ซีบีอาร์อี บริษัทที่ปรึกษาด้านอสังหาริมทรัพย์ชั้นนำระดับโลกคาดการณ์ 3 เปลี่ยนแปลงสำคัญ ทั้งกับผู้พัฒนา

ร้านค้าปลีก แบรนด์ และพฤติกรรมผู้บริโภค หลังโควิด-19  ทั้งเรื่องความสัมพันธ์ของเจ้าของพื้นที่กับผู้เช่า Social Distancing  กดดันให้รูปแบบร้านค้าเปลี่ยนไป และพฤติกรรมผู้บริโภคทำให้อีคอมเมิร์ซมีบทบาทมากขึ้น

การแพร่ระบาดของโควิด-19 ส่งผลให้เกิดความท้าทายมากมายหลายประการกับทุกธุรกิจ   แต่สิ่งที่เหมือนกันคือ ทุกกิจการต่างรอคอยการกลับมาดำเนินงาน ด้วยแผนธุรกิจที่มีการปรับเปลี่ยนใหม่สำหรับไตรมาส 3 และไตรมาส 4  ของปี  2563 โดยเฉพาะอย่างยิ่งตลาดพื้นที่ค้าปลีก และแบรนด์ต่างๆ 

จริยา ถ้ำตรงกิจกุล หัวหน้าแผนกพื้นที่ค้าปลีก ซีบีอาร์อี ประเทศไทย กล่าวว่า ซีบีอาร์อี  คาดการณ์ว่าจะเกิดการเปลี่ยนแปลงสำคัญใน 3 ส่วนหลัก คือ เจ้าของพื้นที่ค้าปลีกหรือผู้พัฒนาโครงการ  ร้านค้าปลีกหรือแบรนด์  และพฤติกรรมของผู้บริโภค โดยสิ่งที่จะเปลี่ยนแปลงไป ประกอบด้วย

1.  เกิดการคิดราคาค่าเช่าแบบพันธมิตร (Partnership Rent)

ความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของพื้นที่ค้าปลีกกับร้านค้าซึ่งเป็นผู้เช่าจะเปลี่ยนแปลงไป  โดยความร่วมมือของทั้งสองฝ่ายจะชัดเจนมากกว่าเดิม  เพื่อให้กิจการดำเนินต่อไปได้ทั้งสองฝ่าย  การคิดราคาค่าเช่าจะเปลี่ยนเป็นแบบพันธมิตร (Partnership Rent) หรืออาจเป็นการคิดค่าเช่าจากการแบ่งรายได้ พร้อมรับประกันยอดขายขั้นต่ำ มากกว่าการจ่ายค่าเช่ารูปแบบเดิมที่กำหนดค่าเช่าแบบคงที่ ตลอดจนยืดหยุ่นเงื่อนไขการเช่าต่างๆ ขึ้นอยู่กับประเภทของกิจการ   ทำให้การปล่อยเช่าพื้นที่ซับซ้อนมากขึ้น แต่จะเป็นวิธีสมเหตุสมผลในยุค New Normal

หัวหน้าแผนกพื้นที่ค้าปลีก ซีบีอาร์อี ประเทศไทย กล่าวต่อไปว่า ในอดีต  ผู้เช่าและเจ้าของพื้นที่ค้าปลีกส่วนใหญ่คุ้นเคยกับการเก็บค่าเช่าแบบคงที่ ซึ่งเจ้าของพื้นที่คาดการณ์รายรับจากค่าเช่าได้ ขณะที่ผู้เช่าไม่ได้เปิดเผยยอดซื้อขายและรายได้ต่อเดือนให้แก่เจ้าของพื้นที่    แต่การแพร่ระบาดของไวรัสเผยให้เห็นถึงข้อเสียของวิธีนี้ในวันที่ต้องแบกรับภาระค่าเช่าเมื่อลูกค้าหายไป ทำให้ต้องเจรจาเพื่อขอต่อรองและมาตรการเยียวยาจากเจ้าของพื้นที่

2..  ลดพื้นที่การค้า เป็นผลจากการต้องรักษาระยะห่างทางสังคม

สำหรับผู้พัฒนาพื้นที่ค้าปลีก การเปลี่ยนแปลงการใช้พื้นที่เป็นสิ่งที่ต้องทำเพื่อสร้างความมั่นใจเรื่องความปลอดภัยต่อสถานที่ การสร้างบรรยากาศ และเรียกความสนใจของลูกค้าให้กลับคืนมา เนื่องจากการรักษาระยะห่างทางสังคมจะเป็นมาตรฐานใหม่

