ภายใต้การดำเนินนโยบายของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ทิศทางหลักๆ คือการลงไปให้ความสำคัญกับแหล่งท่องเที่ยวเมืองรอง และการท่องเที่ยวระดับชุมชนมากยิ่งขึ้น เพื่อเป็นการกระจายความกระจุกตัวของแหล่งท่องเที่ยวภายในประเทศ ไปยังแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆ

ซึ่งการจะทำให้แหล่งท่องเที่ยวเหล่านั้นก้าวขึ้นมาเป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมได้ก็ต้องอาศัยปัจจัยหลายๆ อย่าง ทั้งเรื่องราวของสถานที่ท่องเที่ยว กิจกรรมที่จะรองรับนักท่องเที่ยว ความพร้อมของสถานที่ หรือปัจจัยอื่นๆ อีกมากมาย

แต่หนึ่งสิ่งที่ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ที่นับว่าเป็นแม่งานใหญ่กำลังทำก็คือ การสร้างความเข้มแข็งจากฐานรากของชุมชน โดยดึงเอาอัตลักษณ์ของแต่ละสถานที่ออกมาสร้างเป็นจุดขาย โดยใช้ความคิดสร้างสรรค์เป็นตัวหลอมรวมสิ่งต่างๆ ให้เป็นเรื่องเดียวกัน 

ฐาปนีย์ เกียรติไพบูลย์ ผู้อำนวยการฝ่ายกิจกรรม การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย อธิบายต่อไปอีกว่า “ด้วยการดำเนินนโยบายเป็นไปในทิศทางนั้น เราจึงพยายามคิดกิจกรรมที่จะเข้าไปช่วยให้ชุมชนสามารถดึงเอาศักยภาพที่มีออกมาใช้ได้ และนำไปสู่ความยั่งยืนในเรื่องของรายได้ชุมชนที่มาจากการท่องเที่ยวต่อไป

โครงการ Village Festival เป็นโครงการส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาสินค้าท่องเที่ยวชุมชน เพื่อเพิ่มมูลค่า ยกระดับการท่องเที่ยว โดยสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างชุมชน นักคิดนักออกแบบ และกลุ่มนักธุรกิจรุ่นใหม่ ร่วมกันพัฒนาต่อยอดวัตถุดิบที่มีในชุมชนให้ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมาย โดยได้จัดแคมเปญ Thailand Local Tourism Design Awards 2017 เพื่อ “ค้นหา..สุดยอดนักออกแบบสินค้าท่องเที่ยวชุมชน” ในรูปแบบการประกวดออกแบบสินค้าของที่ระลึกและของฝาก และกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชนให้มีมูลค่าเพิ่ม ซึ่งแนวคิดนี้จะมีส่วนช่วยในการพัฒนาเศรษฐกิจท่องเที่ยว, สร้างรายได้ให้กับชุมชนและยังเป็นการส่งเสริมผู้ประกอบการในชุมชนให้มีความคิดสร้างสรรค์เพื่อพัฒนาสินค้าของตนให้ตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวและส่งเสริมให้เกิดรายได้สู่ชุมชนอย่างยั่งยืน โดยสินค้าที่ได้รับรางวัลจะได้การรับรองมาตรฐานจากโครงการและได้รับการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อต่างๆให้เป็นที่รู้จักเพื่อต่อยอดทางการตลาดและการขายต่อไป”

ผู้เข้าแข่งขันจะต้องเลือกชุมชนใน 8 แอ่งท่องเที่ยว ที่โครงการกำหนด อย่างน้อย 1 ชนิดเป็นส่วนประกอบ มาพัฒนาต่อยอด โดยนำเสนอ ที่มาแนวคิดและกลยุทธ์ การออกแบบที่ตอบโจทย์ตลาด พร้อมทั้งระบุวัสดุของชุมชนที่เลือกใช้ และโครงสร้างราคาต้นทุนสินค้า 1 หน่วย โดยต้องระบุรายได้ (Profit) ที่ชุมชนจะได้รับ พร้อมพัฒนาสื่อการขาย (Brochure และ VDO ads) รายการผลิตภัณฑ์และวัสดุที่ใช้ จากชุมชนที่ร่วมโครงการจาก 8 แอ่งท่องเที่ยว  ดังนี้

