คนทั่วโลกคุ้นเคยกับสินค้าที่ประทับตรา Made in Japan มานานหลายสิบปีไม่ว่าจะเป็นกลุ่มยานยนต์หรืออิเล็กทรอนิกส์

มาจนปัจจุบันหลายบริษัทของญี่ปุ่นได้เปลี่ยนการสื่อสารจาก Made in Japan ไปสู่ Japan Quality เพื่อเป็นการตอกย้ำในเรื่องของคุณภาพของสินค้าที่เหนือกว่าคู่แข่ง

แต่หลายคนอาจจะไม่เคยรู้ว่านอกเหนือจากสินค้ากลุ่มยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์แล้ว ญี่ปุ่นยังเป็นประเทศที่มีสินค้าคุณภาพอีกอุตสาหกรรมนั่นคือ “แว่นตา”

หลายคนถึงกับบอกว่าแว่นตาที่ว่ากันว่ามีคุณภาพดีที่สุดในโลกต้อง “Made in Japan” โดยเฉพาะกับแว่นที่มาจากเมืองฟุคุอิ (FUKUI) ที่เกิดจากความพยายามสร้างผลิตภัณฑ์ชุมชนจนกลายเป็น "นครหลวงแว่นตาของโลก" ช่างฝีมือและเทคนิคมากมายก่อกำเนิดขึ้นในเมืองนี้

วันนี้เรามีกรณีศึกษาของการทำธุรกิจแว่นตาระดับพรีเมียมของญี่ปุ่น 2 แบรนด์ที่มีการสร้าง Storytelling ผ่านคำว่า “Handmade in Japan” ที่แตกต่างกัน แต่ว่ามีความน่าสนใจไม่แพ้กัน คือแบรนด์ MASUNAGA และ True Vintage Revival

MASUNAGA ต้นตำรับ Made in Japan

MASUNAGA เป็นแบรนด์ที่ถือกำเนิดขึ้นมาพร้อมกับประวัติศาสตร์วงการแว่นตาญี่ปุ่นในปี 1905 ถ้าไม่มีแบรนด์นี้คำว่าแว่นตา Made in Japan จะไม่เกิดขึ้นมา

MASUNAGA ก่อตั้งโดย Gozaemon Masunaga ซึ่งเป็นผู้ว่าราชการของแคว้นฟุคุอิในยุคนั้น

องบอกว่าในสมัยก่อนอุตสาหกรรมแว่นตาของญี่ปุ่นยังไม่ได้เป็นที่ยอมรับมากมายกระทั่ง Gozaemon มีความคิดที่จะรวบรวมช่างมาจากหลายเมืองแล้วสอนการทำแว่นให้เป็นอุตสาหกรรมแว่นตาขึ้นมาในเขตฟุคุอิ

Gozaemon บอกกับพนักงานว่า "หากพวกคุณสามารถคิดค้นแว่นกลไกขั้นตอนการผลิตที่ดีที่สุดในโลกได้ พวกคุณไม่จำเป็นต้องทำงานกับเราแต่สามารถออกไปเปิดโรงงานเพื่อผลิตแว่นของตัวเองได้" เพราะต้องการพัฒนาอุตสาหกรรมแว่นตาในญี่ปุ่น

ความตั้งใจครั้งนั้นทำให้ฟุคุอิกลายเป็นเมืองหลวงแห่งแว่นตาและเป็นแหล่งผลิตแว่นชั้นนำของโลกในปัจจุบัน

ยุค 30s และ 40s MASUNAGA มีชื่อเสียงถึงกับมีโอกาสถวายแว่น Handmade ที่ทำด้วยทองทั้งหมดแก่สมเด็จพระจักรพรรดิญี่ปุ่นราชวงศ์โชวะ ซึ่งพระองค์ทรงพอพระทัยอย่างมากกับงาน Celluloid และทอง ที่ในยุคสมัยนั้นถือว่าเป็นที่สุดและในงาน World Fair ปี 1970 กรอบแว่นชิ้นนั้นได้ถูกจัดแสดงในไทม์แคปซูลเพื่อแสดงถึงสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นประวัติศาสตร์ที่เป็นที่มาของอุตสาหกรรมแว่นญี่ปุ่นในทุกวันนี้

