรื่องราวของมิซุซาวะอุด้งยังเชื่อมโยงกับวัดมิซุซาวะ คันนง โดยมีเรื่องเล่าว่าพระสงฆ์ในวัดเป็นผู้ริเริ่มทำเส้นอุด้ง ก่อนที่อาหารชนิดนี้จะแพร่หลายไปยังร้านอาหารและโรงแรมขนาดเล็กตามเส้นทางไปวัด ซึ่งเป็นจุดหมายของผู้แสวงบุญที่เดินทางมาสักการะ
เมื่ออุด้งเป็นทั้งอาหารขึ้นชื่อและส่วนหนึ่งของเรื่องราวท้องถิ่น การนำเส้นชนิดนี้มาสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่จึงเป็นวิธีที่ทำให้เอกลักษณ์ของเมืองถูกนำเสนอในรูปแบบที่ต่างออกไป
สำหรับจุดเริ่มต้นของเบียร์สูตรนี้ มาจากสมาคมการท่องเที่ยวชิบุคาวะ อิคาโฮะออนเซ็น ที่ติดต่อบริษัท Odoriji ซึ่งให้คำปรึกษาด้านการออกแบบอย่างยั่งยืน เพื่อร่วมกันพัฒนาเครื่องดื่มที่ถ่ายทอดวัฒนธรรมอาหารของมิซุซาวะ
แล้วเศษเส้นอุด้งกลายเป็นเบียร์ได้อย่างไร?
แน่นอนว่าการทำเบียร์จากเส้นอุด้งไม่ได้หมายถึงการนำเส้นที่เหลือมาใส่ถังหมักได้ทันที เพราะต้องผ่านกระบวนการเตรียมวัตถุดิบก่อน เพื่อให้แป้งในเส้นสามารถนำไปใช้ในการผลิตเบียร์ได้
ขั้นตอนแรกคือการบดเศษเส้นอุด้งให้ละเอียด จากนั้นนำไปผสมกับน้ำร้อนที่ควบคุมอุณหภูมิอย่างเหมาะสม พร้อมเติมเอนไซม์จากมอลต์เพื่อเปลี่ยนแป้งให้กลายเป็นน้ำตาล ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ยีสต์จะนำไปใช้ในกระบวนการหมัก หลังจากเตรียมวัตถุดิบแล้ว จึงส่งต่อให้ Sakatsugi Brewing โรงคราฟต์เบียร์ในกรุงโตเกียวเป็นผู้ดำเนินการผลิตจนได้เป็นเบียร์พร้อมดื่ม
วิธีนี้ทำให้เศษเส้นอุด้งที่เดิมมีข้อจำกัดในการนำไปจำหน่าย กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องดื่มอีกชนิดหนึ่ง โดยยังคงเชื่อมโยงกับวัตถุดิบและอาหารที่คนในพื้นที่คุ้นเคย
เบียร์รสชาติแบบไหน และต้องกินคู่กับอุด้งหรือเปล่า?
Mizusawa 15 Udon Ale เป็นเบียร์เอลที่มีปริมาณแอลกอฮอล์ 5% โดยข้อมูลจากผู้พัฒนาระบุว่า เบียร์มีรสหวานละมุนในช่วงแรก ตามด้วยกลิ่นรสผลไม้เล็กน้อย ก่อนจะจบด้วยรสสัมผัสที่สะอาดและสดชื่น โดยไม่ทิ้งความหวานติดปากนานเกินไป ส่วนเมนูที่ผู้ผลิตแนะนำให้รับประทานคู่กันก็คือมิซุซาวะอุด้งและเทมปุระ ซึ่งเป็นอาหารที่พบได้ทั่วไปในมื้ออุด้งของญี่ปุ่น
ฟังดูแล้วก็เป็นการจับคู่ที่เข้ากันดี เพราะแทนที่จะเป็นเพียงเบียร์ที่ทำจากวัตถุดิบแปลกใหม่ เครื่องดื่มชนิดนี้ยังสามารถนำไปเป็นส่วนหนึ่งของมื้ออาหารท้องถิ่นได้ด้วย
แม้แต่ชื่อเบียร์ก็มีที่มา เพราะเลข 15 ใน Mizusawa 15 Udon Ale อ้างอิงถึงถนนหมายเลข 15 ซึ่งเป็นเส้นทางไปยังวัดมิซุซาวะ คันนง โดยบริเวณนี้มีร้านอุด้งตั้งเรียงรายอยู่มากมาย จนได้รับฉายาว่า Mizusawa Udon Street ขณะที่ฉลากเบียร์ก็ออกแบบให้ถนนที่คดเคี้ยวดูคล้ายเส้นอุด้งที่กำลังเลื้อยไปมา เรียกว่าแม้แต่บรรจุภัณฑ์ก็ยังหยิบเอกลักษณ์ของพื้นที่มาใช้เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวสินค้า
