การแข่งขันของ "เมือง" ในวันนี้ กำลังขยับเข้าสู่การแข่งขันด้าน "โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล" ที่จะเป็นตัวกำหนดศักยภาพในการดึงดูดผู้คน ธุรกิจ การลงทุน และกิจกรรมทางเศรษฐกิจในอนาคต
แนวคิด Smart City จึงไม่ได้เป็นเพียงการติดตั้งเทคโนโลยีหรือระบบอัจฉริยะ แต่เป็นการสร้างระบบนิเวศ หรือ Ecosystem ที่เชื่อมโยงการอยู่อาศัย การทำงาน การศึกษา การเดินทาง และการทำธุรกิจให้ทำงานร่วมกันได้อย่างไร้รอยต่อ โดยมีโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลเป็นแกนหลักในการขับเคลื่อน

โดยภาพดังกล่าวกำลังเกิดขึ้นที่ "เมืองทองธานี" เมื่อ AIS และ บริษัท บางกอกแลนด์ จำกัด (มหาชน) ประกาศความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ ภายใต้โครงการ "Muang Thong NEXT : The Smart & Connected City" เพื่อยกระดับพื้นที่กว่า 4,000 ไร่ จากพื้นที่ที่คนส่วนใหญ่รู้จักในฐานะศูนย์จัดประชุมและนิทรรศการระดับประเทศ สู่ Hub Connectivity City และพื้นที่เศรษฐกิจอัจฉริยะที่เชื่อมโยงทุกมิติของการใช้ชีวิต การทำงาน การศึกษา ความบันเทิง และโอกาสทางธุรกิจเข้าไว้ด้วยกัน ผ่านการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ทั้งเครือข่าย 5G-Advanced อินเทอร์เน็ตความเร็วสูง คลาวด์ ดาต้าเซ็นเตอร์ และ AI Platform
การจับมือครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า "โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล" กำลังกลายเป็นปัจจัยการแข่งขันของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และการพัฒนาเมือง ไม่ต่างจากสาธารณูปโภคพื้นฐานในอดีต เพราะยิ่งเมืองสามารถรองรับเศรษฐกิจดิจิทัลได้มากเท่าใด ก็ยิ่งเพิ่มศักยภาพในการดึงดูดการลงทุน ผู้ประกอบการ และกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้มากขึ้น
“แนวคิด Smart & Connected City ของเมืองทองธานี ไม่ได้หมายถึงการนำเทคโนโลยีเข้ามาติดตั้งเพิ่มเติมเท่านั้น แต่คือการทำให้ทั้งเมืองทำงานได้อย่างชาญฉลาด มีประสิทธิภาพ และเชื่อมต่อกันอย่างไร้รอยต่อ เพื่อยกระดับประสบการณ์และคุณภาพชีวิตของผู้คน พร้อมทำให้แนวคิด Live–Work–Play–Learn เกิดขึ้นได้จริง ผ่านการเชื่อมโยงการอยู่อาศัย การทำงาน ความบันเทิง และการเรียนรู้ไว้ในพื้นที่เดียว” พอลล์ กาญจนพาสน์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท บางกอกแลนด์ จำกัด (มหาชน) กล่าว

วิสัยทัศน์ดังกล่าวต่อยอดมาจากแนวคิดดั้งเดิมของเมืองทองธานีที่ถูกวางให้เป็น Satellite City หรือเมืองบริวารที่มีองค์ประกอบของการใช้ชีวิตครบวงจร ทั้งที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำงาน และสิ่งอำนวยความสะดวก ก่อนจะพัฒนาเข้าสู่ยุค Smart City เมื่อเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทมากขึ้นในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา โดยบางกอกแลนด์มองว่าโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลจะเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาเมืองในระยะต่อไป ไม่ว่าจะเป็นการยกระดับบริการสำหรับลูกบ้านผ่านแอปพลิเคชัน การเชื่อมโยงบริการต่าง ๆ บนมือถือ หรือการเสริมศักยภาพของอิมแพ็คให้รองรับงานระดับโลกที่ต้องใช้โครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลและการสื่อสารประสิทธิภาพสูง
"การมีพันธมิตรอย่าง AIS เข้ามาดูแลด้าน Digital Infrastructure จะช่วยให้เมืองทองธานีรองรับทั้งการอยู่อาศัย การจัดงาน และการดำเนินธุรกิจได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ขณะเดียวกันยังช่วยกระจายเม็ดเงินสู่ธุรกิจโดยรอบ ทั้งโรงแรม ร้านค้า ศูนย์การค้า และบริการต่าง ๆ ที่อยู่ในระบบนิเวศเดียวกัน" พอลล์กล่าวเสริม

