Elon Musk อภิมหาเศรษฐีที่รวยที่สุดในโลกด้วยสินทรัพย์มูลค่า 278 พันล้านดอลลาร์ (ณ วันที่ 8 ธันวาคม 2021... Investopedia) เขาเป็น CEO ผู้นำ Tesla สู่การเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้าของโลก Tesla มียอดขายรถยนต์ไฟฟ้าทั่วโลกแล้วมากกว่า 1.2 ล้านคัน และมีมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาด (Market Cap) สูงกว่า 1 ล้านล้านดอลลาร์ เขาเป็นผู้ก่อตั้ง, CEO และหัวหน้าวิศวกรของ SpaceX บริษัทเอกชนทำธุรกิจเกี่ยวกับอวกาศที่ใหญ่ที่สุดในโลก ธุรกิจอวกาศของเขามีลูกค้าหลายราย และ NASA เป็นหนึ่งในลูกค้าสำคัญที่ใช้บริการจรวดและยานอวกาศของ SpaceX เขายังเป็นผู้ก่อตั้งบริษัท The Boring Company เป็นผู้ร่วมก่อตั้ง Neuralink และ OpenAI
หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้ธุรกิจที่ Elon Musk บริหารอย่าง Tesla และ SpaceX ประสบความสำเร็จ คือ การใช้กลยุทธ์ทางจิตวิทยา (Psychological Strategy) ซึ่งถูกใช้ในด้านการตลาด, การสร้าง Loyalty กับแฟนคลับ และการสร้างศักยภาพของพนักงาน
1. ในด้านการตลาด
ความสำเร็จอย่างโดดเด่นของ Tesla ในตลาดรถยนต์ไฟฟ้า เกิดจากการใช้ Psychological Marketing Strategy กลยุทธ์ทางจิตวิทยาการตลาด 3 ประการ คือ
1.1 จิตวิทยาของกลยุทธ์คลั่งเทสลา Elon Musk เข้าใจอย่างชัดเจนว่า ถ้าเขาสร้างวิสัยทัศน์ใหม่และชุมชนของผู้คนที่มีความหลงใหลใน Tesla ผู้คนในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีจะถูกดึงดูดและต้องการเป็นส่วนหนึ่งของ Tesla ความลับทางจิตวิทยาที่อยู่เบื้องหลังกลยุทธ์นี้ คือหลักการที่เรียกว่า "Unity" ซึ่งหมายถึงหลักการของความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
หลักการ “Unity” ถูกประกาศโดยศาสตราจารย์ Robert Cialdini เนื้อหาคือเราได้รับอิทธิพลจากคนอื่นๆ ที่เหมือนเรา เห็นได้จากความเชื่อทางศาสนา พรรคการเมือง ความผูกพันทางครอบครัว หรือแม้แต่ผู้ที่เรียนมาด้วยกันตั้งแต่เด็ก Cialdini กล่าวว่า "คุณลักษณะหลักของกลุ่มคนเหล่านี้คือ พวกเขามักจะพบว่าง่ายที่จะเข้ากันได้ และพฤติกรรมของสมาชิกคนหนึ่งสามารถส่งผลต่อความภาคภูมิใจในตนเองของสมาชิกคนอื่น ๆ ได้”
ซึ่งแบรนด์ Tesla และเรื่องราวของ Elon Musk ที่ตัวเขาเองสื่อสารออกมา ได้สร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในหมู่แฟน ๆ ของ Tesla ซึ่งล้วนแต่ฉลาด สร้างสรรค์ และเข้าใจเทคโนโลยีล้ำสมัยได้อย่างรวดเร็ว
1.2 Elon Musk สร้างเสน่ห์ในตัวเองที่ชวนให้ผู้คนหลงไหล
ตลอดช่วงเวลาที่ผ่านมา Elon Musk ได้สื่อสารให้ผู้บริโภคทั่วโลกเห็นว่า เขาเป็นผู้นำที่โดดเด่นแห่งโลกเทคโนโลยี
Musk มีบัญชี Twitter ที่มีผู้ติดตามมากกว่า 59 ล้านคน เขาทำให้ Tesla เป็นผู้นำเทคโนโลยีและผู้นำตลาดรถยนต์ไฟฟ้า เขากำลังสร้างและพัฒนายานอวกาศขนาดยักษ์เพื่อนำมนุษย์จำนวนมากไปสร้างอาณานิคมดาวอังคาร เขาออกเดทกับคนดัง และเป็นหนึ่งในคนที่ร่ำรวยที่สุดในโลก เหล่านี้เป็นเสน่ห์ของ Elon Musk ที่ดึงดูดทุกคนเข้าหาเขา
จิตวิทยาเบื้องหลังความสามารถพิเศษของ Elon Musk ที่ทำให้ผู้คนที่รักเทคโนโลยีจำนวนมากรักเขา เรื่องหนึ่งคือ ความสามารถพิเศษ ที่สามารถดึงดูดหรือสร้างแรงบันดาลใจให้กับความภักดี ความรัก และความกระตือรือร้นของใครบางคน ซึ่งนักวิจัยพบว่าแรงดึงดูดจากรถยนต์ไฟฟ้ามีพลังที่ยิ่งใหญ่
