คนไทยถูกหลอกลวงจากคดีออนไลน์ คิดเป็นมูลค่าความเสียหายสูงถึง 77 ล้านบาทต่อวัน!

นี่คือเรื่องจริง!! ที่ ศูนย์บริหารการรับแจ้งความออนไลน์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ระบุไว้ในฐานข้อมูล และหากมองโดยภาพรวมจะพบว่า ในช่วงเวลาเพียง 2 – 3 ปี (1 มีนาคม 2565 – 30 พฤศจิกายน 2567) มูลค่าความเสียหายได้พุ่งสูงกว่า 7 หมื่นล้านบาทกันเลย!!!

ข้อมูลดังกล่าว ยังสอดคล้องกับผลการศึกษาของ ดัชนีชี้วัดสุขภาวะทางดิจิทัลของคนไทย Thailand Cyber Wellness Index 2024 ที่พบว่า วันนี้กว่า 61.57% ของคนไทยโดยภาพรวม ยังขาดทักษะด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ โดยเฉพาะกลุ่มที่เป็นเป้าหมายของมิจฉาชีพ คือกลุ่มเด็กและเยาวชน (อายุ 10-15 ปี) และกลุ่มผู้สูงอายุ (อายุ 60 ปีขึ้นไป) เป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงมากที่สุด
 
สาเหตุสำคัญที่ทำให้คนไทยเสี่ยงต่อการตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพได้ง่าย คือการขาดความรู้ความเข้าใจ และขาดข้อมูล หรือแหล่งความรู้ในด้านต่างๆ อาทิ การไม่รู้จักและเข้าใจ Ransomware การเข้าใช้งานเว็บไซต์ http ที่ไม่ปลอดภัยเพราะขาดข้อมูลที่เพียงพอ รวมถึงการใช้มือถือบนเครือข่ายที่ไม่ปลอดภัย เช่น การใช้ WiFi สาธารณะในการทำธุรกรรมทางการเงินไปจนถึงการตั้งรหัสผ่านด้วยข้อมูลวัน เดือน ปีเกิด หรือแม้แต่การไม่ลบไฟล์สำคัญออกจากถังขยะ ล้วนเป็นความเสี่ยงที่อาจทำให้เกิดความเสียหายตามมาได้ในอนาคต

คุณสายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าหน่วยธุรกิจประชาสัมพันธ์และธุรกิจสัมพันธ์ เอไอเอส กล่าวว่า เอไอเอส (AIS) ในฐานะผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล และเป็นองค์กรที่มุ่งเสริมสร้างทักษะและความปลอดภัยทุกการใช้งานให้กับลูกค้าและคนไทย ผ่านการทำงานร่วมกับพาร์ตเนอร์ในหลากหลายภาคส่วน ได้เล็งเห็นถึงปัญหาดังกล่าว และมองเห็นถึงรูปแบบการหลอกลวง พัฒนาการของกลโกงต่างๆ ของมิจฉาชีพจึงได้ต่อยอดแนวคิดไปสู่การเฟ้นหาวิธีป้องกันและรับมืออย่างตรงจุด เพื่อร่วมกันแก้ปัญหาภัยไซเบอร์ให้กับสังคมได้อย่างยั่งยืน

ปัจจุบันภัยไซเบอร์จากกลโกงมิจฉาชีพมีหลากหลายรูปแบบและแยบยลมากขึ้น ทำให้ผู้บริโภครู้ไม่เท่าทัน ไม่ว่าจะเป็น SMS หลอกลวง ที่เกิดจากกลุ่มมิจฉาชีพที่ใช้เครือข่ายปลอม การหลอกลวงผ่านช่องทางสื่อโซเชียลมีเดีย ด้วยรูปแบบการหลอกที่หลากหลาย การโทรแอบอ้าง หรือแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ไปจนถึง การส่งจดหมายอีเมล หรือเอกสารแอบอ้างองค์กรและผู้บริหาร โดยปลอมแปลงเอกสารบริษัทต่างๆ เป็นต้น
 
ต้องรู้เท่าทัน 4 กลโกงมิจฉาชีพ

ด้วยรูปแบบกลโกงที่หลากหลายและแนบเนียนมากขึ้น ขณะที่ผู้บริโภคยังขาดความรู้ตามไม่เท่ากลโกงจึงตกเป็นเหยื่อได้ง่ายขึ้น โดยรูปแบบกลโกงที่พบเห็นได้จากข่าวสารอยู่บ่อยครั้ง ได้แก่

