ที่วัดชิงูจิ เมืองยาโอะ จังหวัดโอซาก้า กำลังจะจัดพิธีที่ทั้งแปลกและอบอุ่นหัวใจในเวลาเดียวกัน นั่นคือ “พิธีศพครั้งใหญ่” ที่จัดให้ตุ๊กตาจำนวนมหาศาล ซึ่งแม้จะฟังดูเหมือนเป็นเรื่องเศร้า แต่นี่เป็นกิจกรรมที่กลายเป็นประเพณีสุดอบอุ่นของเมืองยาโอะ ที่เรียกว่า “พิธีรำลึกถึงตุ๊กตา” หรือ Doll Memorial Service ที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี
 
คำว่า “ตุ๊กตา” ในที่นี้ ไม่ใช่แค่ตุ๊กตาญี่ปุ่นในชุดกิโมโน แต่ยังรวมถึงของเล่นตุ๊กตานุ่ม ๆ ทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นหมีพูห์ โดราเอมอน หรือเจ้ากระต่ายขาวที่เคยนอนอยู่ข้างหมอนของใครบางคน พระก็จะทำพิธีให้เหมือนกันทั้งหมด พิธีนี้จัดโดยบริษัทงานศพ Hakkoden ในเมืองยาโอะ ซึ่งจัดขึ้นต่อเนื่องมากว่า 20 ปีแล้ว

จุดเริ่มต้นของธุรกิจนี้ มาจากคำถามง่าย ๆ ของลูกค้าในพื้นที่ ที่มักโทรมาถามว่า “ฉันมีตุ๊กตาที่อยู่ด้วยกันมาตั้งแต่เด็ก ตอนนี้ไม่รู้จะทำยังไงดี จะทิ้งก็รู้สึกไม่สบายใจ” จากคำถามนั้นเองทำให้ Hakkoden เกิดไอเดียในการจัดพิธีอำลาให้ตุ๊กตาอย่างสมเกียรติ เพื่อให้เจ้าของได้บอกลาอย่างสงบ แทนที่จะต้องโยนทิ้งไปแบบไม่มีเยื่อใย
 
ครั้งที่เริ่มจัดในปีแรก มีตุ๊กตามาร่วมพิธีเพียง 3,000 ตัว แต่พอเรื่องราวเริ่มแพร่ไปทั่วญี่ปุ่น ตัวเลขก็เพิ่มขึ้นทุกปี จนถึงปี 2024 มีตุ๊กตาถึง 50,000 ตัวที่ถูกส่งมาร่วมพิธี บางตัวอยู่ในสภาพใหม่เอี่ยม บางตัวเก่าจนสีซีด แต่ทุกตัวล้วนมีคุณค่าทางใจต่อเจ้าของ พิธีจัดขึ้นที่ห้องจัดงานศพ Minami Uematsu ของบริษัท Hakkoden โดยตุ๊กตาและของเล่นทั้งหมดจะถูกจัดวางไว้อย่างเรียบร้อยบริเวณด้านหน้าเวที เพื่อให้พระจากวัดชิงูจิมาสวดมนต์อุทิศให้

เมื่องานเริ่มเป็นที่รู้จัก ผู้คนจากต่างเมืองและต่างจังหวัดก็ทยอยส่งตุ๊กตามาร่วมพิธีมากขึ้น เจ้าของสามารถเขียนข้อความอำลาใส่แถบกระดาษเล็ก ๆ ที่จะถูกวางไว้ข้างตุ๊กตานั้น พร้อมทั้งจุดธูปถวายเพื่อแสดงความเคารพได้ด้วย ทั้งหมดนี้มีค่าบริการ 3,000 เยนต่อหนึ่งตัว โดยรายได้ส่วนหนึ่งจะใช้เป็นค่าใช้จ่ายในการจัดงาน และอีกส่วนจะบริจาคให้กับโครงการสวัสดิการของคนในพื้นที่ เพื่อเป็นการส่งต่อความอบอุ่นให้กับทั้งคนและสิ่งของไปพร้อมกัน