ส่วนจิตวิทยาที่ทำให้ Musk เป็นคนมีเสน่ห์ในความรู้สึกของผู้คน ที่โดดเด่นที่สุดคือ ความเร็วของสมอง การเป็นนักคิดที่รวดเร็ว มีคำตอบที่เฉียบแหลมที่พร้อมเสมอที่จะตอบหลังจากมีคนถามคำถาม
การเป็นนักคิดที่เฉียบแหลมของ Musk ทำให้เขาสามารถสร้างตัวเองให้เป็นแบรนด์ (Personal Brand) ได้สำเร็จเป็น CEO ที่โด่งดังที่สุดในโลก ซึ่งเป็นอีกหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้ Tesla เติบโต ดังนั้น Elon Musk จึงไม่ต้องใช้เงินในกิจกรรมโฆษณา ตัวเขาเองพร้อมกับสินค้าของเขา เป็นช่องทางการสื่อสารการตลาด (Marketing Channel) ที่แพงที่สุดในโลก
1.3 Tesla ได้ทำรถยนต์ไฟฟ้าให้เป็นสัญลักษณ์แห่งสถานะของผู้คนในสังคมเทคโนโลยี
Tesla เป็นแบรนด์ที่เน้นการค้นคว้า วิจัย พัฒนา และปรับปรุงผลิตภัณฑ์มาโดยตลอด เพื่อสร้างสรรค์สิ่งที่ล้ำสมัยและมีสไตล์มากขึ้น ควบคู่ไปกับประสิทธิภาพเพื่อให้ผู้คนรู้สึกตื่นเต้นกับผลิตภัณฑ์
การผสมผสานของแฟชั่นและนวัตกรรมนี้ทำให้รถยนต์ไฟฟ้า Tesla เป็นสัญลักษณ์ของสถานะ (Status Symbol) สำหรับเจ้าของ ซึ่งนักจิตวิทยารู้ดีว่า ผู้คนมักจะพยายามบรรลุตำแหน่งที่มั่นคงในชีวิต ซึ่งเป็นแรงกระตุ้นที่ทรงพลังในแต่ละคน
Michael Gazzaniga นักประสาทวิทยา (Neuroscientist) กล่าวว่า “เมื่อคุณตื่นนอนตอนเช้า คุณจะนึกถึงสถานะของคุณในสังคมเสมอ คุณนึกถึงสถานะที่มั่นคงของคุณในความสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน รอบ ๆ"
ดังนั้นจึงทำให้ผู้คนจำนวนมากต้องการซื้อรถยนต์ไฟฟ้า Tesla ที่เป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถยกระดับสถานะทางสังคม ตอบสนองความต้องการด้านสถานะทางจิตใจของผู้ใช้ แสดงให้โลกเห็นว่าผู้ใช้เป็นใครและยืนอยู่ที่จุดใดในสังคม
2 การสร้าง Brand Loyalty ให้กับตัวเองของ Elon Musk
มีทฤษฎีทางจิตวิทยาว่า "มนุษย์มีความต้องการโดยกำเนิดและปรารถนาที่จะรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มพิเศษ ซึ่งเป็นผลให้เรามักจะให้อภัยคนที่เรารู้จักมากขึ้น - บางครั้งก็ถึงจุดที่ไม่มีเหตุผล"
ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาองค์กร (Organizational Psychology Professor) Dominic Packer บอกกับสื่อ Business Insider ว่า จากทฤษฎีข้างต้นนี้ช่วยอธิบายได้ว่า ทำไมผู้นำอย่าง Elon Musk ถึงได้มีแฟนคลับจำนวนมาก ที่สนุกกับการติดตามอย่างทุ่มเทเป็นพิเศษ ซึ่งนักวิเคราะห์อุตสาหกรรม ให้เครดิตกับกลุ่มที่เรียกตัวเองว่าเป็น "ผู้เชื่อที่แท้จริง (True Believers)" ของ Musk กับการเพิ่มมูลค่าตลาดของ Tesla เกินระดับที่สมเหตุสมผลโดยปัจจัยพื้นฐานของบริษัท
ด้วยแรงหนุนจากกองทัพของ "ผู้เชื่อที่แท้จริง (True Believers)" ทำให้ Tesla มียอดขายรถยนต์และราคาหุ้นสูง และทำให้กลายเป็นผู้ผลิตรถยนต์ที่มีมูลค่ามากที่สุดในโลก
ขณะที่นักวิเคราะห์อีกหลายคนกล่าวว่า ราคาของ Tesla นั้นแยกออกจากความเป็นจริงของปัจจัยพื้นฐานของบริษัท และมีภูมิคุ้มกันอย่างน่าประหลาดต่อพฤติกรรมที่ผันผวนของ CEO ที่แปลกประหลาด เช่น การเยาะเย้ยต่อสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์, การผลักดันข้อมูลที่ผิดเกี่ยวกับการระบาดใหญ่ของ Coronavirus ฯลฯ