MASUNAGA x KENZO TAKADA เป็นหนึ่งในคอลเลคชั่นของ MASUNAGA ที่ได้รับการตอบรับอย่างยอดเยี่ยม โดยได้ดีไซเนอร์ชาวญี่ปุ่นชื่อก้องโลกอย่าง Kenzo Takada มาร่วมดีไซน์กรอบแว่นตาในคอลเลคชั่นนี้

คอลเลคชั่น MASUNAGA x KENZO TAKADA เน้นความหรูหราซับซ้อนแฟชั่นและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวโดยแว่นตาคอลเลคชั่นนี้จะมีสัญลักษณ์ดาวและดอกไม้ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ประจำตระกูลของทั้ง Kenzo และ MASUNAGA สลักเอาไว้ที่ขาแว่นตาทุกอัน

แว่นของ MASUNAGA เกิดจากเป้าหมายในการทำแว่นที่ดีที่สุด โดยปัจจุบันนี้ก็ยังคงศิลปะการผลิตแบบดั้งเดิมอาศัยงานฝีมือจากช่างผู้เชี่ยวชาญแว่นของ MASUNAGA มีขั้นตอนการผลิตกว่า 200 ขั้นตอนและทุกชิ้นส่วนในแว่นของ MASUNAGA ผลิตในโรงงานของตัวเองและใช้การประกอบจากโรงงานของตัวเองเท่านั้นเพื่อให้ได้คุณภาพของแว่นตาที่ดีที่สุด

True Vintage Revival

แบรนด์แว่นตา True Vintage Revival หรือTVR นี้ เริ่มต้นมาจากเจ้าของแบรนด์หลงใหลในความคลาสสิกของแว่นวินเทจในยุคก่อนจึงพยายามรวบรวมช่างฝีมือเพื่อมาพัฒนาแว่นตาวินเทจที่ใช้แม่แบบวินเทจจริงๆ แต่ใช้วัสดุใหม่เพื่อรักษาความคลาสสิกดั้งเดิมในคุณภาพที่ให้เกียรติงานดั้งเดิมมากที่สุดโดยใช้ช่างฝีมือดีที่สุดของญี่ปุ่น

True Vintage Revival จึงถือกำเนิดจากความพยายามสานต่อรายละเอียดและดีเทลของแว่นวินเทจในอดีตให้กับเจนเนอเรชั่นถัดไปท่ามกลางอุตสาหกรรมแว่นตาที่แข่งขันด้วยการลดต้นทุนจนไม่เหลือคุณภาพในแบบเดิม

เพื่อชุบชีวิตแว่นตาบางตัวที่อยู่ในสภาพที่ไม่สามารถใช้งานได้และหากไม่มีใครมาสานงานเหล่านี้ต่อความสวยงามของแว่นวินเทจเหล่านี้ก็จะหายไป ในประวัติศาสตร์ผู้ก่อตั้ง TVR จึงได้พยายามเสาะหาแม่แบบของแว่นตาของจริงในอดีตทั้งจากการหาซื้อและประมูลเพื่อนำกลับมาแกะแม่พิมพ์

หัวใจสำคัญของ TVR คือการผลิตงานโดยใช้แม่แบบของจริง ทำให้ได้รายละเอียดและดีเทลที่สมบูรณ์แบบเมื่อรวมกับงานฝีมือที่ละเอียดอ่อนแบบ Handmade โดยผู้เชี่ยวชาญที่เรียกว่า “TVR Master Craftsman” ซึ่งแต่ละคนจะมีความชำนาญและรับผิดชอบการผลิตแว่นตาในรุ่นที่ต่างกัน

