แผน และกระบวนการจัดการเรียนรู้ในกลุ่มเด็กปฐมวัยของศูนย์เด็กเล็กในชุมชนต่างๆ  ในขณะนี้เป็นไปอย่างไม่เหมาะสมกับเด็กปฐมวัย จึงเป็นที่มาของการริเริ่มโครงการ “Happy Teacher – ความสุขครูปฐมวัยเปลี่ยนโลกได้” โดยอาสาสมัครทีเอ็มบี ที่มุ่งมั่นเปลี่ยนชุมชนเพื่อความยั่งยืน ภายใต้แนวคิด Make THE Difference   เปลี่ยน... เพื่อให้ชีวิตคุณดีขึ้น ได้ลงพื้นที่สำรวจความต้องการของคนในชุมชนเขตคลองเตย และเขตดินแดง ถึงความต้องการเปลี่ยนสิ่งใดในชุมชนให้ดียิ่งขึ้น พบว่าผู้นำชุมชนดังกล่าวต้องการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กพัฒนาใหม่ ในชุมชนเขตคลองเตย และศูนย์เด็กเล็กกลางเทวา ในชุมชนเขตดินแดง ให้เด็กได้เติบโตอย่างมีคุณภาพ สามารถไปศึกษาต่อสู่สายสามัญ โดยไม่ต้องประสบปัญหาการติดยาเสพติด เนื่องจากอยู่ในชุมชนที่มีความเสี่ยง และพ่อแม่ไม่มีเวลาดูแล จึงฝากความหวังไว้กับศูนย์เด็กเล็กในชุมชน ซึ่งเป็นทั้งบ้านหลังที่สองและโรงเรียนอบรมให้ความรู้แก่เด็กๆ   

พัตราภรณ์ สิโรดม อาสาสมัคร ทีเอ็มบี ผู้ร่วมทำโครงการ Happy Teacher ได้เล่าถึงการลงพื้นที่เพื่อทำโครงการว่า ทีมงานได้ลงพื้นที่และพูดคุยกับผู้นำชุมชนหลายครั้ง จึงทราบว่าปัญหาของศูนย์เด็กเล็ก ที่เขาต้องการให้พัฒนานั้น ไม่ใช่แค่ความต้องการด้านวัตถุสิ่งของ หรือเงินสนับสนุน แต่เป็นเรื่อง คุณครูที่ขาดทักษะและความรู้ด้านการศึกษาปฐมวัย คุณครูที่สอนอยู่ไม่ได้จบวิชาชีพครู จึงจำเป็นต้องหาวิธีในการสอนด้วยตัวเอง โดยจำวิธีการสอนจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งเน้นสอนการอ่านเขียนทางด้านวิชาการเป็นหลัก ทำให้ขาดการเสริมสร้างกิจกรรมประกอบการเรียนการสอน เพื่อพัฒนาทางด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญสำหรับเด็กปฐมวัย 

ทีมอาสาสมัครทีเอ็มบี จึงมีความคิดริเริ่มจัดทำโครงการ Happy Teacher เพื่อให้ความรู้เรื่อง การจัดกิจกรรมเสริมการเรียนรู้เพื่อทักษะด้านต่างๆ ให้แก่เด็กปฐมวัย การวางแผนการสอน และกระบวนการจัดการเรียนการสอน ที่เหมาะสมกับเด็กในศูนย์เด็กเล็กแก่คุณครู โดยติดต่อขอความร่วมมือจากอาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม ได้แก่ ผศ.ดร.ชวนิดา ชวานิศ (ครูมี่) สาขาเทคโนโลยีการศึกษาและคอมพิวเตอร์ และอาจารย์กมลวรรณ อังศรีสุรพร (ครูเมย์) สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย เพื่อร่วมทำโครงการ โดยช่วยอบรมให้คำแนะนำแก่คุณครู ศูนย์เด็กเล็กฯ ทั้งสองแห่ง เพื่อเป็นศูนย์ต้นแบบในการพัฒนาศูนย์อื่นต่อไป