แอ่งอารยธรรมล้านนา

1) บ้านเวียงกาหลง จังหวัดเชียงราย ผลิตภัณฑ์ : เครื่องปั้นดินเผา

วัสดุที่ใช้ : ดินจากบ้านทุ่งม่าน  ขี้เถ้าไม้ทำน้ำเคลือบ  สีเขียนทำจากดินแดง

2) บ้านสันกอง  จังหวัดเชียงราย ผลิตภัณฑ์ : ผ้าปักลายด้วยมือ

วัสดุที่ใช้ : ด้ายสำหรับปักผ้า  ผ้าฝ้าย ผ้าทอ 

3) บ้านฮวก จังหวัดพะเยา ผลิตภัณฑ์ : ผ้าทอ 7 สี

วัสดุที่ใช้ : เส้นใยจากฝ้าย ด้ายสีจากโรงงาน  ผ้าถักโครเชต์ไหมพรม

4) ชุมชนวัวลาย จังหวัดเชียงใหม่ ผลิตภัณฑ์ : เครื่องเงิน

วัสดุที่ใช้ : แผ่นนิเกิล แผ่นเงิน แผ่นทองเหลือง แผ่นทองแดง

แอ่งวิถีชีวิตลุ่มแม่น้ำโขง

1) บ้านจอมแจ้ง จังหวัดหนองคาย ผลิตภัณฑ์ : ไข่พอกเค็ม ถั่วตัด

2) ชุมชนโนนสะอาด  จังหวัดนครพนม ผลิตภัณฑ์ : หมวกผีตาโขนถักมือ

วัสดุที่ใช้ : เส้นด้ายใยประดิษฐ์  ใยสังเคราะห์หรือ โพลียูรีเทน

แอ่งมรดกด้านวัฒนธรรม

1) แม่ทองพิน  จังหวัดกำแพงเพชร ผลิตภัณฑ์ : กระยาสารท

2) กลุ่มงานศิลป์ดินไทย จังหวัดพิษณุโลก ผลิตภัณฑ์ : ดินปั้น (ดินไทย) วัสดุที่ใช้ : ดินไทย  ดินน้ำมัน 

3) บ้านซุ้มขี้เหล็ก จังหวัดพิษณุโลก ผลิตภัณฑ์ : เสื่อกก วัสดุที่ใช้ : สายผ้าร่ม เชือกฟาง เส้นกก  สีเคมี

แอ่งอารยธรรมอีสานใต้

1) บ้านโคกเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ ผลิตภัณฑ์ : ผ้ามัดหมี่ลายผักกูด วัสดุที่ใช้ : เส้นไหม ด่าง ด่างพอก สีเคมีย้อมผ้า ปอฝางมัดลาย

2) บ้านนาทุ่ง จังหวัดศรีษะเกษ ผลิตภัณฑ์ : ผ้าฝ้ายย้อมสีธรรมชาติ วัสดุที่ใช้ : เส้นใยจากฝ้าย สีธรรมชาติ เช่น ใบไม้ ดอกไม้ เปลือกไม้ กิ่ง ก้าน ใบ ผลไม้ รากไม้

3) บ้านโนนกุ่ม จังหวัดนครราชสีมา ผลิตภัณฑ์ : ผ้ายวน (ผ้าซิ่น) วัสดุที่ใช้ : เส้นใยด้ายประดิษฐ์  สีสังเคราะห์สำหรับย้อม

4) วิสาหกิจกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ ผลิตภัณฑ์ : ข้าวหอมมะลิ (ข้าวสาร)

5) บ้านโนนสุขสันต์  จังหวัดอุบลราชธานี ผลิตภัณฑ์ : เสื่อกกผือลายขิด วัสดุที่ใช้ : กก ไหล หญ้า   ด้ายทอ  สีสังเคราะห์

แอ่งลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนกลาง

1) บ้านต้นลำแพน    จังหวัดสมุทรสงคราม ผลิตภัณฑ์ : ผลิตภัณฑ์จากก้านมะพร้าววัสดุที่ใช้ : หวาย ไม้ไผ่ ก้านมะพร้าว

2) บ้านบางน้ำผึ้ง  จังหวัดสมุทรปราการ ผลิตภัณฑ์ : ลูกประคบธัญพืช วัสดุที่ใช้ : ผ้าดิบลายสอง  ผ้าไมโครพิมลาย  ธัญพืช  สมุนไพรต่างๆ

3) บ้านศาลาดิน  จังหวัดนครปฐม ผลิตภัณฑ์ : ข้าวตังหอมมะลิ

4) หมู่บ้านหัตถกรรม จังหวัดอ่างทอง ผลิตภัณฑ์ : กลองนานาชาติ (ขนาดใหญ่ ขนาดเล็ก และของที่ระลึก)

วัสดุที่ใช้ : ไม้ที่หาได้ในชุมชนและท้องถิ่นใกล้เคียง  หนังวัว  หนังควาย  เชือก ผ้าต่วนหลากสี