1. SMS หลอกลวง จากกลุ่มมิจฉาชีพที่ใช้เครือข่ายปลอมด้วยอุปกรณ์ผิดกฎหมายที่เรียกว่า False Base Station (FBS) หรือ Fake Base Station โดยส่ง SMS ไปยังมือถือของประชาชน ปลอมแปลงชื่อผู้ส่ง (Sender Name) ในนามขององค์กรต่างๆ อาทิ ธนาคาร บริการประเภทต่างๆ หรือผู้ให้บริการมือถือ เพื่อหลอกให้ประชาชนที่ได้รับข้อความหลงเชื่อว่าเป็น SMS จากหน่วยงานนั้นๆ จริง

“SMS เหล่านี้จะล่อลวงให้กดลิงก์ แอดไลน์ หรือรูปแบบอื่นๆ โดยมิจฉาชีพจะแอบอ้างชื่อผู้ส่ง (Sender Name) หลากหลายรูปแบบ ทั้งเป็นเบอร์มือถือ หรือชื่อต่างๆ ในลักษณะของการกระตุ้นให้คลิก เช่น คะแนนสะสมกำลังหมดอายุ เพื่อให้ลูกค้าหลงเชื่อ โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสิ้นปีที่แบรนด์สินค้าต่างๆ จะมีแคมเปญทางการตลาดเฉลิมฉลองเชิญชวนให้ลูกค้าช้อปปิ้งพร้อมรับส่วนลดโปรโมชันจากการใช้แต้ม หรือคะแนนสะสม มิฉาชีพจะฉวยโอกาสส่ง SMS พร้อมแนบลิงก์เชื่อมต่อไปยังเว็บไซต์ปลอม เพื่อให้เข้าไปกรอกข้อมูลสำคัญอันอาจนำสู่ความเสี่ยงในการสูญเสียทรัพย์สิน ข้อมูลส่วนบุคคล หรือความเสียหายอื่นๆ ในภายหลัง” คุณสายชล กล่าว

2. การหลอกลวงผ่านช่องทางสื่อโซเชียลมีเดีย โดยมีพัฒนาการรูปแบบการหลอกที่หลากหลายยิ่งขึ้น อาทิ 1) การใช้แอคเคาท์ปลอมแอบอ้างเป็นแอดมินของ Page/Facebook Official ของบริการต่างๆ หลอกขอข้อมูลส่วนบุคคล ด้วยการเข้าไปโต้ตอบคอมเมนต์ในช่องแสดงความคิดเห็น จากนั้นหลอกขอข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้า อาทิ หมายเลขโทรศัพท์เคลื่อนที่ หมายเลขสมาชิกอินเทอร์เน็ตบ้าน หรือรายละเอียดทางการเงิน 2) การเชิญชวนลงทุนผ่านโซเชียลมีเดีย ด้วยการแอบอ้างนำโลโก้ หรือภาพผู้บริหารขององค์กรต่างๆ ไปชักชวนการลงทุนรูปแบบต่างๆ จากนั้นเมื่อเหยื่อหลงเชื่อจะหลอกให้เข้า LINE Open Chat เพื่อให้ตามจับไม่ได้  3) การปลอมบัญชี LINE Official Account ขององค์กรต่างๆ  แล้วหลอกลวงประชาชนให้ชำระค่าบริการ หรือโอนซื้อ/ขายสินค้าที่ไม่มีอยู่จริง

3. การโทรแอบอ้าง หรือแก๊งคอลเซ็นเตอร์ มิจฉาชีพกลุ่มนี้จะแอบอ้างเป็นพนักงานองค์กรต่างๆ โทรผ่าน SIM Box หลอกลวงผู้ใช้งาน โดยแสดงเป็นทั้งเบอร์มือถือ 0XX-XXXXXXX หรือเบอร์ 02-XXXXXXX หรือ VoiP เบอร์ที่มีเลขมากกว่า 10 หลัก โดยแจ้งว่า มีข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้า อาทิ ชื่อ ที่อยู่ บัตรประชาชน ไปเปิดเบอร์และดำเนินการผิดกฎหมาย จากนั้นมิจฉาชีพจะหลอกว่า ต้องโอนสายไปยังเจ้าหน้าที่ตำรวจ เพื่อให้ดำเนินการเกี่ยวกับข้อมูลของลูกค้า เป็นต้น ถือเป็นจุดที่จะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อลูกค้าทั้งในแง่การเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล และสูญเสียทรัพย์สิน

4. การส่งจดหมายอีเมล หรือเอกสารแอบอ้างองค์กรและผู้บริหาร ปลอมแปลงเอกสารบริษัทต่างๆ  พร้อมมีการลงนามโดยผู้บริหารสูงสุด เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือแล้วแจ้งไปยังประชาชนว่า มีเบาะแสการกระทำผิดกฎหมาย จากนั้นจะหลอกขอข้อมูลส่วนบุคคล หรือหลอกให้โอนเงิน
 
