Aging + อัตราเกิดต่ำ ส่งผลให้ญี่ปุ่นพึ่งพากําลังคนจากนอกประเทศมากขึ้น ชดเชยขาดแคลนแรงงานประชากรวัยทํางานลดลงอย่างมากตั้งแต่ปี 2015 ปีที่แล้วรุนแรงสูงสุด
กระทรวงแรงงานญี่ปุ่นรายงานเมื่อวันศุกร์ (26 มกราคม 2024) ว่าจํานวนแรงงานต่างชาติทะลุ 2 ล้านคนเป็นครั้งแรก หรือเพิ่มขึ้นประมาณ 3 เท่าในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา หรือเท่ากับเพิ่ม 12% จากปีที่แล้ว
ช่วงที่ผ่านมา ญี่ปุ่นออกวีซ่าระหว่างประเทศมากขึ้นทุกระดับคุณสมบัติ ตั้งแต่วิศวกรนักวิจัย ผู้จัดการโรงงานและผู้ดูแล ขณะที่บรรดานายจ้างล้วนตอบรับ ใช้การปรับขึ้นค่าจ้าง ปรับสภาพที่ทำงาน เพื่อดึงดูดผู้มีความสามารถใหม่ๆ มีรายงานระบุว่าเป็น "แรงงานทักษะเฉพาะทาง" เพิ่มมากที่สุดกว่า 75% เป็น 139,000 คน
Recruit Work Institute องค์กรอิสระ ซึ่งกล่าวได้ว่าเป็น Think Tank ด้านแรงงาน เคยเผยแพร่ผลการศึกษาช่วงกลางปีที่แล้ว คาดการณ์ว่า ตั้งแต่ปี 2020 ประชากรวัยทำงานจะลดลงปีละ 20% ส่งผลให้ประเทศซึ่งปัจจุบันมีประชากร 126 ล้านปี 2040 อาจเผชิญการขาดแคลนแรงงานมากกว่า 11 ล้านคนปัจจัยสำคัญมาจากอัตราเสียชีวิตเพิ่มขึ้นและอัตราการเกิดแตะจุดต่ำสุดเป็นประวัติการณ์
ภายใต้ข้อมูลข้างต้นรัฐบาลญี่ปุ่นตอบสนองรวดเร็ว แถลงให้งบสนับสนุนการทำ Upskill แก่แรงงานในประเทศ ระยะเวลา 5 ปี เป็นจำนวนสูงถึง 7,600 ล้านดอลลาร์ (273,600 ล้านบาท)
ข่าวดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่ทางการญี่ปุ่นมองหาการฟื้นฟูเศรษฐกิจหลังจาก "The Lost Decade" ซึ่งเป็นช่วงหลังปี 1990 ที่มีการเติบโตต่ำProductivity น้อย
ก่อนหน้านี้ มีข้อมูลระบุว่า ปี 2024 ปัญหาขาดแคลนคนขับรถบรรทุกจะรุนแรงขึ้น รวมถึงภาคที่ใช้แรงงานเข้มข้น เช่น การขนส่งการก่อสร้างและขยายสู่การดูแลสุขภาพ เพราะความต้องการจากประชากรสูงอายุเพิ่มขึ้น
ปัญหาขาดแคลนแรงงานยังขยายสู่หัวเมืองต่างจังหวัด และชนบทด้วย ข้อมูลระบุว่า ภายในปี 2040 เกียวโตจะขาดแคลนแรงงานประมาณ 39% เกาะฮอกไกโดทางตอนเหนือ ขาดแคลนแรงงานราว 32%
ปัจจัยบวกเรื่องเดียวที่เกิดขึ้น คือช่วง 3 ทศวรรษที่ผ่านมา ปีนี้เป็นปีที่ค่าจ้างเพิ่มขึ้นเร็วกว่าทุกครั้งความเสี่ยงจากภาวะเงินฝืดดูเหมือนลดลง ขณะที่ CEO ของบริษัทที่อยู่ในดัชนีหุ้น Nikkei เริ่มอายุน้อยลง ทำให้เกิดภาพทั้งประเทศเปลี่ยนจากการเติบโตของการทำงานตามลำดับอาวุโส เน้นการจ้างงานตลอดชีวิตไปเป็นให้โอกาสคนรุ่นใหม่มากขึ้น
ที่มา Japan Time