TVR ผลิตแว่นตาโดยอ้างอิงจากงานดั้งเดิมจริงๆ ทุกสัดส่วนองศาและดีเทลเพื่อส่งมอบงานของช่วง เวลาหนึ่งในประวัติศาสตร์ให้กับเจนเนอเรชั่นต่อไป คุณจึงมั่นใจได้ว่างานทุกชิ้นของ TVR คือความคลาสสิกที่แท้จริง และในส่วนของกระบวนการผลิตก็ยังคงใช้วิธีการผลิตด้วยมือ ตั้งแต่การใช้เทคนิค Datum Expression ดั้งเดิมในการวางตำแหน่งและวัดไซส์การให้ความร้อนที่พอดิบพอดีเพื่อการขึ้นรูปในแต่ละส่วนผ่านกระบวนการขัดที่เป็นความลับจากในอดีตได้พื้นผิวที่สวยเนียนที่สุด การฝังบานพับเชื่อมกับหมุดที่ต้องลงมืออย่างประณีตกระบวนการตะไบแบบพิเศษ Miter Cut เพื่อสร้างองศาปะทะระหว่างหน้าแว่นและขาที่สมบูรณ์แบบเพื่อการใช้งานที่ทนทาน ตรวจคุณภาพขั้นสุดท้ายด้วยช่างแว่นเจ้าของงานทุกชิ้น เป็นความพิเศษที่หาได้ยากมากในปัจจุบัน

เมื่อมารวมกับการเลือกใช้วัสดุคุณภาพสูง อาทิ โลหะ SPM ที่หายากและเป็นโลหะญี่ปุ่นโบราณที่สูญหายไปนานจากประเทศญี่ปุ่น หรือ Celluloid, Zyl Acetate ล้วนเป็นวัสดุหายากผ่านกระบวนการบ่มเพาะเพื่อให้ได้ความสวยงามที่น่าเก็บสะสม แว่นทุกตัวจะถูกคำนวณขนาดและตัดด้วยการวัดไซส์แบบดั้งเดิมหรือ Datum Expression Method และการตัดทำมุมแบบ Mitre Cut ที่ให้องศาการเข้ามุมของหน้าแว่นและขาเป็นไปอย่างสมบูรณ์แบบ จากนั้นจะผ่านกระบวนการขัดหลายขั้นตอนกับวัสดุธรรมชาติหลายชนิดด้วยช่างฝีมือเพื่อให้ได้พื้นผิวและความเงางามที่น่าหลงใหล

แว่นตาของ TVR จึงเป็นงานที่ให้เกียรติประวัติศาสตร์และมีคุณค่าสำหรับนักสะสมอย่างแท้จริง

หนึ่งในผลงานที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของ TVR ก็คือ “Universal” ที่สวมใส่โดยซูเปอร์สตาร์ James Dean ในยุค 1955 ในภาพยนตร์ “Rebel without a cause” จุดกระแสของการสวมใส่แว่นสุด Classic ตาม James Dean

แม่แบบของ Universal ได้ถูกนำมาผลิต TVR512 ในส่วนของ ARNEL นั้นรุ่นผลิตยุค 1960s ที่ใช้วัสดุหนา 6 mm ถูกนำมาผลิตเป็น TVR504 และรุ่นพี่ที่เก่ากว่านั้นในยุค 1950s ที่หนาเพียง 4 mm ได้ถูกนำมาผลิตเป็น TVR ARNEL นั่นเอง

ด้วยความนิยมเป็นพลุแตกอยู่แล้วยังโด่งดังมากขึ้น เมื่อไอคอนอย่าง Johnny Depp ออกมาโชว์คอลเลคชั่นสะสม ARNEL ของเขา แว่น ARNEL ออริจินัลปัจจุบันหายากมากและมีมูลค่ามือสองที่สูงด้วยความป๊อบปูล่าร์ หลายแบรนด์พยายามเลียนแบบทรงดังกล่าวและวางจำหน่ายในราคาต่ำเป็นการทำลายคุณภาพของงานวินเทจที่อภัยให้ไม่ได้ TVR จึงได้นำ Iconic เหล่านั้นมา Repo เพื่อสร้างมาตรฐานของงานวินเทจยุคใหม่อย่างแท้จริง

จากแว่นวินเทจตั้งแต่ยุค 1900 ไม่ว่าจะเป็น Universal โดย James Dean, ทรง Crown Panto จากฝรั่งเศส, งาน Bespoke จาก Oxford สหราชอาณาจักร, ทรง P3 ที่เป็นต้นตำรับของทรงหยดน้ำ, แรงบันดาลใจจากวัฒนธรรมดนตรีร็อกและอื่นๆ อีกมากมายที่อยู่ในคอลเลคชั่นสะสมของเหล่าผู้ก่อตั้ง TVR ได้นำส่งที่เป็นไอคอนของทุกยุคสมัยกลับมาทำอีกครั้ง

อ้างอิง

source1

source2

source3

source4