ในฝั่งของ AIS ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนการขยายบทบาทจากผู้ให้บริการเครือข่ายโทรคมนาคม ไปสู่การเป็นผู้สร้าง National Intelligent Infrastructure ที่รองรับเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศ ผ่านการวางโครงสร้างพื้นฐานที่ครอบคลุมทั้งเครือข่าย 5G-Advanced อินเทอร์เน็ตใยแก้วนำแสง ดาต้าเซ็นเตอร์ Sovereign Cloud และ AI Infrastructure ซึ่งจะเป็นรากฐานของการพัฒนาเมืองอัจฉริยะในอนาคต
ปรัธนา ลีลพนัง ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร AIS กล่าวว่า ความสำเร็จของเมืองอัจฉริยะไม่ควรวัดจากจำนวนเทคโนโลยีที่ติดตั้ง แต่ต้องวัดจากประโยชน์ที่ผู้คนได้รับจริง ตั้งแต่การเดินทาง การใช้ชีวิต การทำงาน ไปจนถึงการเข้าถึงบริการและประสบการณ์ใหม่ ๆ
"บทบาทของ AIS ไม่ใช่เพียงการเชื่อมต่อเครือข่าย แต่คือการเชื่อมโยงข้อมูล ศักยภาพของทุกภาคส่วน และสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่พร้อม เชื่อถือได้ และปลอดภัย เพื่อให้เมือง ธุรกิจ และผู้คนเติบโตไปพร้อมกัน"
จากมุมมองของ AIS เมืองอัจฉริยะในอนาคตจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสารได้รับการพัฒนาไปสู่ Intelligent Infrastructure ที่รองรับทั้งการใช้ชีวิตและเศรษฐกิจยุคใหม่ ไม่ว่าจะเป็น Smart Living ระบบ Home Automation การศึกษาแบบ Virtual Classroom การแพทย์ทางไกล (Telemedicine) ตลอดจน Cyber Security ที่ช่วยสร้างความมั่นใจให้กับประชาชน ภาคธุรกิจ และหน่วยงานภาครัฐ

สรุปแผนการพัฒนาเมืองทองธานีให้เป็น Smart City มีประเด็นใดบ้าง
การพัฒนาเมืองทองธานีภายใต้โครงการ Muang Thong NEXT : The Smart & Connected City วางเป้าหมายในการยกระดับพื้นที่กว่า 4,000 ไร่ ให้เป็นเมืองอัจฉริยะที่เชื่อมโยงทุกมิติของการใช้ชีวิต โดยมีองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่

• โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลอัจฉริยะ (National Intelligent Infrastructure) วางเครือข่าย 5G-Advanced และอินเทอร์เน็ตใยแก้วนำแสงให้ครอบคลุมทั้งพื้นที่ พร้อมต่อยอดด้วย Cloud, Data Center และ AI เพื่อรองรับการสื่อสารและการประมวลผลข้อมูลในอนาคต
• Smart Living ยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้อยู่อาศัย ผ่านแอปพลิเคชัน Smarty สำหรับการชำระค่าส่วนกลาง ค่าน้ำ ค่าไฟ รับสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ รวมถึงการนำระบบ Home Automation มาใช้ในที่พักอาศัย
• Smart Education พัฒนาเมืองทองธานีให้เป็น Living Lab โดยเฉพาะพื้นที่มหาวิทยาลัยศิลปากร เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ด้าน Data, AI และ IoT พร้อมรองรับการเรียนการสอนรูปแบบ Virtual Classroom
• Smart Events และ MICE เพิ่มศักยภาพให้อิมแพ็คเป็นศูนย์ประชุมและอีเวนต์ระดับโลก รองรับงานที่ต้องใช้โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลประสิทธิภาพสูง เช่น E-sports และ Hybrid Event พร้อมนำเทคโนโลยี Digital Twin มาช่วยบริหารจัดการพื้นที่และการจราจร
• Smart Safety ยกระดับความปลอดภัยด้วย AI CCTV, Cyber Security, ศูนย์ Monitor และความร่วมมือกับตำรวจไซเบอร์ รวมถึงการใช้แอปพลิเคชัน Police Care เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดูแลความปลอดภัยของพื้นที่
• Smart Business & SME สนับสนุนผู้ประกอบการและร้านค้าในพื้นที่ให้เข้าถึง AI เครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูลลูกค้า ระบบชำระเงินดิจิทัล และแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน

การบริหารเมืองอย่างยั่งยืน ครอบคลุมการจัดการขยะ การใช้พลังงาน และการเชื่อมโยงระบบขนส่งสาธารณะ เช่น รถไฟฟ้าสายสีชมพู เพื่อให้การเดินทางและการบริหารเมืองมีประสิทธิภาพมากขึ้น เป้าหมายสูงสุดคือการสร้างระบบนิเวศที่ Life, Work, Play และ Learn สามารถเกิดขึ้นได้อย่างไร้รอยต่อ ผ่านความร่วมมือระหว่างภาคเอกชน ภาครัฐ และสถาบันการศึกษา 

ความร่วมมือระหว่าง AIS และบางกอกแลนด์ ครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงการลงทุนด้านเครือข่ายสื่อสาร แต่สะท้อนทิศทางใหม่ของการพัฒนาเมือง ที่ใช้โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลเป็นกลไกยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของพื้นที่ ทั้งในมิติของการใช้ชีวิต การลงทุน การท่องเที่ยว การจัดงาน และเศรษฐกิจดิจิทัล หากแผนงานเดินหน้าได้ตามเป้าหมาย เมืองทองธานีอาจไม่ได้เป็นเพียง "ศูนย์กลางอีเวนต์" แต่กำลังก้าวสู่การเป็นต้นแบบ Smart Connected City ที่เชื่อมโยงผู้คน ธุรกิจ และเทคโนโลยีไว้ในระบบนิเวศเดียวกันอย่างเป็นรูปธรรม.