3 วิธีป้องกันและรับมือกลลวงไซเบอร์

คุณสายชล กล่าวเสริมว่า จากข้อมูลและผลการศึกษาที่ AIS ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง ทำให้ต้องเพิ่มความเข้มข้นของการทำงานเพื่อยกระดับสู่การเป็นปีแห่งความปลอดภัยไซเบอร์ โดยยังคงมุ่งเน้นทั้ง การให้ความรู้ การป้องกัน และแก้ไข ภายใต้การสนับสนุนการทำงานของฝ่ายความมั่นคงและภาครัฐอย่างเต็มกำลังในรูปแบบต่างๆ อาทิ

1. การให้ความรู้ การพัฒนาหลักสูตร อุ่นใจไซเบอร์ ที่ให้ประชาชนทุกเพศทุกวัย สามารถเรียนรู้ทักษะดิจิทัลได้ฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย การสร้างดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัลของคนไทย หรือ Thailand Cyber Wellness Index เพื่อให้เห็นถึงระดับทักษะการรับรู้และความเข้าใจการใช้งานดิจิทัลในด้านต่างๆ และล่าสุดกับพัฒนา “Digital Health Check” เครื่องมือดิจิทัล เพื่อให้คนไทยสามารถวิเคราะห์และประเมินทักษะด้านดิจิทัลของตัวเอง พร้อมทั้งแนะนำช่องทางการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล เพื่อเสริมสร้างทักษะและองค์ความรู้ในการป้องกันภัยไซเบอร์ให้แก่ลูกค้าและคนไทย สนใจตรวจเช็กสุขภาวะทางดิจิทัลของตัวเอง ได้ที่ https://digitalhealthcheck.ais.th

2. การป้องกัน พัฒนาเครื่องมือด้านเทคโนโลยีที่จะช่วยให้ลูกค้าและประชาชนปกป้องการใช้งาน บริการ AIS Secure Net ที่จะช่วยป้องกันมือถือ แท็บเลต และอุปกรณ์ต่าง ๆ ของลูกค้า AIS ให้ปลอดภัยจากภัยคุกคามทางไซเบอร์ คือ ไวรัส มัลแวร์ ลิงก์ปลอม และเว็บไซต์ที่มีความเสี่ยงต่างๆ และบริการ Family Link แอปพลิเคชันที่ให้คุณดูแลการใช้อินเทอร์เน็ตของบุตรหลานได้ใกล้ชิด

3. การแก้ไข ด้วย AIS Spam Report Center ที่สามารถรับแจ้งเบอร์โทร หรือ SMS ที่คาดว่าเป็นมิจฉาชีพด้วยสายด่วน 1185 และบริการแจ้งอุ่นใจ ตัดสายโจร *1185# ที่ลูกค้าสามารถแจ้งรายงานเบอร์ที่รับสายล่าสุด โดยต้องเสียเวลาโทรแจ้ง จากนั้นภายใน 72 ชั่วโมง หากพบว่า ที่มา รายละเอียดการจดแจ้ง การลงทะเบียน รูปแบบการโทรของเบอร์เหล่านั้นมีความผิดปกติ AIS จะทำการส่งต่อข้อมูลไปยัง กสทช. และตำรวจสอบสวนกลาง เพื่อขออำนาจในการบล็อกเบอร์โทรมิจฉาชีพและแจ้งกลับลูกค้า พร้อมทำงานอย่างใกล้ชิดเพื่อดำเนินการทางกฎหมายในการติดตามจับกุม เอาผิดกับกลุ่มมิจฉาชีพอย่างเด็ดขาด

“เราเชื่อว่า การมีความรู้เท่าทันและทักษะดิจิทัล คือแนวทางที่จะช่วยให้ทุกคนสามารถรับมือกับภัยไซเบอร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ AIS พร้อมร่วมมือกับทุกภาคส่วนสร้างความตระหนักรู้ เสริมภูมิคุ้มกัน เพื่อยกระดับให้เป็นปีแห่งความปลอดภัยไซเบอร์ จนไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางบวกให้กับสังคมดิจิทัลของไทย” คุณสายชล กล่าวย้ำ

สิ่งสำคัญในการสร้างระบบนิเวศแห่งความปลอดภัยทางไซเบอร์ คือความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และภาคประชาชน เพื่อให้การป้องกันเป็นไปอย่างครอบคลุมและมีประสิทธิภาพสูงสุด ขณะเดียวกันความมุ่งมั่นที่จะเป็นสื่อกลางของ AIS ในการสร้างการรับรู้เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีจะเป็นทักษะพื้นฐานสำคัญ ที่จะทำให้คนในสังคมพร้อมรับมือกับภัยคุกคามทางไซเบอร์ ที่นับวันจะทวีความซับซ้อนมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง