เชื่อว่าตอนนี้หลายคนคงได้ยินข่าวคราวการมาถึงของนิทรรศการเจ้าชายน้อย “The Little Prince Universe-An Immersive Journey” ครั้งแรกในเมืองไทยที่ไอคอนสยาม ซึ่งเป็นการนำสุดยอดวรรณกรรม สู่การผจญภัยในโลกเสมือนจริง

ครั้งนี้จึงนับเป็นการเดินทางในอีกรูปแบบหนึ่งของตัวละครที่มีอายุ 82 ปีอย่างเจ้าชายน้อยแห่งดาว B612 ถึงเวลาจะผ่านมานานเกือบร้อยปี แต่เจ้าชายน้อยก็ยังคงปลุกความเป็นเด็กให้กับทุกคนได้เติมเต็มหัวใจด้วยความฝันได้เสมอ เหมือนที่ก่อนหน้านี้เจ้าชายน้อยถูกนำมาไปต่อยอดทางการตลาดมาแล้วมากมายทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นด้านภาพยนตร์ ละคร แอนิเมชั่น ดนตรี แฟชั่น ร้านค้า สวนสนุก พิพิธภัณฑ์ ของเล่น-ของสะสม และเกม

เคยสงสัยไหมว่าทำไมวรรณกรรมเยาวชนเล่มเล็กๆ เล่มหนึ่งถึงทรงพลัง และมาไกลได้ขนาดนี้ คำตอบอยู่ตรง “สาร” ที่ผู้เขียนชาวฝรั่งเศส “อองตวน เดอ แซ็งเต็กซูเปรี” ที่ส่งถึงผู้อ่านล้วนมีความเป็นสากล ด้วยทัศนะลึกซึ้งกินใจถึงความรัก, ความสัมพันธ์, การเรียนรู้ , มิตรภาพ และจินตนาการ โดยไม่ได้มุ่งสอนโดยตรง แต่ให้ผู้อ่านใช้ความรู้สึกในการรับรู้ถึงเรื่องนามธรรมทั้งหลายนั้นที่มองไม่เห็นด้วยดวงตา เหมือนสุนักจิ้งจอกบอกกับเจ้าชายน้อยว่า  

"And now here is my secret, a very simple secret: It is only with the heart that one can see rightly; what is essential is invisible to the eye."
 “และนี่คือความลับของฉัน ความลับที่เรียบง่ายมาก: เราจะมองเห็นได้ชัดเจนด้วยหัวใจเท่านั้น สิ่งสำคัญนั้นมองไม่เห็นด้วยตา”

ถึงตรงนี้เรามาลองสำรวจความเป็นอมตะของเจ้าชายน้อยกัน

- เจ้าชายน้อยเป็นวรรณกรรมเยาวชน หรือนิยายประกอบภาพวาด เขียนและวาดภาพประกอบโดย อองตวน เดอ แซงแตซูเปรี นักเขียนชาวฝรั่งเศส ตีพิมพ์ครั้งแรกเป็นภาษาอังกฤษก่อน โดยพิมพ์ที่นิวยอร์ค สหรัฐอเมริกา ในปี 1943 (1 ปีก่อนที่นักเขียนจะเสียชีวิต) โดยสำนักพิมพ์ Reynal & Hitchcock และอีกไม่กี่วัน สำนักพิมพ์เดิมก็ได้จับพิมพ์ฉบับภาษาฝรั่งเศสออกมาในรูป Limited Edition  (เวลานั้นผู้เขียนลี้ภัยอยู่ในอเมริกา เนื่องจากเป็นช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ฝรั่งเศสถูกยึดครองโดยเยอรมัน)  จากนั้นจึงจะมาพิมพ์เป็นภาษาฝรั่งเศส ในประเทศฝรั่งเศสในอีกสามปีต่อมาคือปี 1946 แล้วเริ่มขายแปลเป็นภาษาโปลิช ในปี 1947 จากนั้นแพร่กระจายแปลเป็นภาษาอื่น ๆ ในกลุ่มประเทศยุโรปตะวันตก และยุโรปตอนเหนือตอนเหนือ แล้วขยายไปภาษาในกลุ่มประเทศแอฟริกา เอเชีย และยุโรปตะวันออก อย่างรวดเร็ว

- ถูกแปลไปมากกว่า 600 ภาษา นับเป็นหนังสือที่ได้รับการแปลมากที่สุดรองจากคัมภีร์ไบเบิ้ลเท่านั้น

-ปัจจุบันหนังสือ เจ้าชายน้อย ถูกจัดอันดับเป็นหนังสือที่ขายดีที่สุดในโลกเป็นอันดับ 4 (รองจาก คัมภีร์ไบเบิ้ล,ทุน ของคาร์ล มาร์กซ์ และแฮรี่ พ็อตเตอร์) ด้วยยอดขายกว่า 800 ล้านเล่ม

- เนื้อหาและความสนใจในเจ้าชายน้อยยังถือเป็นจุดกำเนิดหรือแรงบันดาลใจให้เกิดหน่วยงานสาธารณะประโยชน์หลากหลาย อาทิ องค์กรเพื่อสิทธิเด็ก สุขภาพ การศึกษา วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม รวมถึงการบินและดาราศาสตร์