5) บ้านโพธิ์รังนก จังหวัดอ่างทอง ผลิตภัณฑ์ : ผลิตภัณฑ์จากผักตบชวา

วัสดุที่ใช้ : ผักตบชวา  เครื่องปั้นดินเผา  ฐานไม้  ฝาไม้  เหล็ก  ทองเหลือง  ตัวล็อคเหล็ก  น้ำมันเคลือบแข็งไม้ โพลียูรีเทน

แอ่งฝั่งทะเลตะวันออก

1) บ้านน้ำเชี่ยว  จังหวัดตราด ผลิตภัณฑ์ : งอบ ข้าวเกรียบยาหน้า

วัสดุที่ใช้ : งอบ ประกอบด้วย ใบจาก  ไม้ไผ่ 

2) บ้านมาบเหลาชะโอน จังหวัดระยอง ผลิตภัณฑ์ : ผลิตภัณฑ์จากต้นกระจูดวัสดุที่ใช้ : เส้นกระจูด ดินนวล 

3)บ้านปลายคลอง จังหวัดจันทบุรี ผลิตภัณฑ์ : น้ำพริกเผามังคุด            

แอ่งฝั่งทะเลตะวันตก

1)บ้านเกาะพิทักษ์    จังหวัดชุมพร ผลิตภัณฑ์ : อาหารทะเลแปรรูป

2) วิสาหกิจชุมชนทอปกรีนเวอร์จิ้นออยล์ จังหวัดชุมพร ผลิตภัณฑ์ : น้ำมะพร้าวสกัดเย็น และผลิตภัณฑ์แปรรูปจากมะพร้าว

วัสดุที่ใช้ : มะพร้าว 

3) บ้านเจ็ดดาว จังหวัดเพชรบุรี ผลิตภัณฑ์ : ผงขัดตัว โทนเนอร์มะเฟือง แชมพูมะกรูด

วัสดุที่ใช้ : ผงขัดตัว ประกอบด้วย สมุนไพรตามฤดูกาล (ขมิ้นชัน / ดินสอพอง / ทานาคา / มังคุด)         

โทนเนอร์มะเฟือง ประกอบด้วย หัวเชื้อมะเฟือง แชมพูมะกรูด ประกอบด้วย มะกรูด

แอ่งอันดามัน

1) บ้านถ้ำเสือ จังหวัดกระบี่ ผลิตภัณฑ์ : ผ้าปาเต๊ะ วัสดุที่ใช้ : ผ้าไนลอน ผ้าทั่วไป เสื้อ  สีเคมี  ขี้ผึ้ง

2) บ้านทุ่งหยีเพ็ง จังหวัดกระบี่ ผลิตภัณฑ์ : กะปิ

3) บ้านเขากอบ  จังหวัดตรัง ผลิตภัณฑ์ : งานแกะสลักไม้ วัสดุที่ใช้ : ตอ และรากไม้เทพธาโร

4) บ้านโคกไคร จังหวัดพังงา ผลิตภัณฑ์ : สมุนไพรชาขลู่ วัสดุที่ใช้ : ใบขลู่

5) บ้านปิยวรรณ จังหวัดภูเก็ต ผลิตภัณฑ์ : น้ำพริกกุ้งเสียบ

สำหรับผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดใบสมัคร และดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.facebook.com/villagemissionthailand หรือ http://sukjaistation.tourismthailand.org/villagefestival โดยสามารถส่งประกวดได้ถึง วันที่ 29 กันยายน 2560 ซึ่งทีมที่ผ่านการคัดเลือกเข้ารอบ 20 ทีมสุดท้าย จะได้สิทธิ์เข้าร่วมสัมมนาและอบรมเพื่อพัฒนาต่อยอดผลงานของตน (workshop) เป็นเวลา 1 วัน พร้อมรับเงินทุนจำนวน 100,000 บาท สำหรับใช้ในการผลิตสินค้า และสื่อประชาสัมพันธ์ โดยทั้ง 20 ทีม จะได้มีโอกาสนำสินค้าที่ผลิตจริงมาขายในงาน “Village Festival” ที่จะจัดขึ้น ณ สวนอุทยานจุฬา 100 ปี ในวันที่ 24-26 พฤศจิกายน 2560

ทั้งนี้ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) จะประกาศผลการประกวด และจัดพิธีมอบรางวัลให้กับทีมที่ชนะเลิศภายในงานแสดง “Village Festival ชุมชนน่าหลงใหล” ในวันที่ 24 พฤศจิกายน 2560ณ สวนอุทยานจุฬาฯ 100 ปี โดยผู้เข้ารอบ 20 ทีม จะได้โอกาสนำเสนอผลงานของตนต่อกลุ่มธุรกิจในวันงานอีกด้วย