หลังจากคุณครู ศูนย์เด็กเล็กฯ ได้รับคำแนะนำและทดลองสอนเด็กๆ แล้วได้ผลตอบรับที่ดี เด็กๆ มีความสนใจต่อการเรียนมากขึ้น คุณครูสามารถควบคุมเด็กในชั้นเรียนได้ แม้ว่าจะมีเด็กจำนวนมากถึง 30-40 คนต่อคุณครู 1 คน จนสร้างความภูมิใจแก่คุณครูหลายท่านที่เดินมาถูกทาง จากจุดเริ่มต้นที่ครูท่านหนึ่งกล่าวความในใจว่า เคยคิดว่าตนเองเป็นครูที่ไม่ดีนัก แต่ก็สามารถพัฒนามาถึงจุดที่ได้รับรางวัลครูดีเด่นของศูนย์ฯ ในวันนี้ ทำให้คุณครูรู้สึกตื้นตันใจจนเก็บน้ำตาไว้ไม่อยู่

“นอกจากนี้ทีมอาสาสมัครทีเอ็มบี ยังได้คำนึงถึงการดูแลเรื่องจิตใจของคุณครู ว่าทำอย่างไรให้คุณครูมาโรงเรียนสอนเด็กด้วยความสุข จึงจัดทีมงานที่มีความชำนาญเรื่อง Life Coach เพื่อให้คำแนะนำกับคุณครูเพิ่มเติมเรื่องการบริหารจัดการชีวิตของคุณครูเองให้มีความสุข การรู้จักตนเอง และรู้จักคนอื่น ให้คุณครูสามารถข้ามปมในใจของตนเอง และมีความรู้สึกว่าสิ่งที่ทำอยู่มีคุณค่ามาก สามารถช่วยสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีต่อเด็กหลายชีวิต ทำให้คุณครูได้รู้สึกภูมิใจและรู้จักคุณค่าของตนเอง การทำงานในสายอาชีพนี้ก็จะดำเนินไปได้อย่างมีความสุข และสร้างความสุขให้เกิดขึ้นต่อไปได้”  

เป็นครูปฐมวัย ศูนย์เด็กเล็กฯ ต้องมีใจรัก และจิตวิญญาณของความเป็นครู

คุณครูอุไร คงเอี้ยง ครูใหญ่ของศูนย์เด็กเล็กพัฒนาใหม่ เขตคลองเตย กล่าวว่า เดิมที่นี่มีปัญหาเรื่องกลิ่นอาหารรบกวนห้องเรียน เนื่องจากอาคารเปิดโล่ง ไม่ได้กั้นห้องครัว ทำให้เกิดปัญหาคุณครูไม่สามารถบริหารจัดการเด็กในชั้นเรียนได้ ซึ่งอาสาสมัครทีเอ็มบีได้เข้ามาช่วยกั้นห้องครัว แก้ปัญหาเรื่องกลิ่นรบกวน และนำทีมอาจารย์มาแนะนำเรื่องการเขียนแผนการสอน การทำสื่อการสอนและจัดกิจกรรมการสอนด้วยงานศิลปะ ทำให้เด็กสนใจการเรียนมากขึ้น นั่งทำงานได้อย่างมีสมาธิ คุณครูจึงสามารถบริหารจัดการเด็กได้ 

ส่วนสาเหตที่คุณครูไม่รู้วิธีการบริหารจัดการเด็กในชั้นเรียน เนื่องจากไม่ได้จบวุฒิด้านการศึกษา ส่วนครูที่จบตรงสายส่วนใหญ่จะเลือกไปสอนโรงเรียนเอกชน ทำให้ต้องรับครูที่จบจากสายอื่น ที่มีใจรักในอาชีพครูจริงๆ เพราะต้องรับค่าตอบแทนในตำแหน่งอาสาสมัคร ตามข้อกฎหมายที่กำหนดไว้อย่างนั้น

ด้าน อาจารย์วิวรรณ สารกิจปรีชา ผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลกุ๊กไก่ และอุปนายกสมาคมอนุบาลศึกษาแห่งประเทศไทย กล่าวว่า วิธีการสร้างความสุขให้ครูปฐมวัย สามารถทำได้โดยคนในชุมชนต้องยกย่องให้เกียรติคุณครู ให้ครูรู้สึกว่าเขามีคุณค่า เป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของศูนย์เด็กเล็กฯ เพื่อสร้างความภาคภูมิใจ และความสุขใจในอาชีพนี้ได้