- มีความเห็นแตกต่างกันไปว่า แท้จริงแล้ว เจ้าชายน้อย เป็นหนังสือสำหรับเด็ก หรือหนังสือแฝงปรัชญาสำหรับผู้ใหญ่กันแน่ มีผู้กล่าวว่า การได้อ่านเจ้าชายน้อย ทำให้นึกถึงรสชาติแห่งการอ่านนิทานของฮันท์ คริสเตียน แอนเดอร์สัน ขณะเดียวกันบางคนบอกว่า เนื้อหาของเจ้าชายน้อยทรงคุณค่าทางความคิดไม่ต่างจากหนังสือปรัชญาของมองแตสกิเออร์

- ความโดดเด่นในหนังสือ เจ้าชายน้อย อยู่ทั้งที่เนื้อหา และภาพประกอบที่ดูน่ารัก ซึ่งผู้เขียนเป็นผู้วาดขึ้นมาเอง ทั้งสองส่วนประกอบเข้ากันจนยากที่จะแยกอกจากกันได้

- เป็นหนึ่งที่เป็นหนังสือที่มีฉบับแปลในภาษาแปลก ๆ มากที่สุดในโลก ตัวอย่างเช่น แปลเป็นภาษาอาราเนส-Aranese ภาษาถิ่นในหุบเขาอารานแห่งคาทาโลเนีย ที่มีผู้พูดอยู่เพียงสองพันคน  รวมถึงภาษาที่ตายไปแล้ว เช่น ภาษาอียิปต์โบราณ หรือภาษาที่คิดขึ้นมาใหม่ อักษรเบรลล์ หรือ ภาษาออเรเบช (Aurebesh) ในภาพยนตร์สตาร์ วอร์ รวมถึงแปลเป็นรหัสมอร์ส (ภาษาฝรั่งเศส)

- ในประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ก็มีแปลเป็นภาษาท้องถิ่นอยู่จำนวนไม่น้อย อาทิ เจ้าชายน้อย ฉบับภาษาคำเมือง (หรือตัวธรรม ล้านนา) และภาษาปกาเกอะยอ หรือแปลและพิมพ์ในชื่อ “ขุนน้อย” โดยแปลเป็นภาษาถิ่นสุโขทัย และใช้ตัวหนังสือเป็นลายสือไทย เจ้าชายน้อย ฉบับภาษายาวี ที่มุสลิมชายแดนภาคใต้ของไทยใช้กัน และภาษาเขมรถิ่นไทย ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้กันแถบจังหวัดสุรินทร์ แต่ใช้อักษรไทย หรือ ท่านขุนน้อย ในฉบับภาษาลาว เป็นต้น โดยมูลนิธิฌอง-มาร์ก พร็อพสต์ เพื่อเจ้าชายน้อย (Jean Marc Probst Foundation for The Little Prince) สนับสนุนการตีพิมพ์และแปลเป็นภาษาใหม่ ๆ ที่ยังไม่เคยมีใครแปลมาก่อน ตอนนี้กำลังมีโครงการจัดทำภาษาบาลีและภาษามอแกนอีกด้วย

- ปี 2015 ผู้ถือลิขสิทธิ์ เจ้าชายน้อย ยกเลิกการเก็บลิขสิทธิ์ทั่วโลก ยกเว้นฝรั่งเศส อเมริกา เม็กซิโก แคนาดา และบางส่วนของสเปน ทำให้เกิดการตีพิมพ์และแปลฉบับใหม่ ๆ เพิ่มขึ้นเยอะมาก

- ฉบับแปลในภาษาไทย มี 7 สำนวน โดยแปลจากสองภาษาหลักคือมีทั้งแปลจากฉบับภาษาอังกฤษ และภาษาฝรั่งเศส โดย อำพรรณ โอตระกูล เป็นฉบับแรกที่แปลเป็นภาษาไทย (แปลจากภาษาฝรั่งเศส) ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1969 โดยสำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช

- ปีที่แล้ว POP MART ออกอาร์ตทอย Hirono x Le Petit Prince Series คอลเลกชันใหม่ 12 ตัวหลักที่มีครบทุกเรื่องราวการเดินทางไปเยือนดาวเคราะห์ต่างๆ ของเจ้าชายน้อย ทั้งพระราชา คนหลงตัวเอง คนจุดโคมไฟ และนักภูมิศาสตร์ แถมด้วยตัวซีเครตอีก 2 ตัวคือเจ้าชายน้อยถือเมฆและเจ้าชายน้อยเวอร์ชันนักบิน

- ไปรษณีย์ไทยจับมือกับมูลนิธิ Antoine de Saint-Exupéry เพื่อเยาวชน ออกแสตมป์ชุดวันเด็ก 2568 “เจ้าชายน้อย”

- Montblanc เปิดตัวคอลเล็กชันเครื่องเขียนและเครื่องประดับล่าสุดในชื่อ ‘Meisterstuck Le Petit Prince Special Edition’ ซึ่งได้แรงบันดาลใจมาจากนวนิยายเรื่อง เจ้าชายน้อย

- กระเป๋าที่มีน้ำหนักเบาและได้รับความนิยมเป็นอย่างมากสำหรับสาวญี่ปุ่นอย่างแบรนด์ LeSportsac ได้ออกคอลเลคชั่น  “Le Petit Prince x LeSportsac”