ครูปฐมวัย ศูนย์เด็กเล็กฯ ขาดการอบรมการสอนเชิงปฏิบัติการ

ผศ.ดร.ชวนิดา ชวานิศ สาขาเทคโนโลยีการศึกษาและคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม ได้กล่าวว่า คุณครูในศูนย์เด็กเล็กฯ ได้รับการอบรมเชิงวิชาการจากหน่วยงานภาครัฐก็จริง แต่ไม่ได้รับการอบรมในเชิงปฏิบัติการ จึงทำให้คุณครูไม่รู้ถึงวิธีการนำไปสอนเด็ก ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะศูนย์เด็กเล็กฯในชุมชนทั่วกรุงเทพฯ มีจำนวนกว่า 300 แห่ง และทั่วประเทศไทย มีจำนวนกว่า 19,000 แห่ง ที่ประสบปัญหาเดียวกันทั้งหมด แต่ไม่มีใครมองเห็นถึงปัญหานี้ จึงรู้สึกดีใจมากที่ทีเอ็มบีมองเห็นและลงมาช่วยแก้ปัญหานี้ และยินดีให้คำแนะนำคุณครูในศูนย์อื่นๆ ร่วมกับทีเอ็มบีในระยะต่อไป

เด็กปฐมวัย ควรเน้นการพัฒนาด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา

อาจารย์กมลวรรณ อังศรีสุรพร สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม กล่าวว่า หลังจากเข้าไปให้คำแนะนำกับคุณครูในศูนย์เด็กเล็กฯ ทั้งสองแห่ง ทำให้ทราบถึงปัญหาด้านการสอนอีกอย่างของครูปฐมวัย ที่เน้นสอนการเขียน อ่าน ทางวิชาการเป็นหลัก ซึ่งไม่เหมาะสมสำหรับเด็กปฐมวัย เพราะเด็กวัยนี้ ควรเน้นพัฒนาด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ยังไม่พร้อมสำหรับการเขียน อ่าน เพราะต้องพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กมัดใหญ่ให้พร้อมก่อนที่จะจับดินสอเขียนในช่วงวัยถัดไป

ด้าน อาจารย์วิวรรณ สารกิจปรีชา ผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลกุ๊กไก่ และอุปนายกสมาคมอนุบาลศึกษาแห่งประเทศไทย กล่าวว่า “ควรแนะนำคุณครูให้รู้จักประยุกต์ใช้สิ่งรอบตัวเป็นสื่อการเรียนการสอนได้ อย่ายึดติดตามแผนตายตัว เพราะเด็กปฐมวัยยังไม่จำเป็นต้องสอนเรื่องการอ่าน เขียน แต่เน้นเรื่องการพัฒนาด้านอารมณ์ สังคม และการสอนให้เขาคิดเป็น สิ่งสำคัญคือ ฝึกการตั้งคำถามให้เด็กได้รู้จักคิดและค้นหาคำตอบด้วยตัวเอง ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้เด็กมีความคิด และรู้จักการวิเคราะห์สังเคราะห์ได้ดีขึ้น หรือมี Executive Functions”

ความสุขของครูปฐมวัย ในศูนย์เด็กเล็กทั้งสองศูนย์ต้นแบบ ที่ส่งต่อความสุขถึงเด็กปฐมวัยในชั้นเรียนทุกคน เป็นสัญญาณบ่งบอกถึงคุณภาพชีวิตที่ดีของเด็กในชุมชนในอนาคต ซึ่งทั้งหมดนี้สำเร็จและเกิดขึ้นได้ ด้วยความร่วมมือจากหลายฝ่ายที่มีจุดมุ่งหมายเดียวกัน ในการเปลี่ยนชีวิตของคนในชุมชนให้ดียิ่งขึ้น โดยเฉพาะเยาวชน ซึ่งเป็นวัยเริ่มต้นที่ควรได้รับการศึกษาที่เหมาะสม มีความสุขกับการเรียนในก้าวแรกที่สำคัญของการเริ่มต้น ทำให้เราทุกคนต้องหันกลับมามองและเปลี่ยนความคิดว่า เมื่อความสุขของครูปฐมวัยในศูนย์เด็กเล็กฯ เกิดขึ้นได้ พลังแห่งความสุขของครูปฐมวัยก็สามารถช่วยเปลี่ยนโลกได้ในเวลาเดียวกัน

สามารถติดตามกิจกรรมดีๆ ของอาสาสมัครทีเอ็มบี เพื่อร่วมสร้างแรงบันดาลใจ หรือสนับสนุนการ “เปลี่ยน” เพื่อสังคมที่น่าอยู่ ได้ที่ https://www.tmbfoundation.or.th,  https://www.instagram.com/makethedifference_by_tmb