จริยา ถ้ำตรงกิจกุล  ยกตัวอย่างว่า ผู้พัฒนาอาจเปลี่ยนแปลงพื้นที่เป็นศูนย์การค้ากึ่งในร่มและกลางแจ้งที่ลูกค้าสามารถเพลิดเพลินกับอากาศบริสุทธิ์ พื้นที่ชั่วคราวที่จัดขึ้นสำหรับร้านแบบป๊อปอัพ หรือรูปแบบโครงการค้าปลีกที่แปลกใหม่ และพื้นที่สันทนาการเพิ่มเติม เช่น พื้นที่สีเขียว ที่นั่งกลางแจ้ง พื้นที่สำหรับสัตว์เลี้ยง พื้นที่หอประชุม พื้นที่บนดาดฟ้า และลู่วิ่งจ๊อกกิ้ง  สถานที่น่าสนใจใหม่ๆ เช่นนี้ และสถานที่รูปแบบใหม่ในห้างสรรพสินค้าจะเริ่มเกิดขึ้นเพื่อให้ลูกค้า รู้สึกถึงความปลอดภัยและมีส่วนร่วมมากขึ้นในการสร้างประสบการณ์การช็อปปิ้งที่เป็นเอกลักษณ์ไม่ซ้ำใคร

นอกจากนี้ ซีบีอาร์อียังเชื่อว่าสุขอนามัยและความสะอาดจะเป็นหนึ่งในหลักการออกแบบโครงการค้าปลีก รวมทั้งเทคโนโลยีระบบไร้สัมผัสที่ช่วยลดการสัมผัสพื้นผิว เช่น สุขภัณฑ์แบบอัตโนมัติ เซ็นเซอร์ประตูทางเข้า ที่จอดรถอัตโนมัติ จะถูกนำมาใช้เพื่อสนับสนุนการเว้นระยะห่างทางสังคมอย่างต่อเนื่อง

3. การลดขนาด ลดจำนวนสาขา เน้นอี-คอมเมิร์ซ

หัวหน้าแผนกพื้นที่ค้าปลีก ซีบีอาร์อี ประเทศไทย กล่าวต่อไปว่า สำหรับร้านค้าปลีก  บางร้านอาจจำเป็นต้องปิดสาขาที่ไม่ทำกำไรอย่างถาวร แต่อีกหลายร้านก็กำลังพิถีพิถันในการเลือกทำเล และพิจารณาค่าเช่าพื้นที่ที่เหมาะสมมากขึ้น โดยเงื่อนไขระยะการเช่าพื้นที่จะสั้นลง และจ่ายเงินประกันน้อยลงเพื่อเพิ่มสภาพคล่อง   ที่สำคัญไปกว่านั้น ธุรกิจต่างๆ กำลังปรับเปลี่ยนกลยุทธ์การใช้พื้นที่เนื่องจากมีความต้องการพื้นที่บริการหน้าร้านน้อยลง

 “ร้านค้าปลีก โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่เป็นธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม แฟชั่น เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์ดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล ได้ปรับเปลี่ยนกลยุทธ์โดยพุ่งเป้าหมายไปที่อี-คอมเมิร์ซ   ธุรกิจที่ปรับตัวเร็วที่สุดอย่างเครือฟาสต์ฟู้ดจะลดโซนพื้นที่นั่งให้น้อยลงเพื่อเพิ่มขนาดห้องครัวและพื้นที่รับส่งอาหาร  หรืออย่างในตอนนี้ร้านอาหารบรรยากาศนั่งสบายที่มีขนาดใหญ่ก็กำลังลดขนาดพื้นที่เช่าลงเช่นกัน    ขนาดพื้นที่เช่าที่ร้านค้าปลีกต้องการอาจจะลดลง 20%-40% ของขนาดพื้นที่เดิมก่อนการระบาดโควิด-19” จริยากล่าว

นอกจากนั้น ช่วงเว้นระยะห่างทางสังคม ความกังวลเรื่องสุขภาพผลักดันให้ผู้บริโภคหันไปหาความบันเทิงและการบริการผ่านทางออนไลน์กันมากขึ้น   ร้านค้าปลีกจึงมีแนวโน้มที่จะนำค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานที่ได้จากการลดขนาดพื้นที่ การลดค่าเช่าและการลดค่าก่อสร้างแต่ละสาขา ไปเสริมสร้างความพร้อมให้กับธุรกิจในการให้บริการตลอดเวลา (Always-On) บนตลาดออนไลน์ที่มีการแข่งขันสูงมาก    การสร้างประสบการณ์ที่ดีให้กับลูกค้าออนไลน์จึงจะกลายเป็นกลยุทธ์หลักในการตลาดยุคดิจิทัล

“ผู้บริโภคควรเตรียมรับมือกับธุรกิจค้าปลีกรูปแบบใหม่ๆ ที่กำลังเจริญรุ่งเรืองอย่างรวดเร็วจากพฤติกรรมที่ผู้บริโภคต้องการความสะดวกสบายและประหยัดเวลา (Lazy Economy)  ที่เกิดขึ้นในเมืองใหญ่ทั่วโลก”  

ด้วยการหาข้อมูลสินค้าผ่านระบบออนไลน์ คลาสออกกำลังกายที่บ้าน แอปชมภาพยนตร์ที่บ้านอย่างเน็ตฟลิกซ์ ไปจนถึงแอปจัดส่งอาหารพร้อมทาน  เจ้าของพื้นที่ค้าปลีกและร้านค้าต้องพยายามสร้าง 'ประสบการณ์การช้อปปิ้งที่ดี' ให้แก่ผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพและยึดความสะดวกสบายเป็นหลักให้ได้   ขณะเดียวกันสินค้าที่ได้รับความนิยมมากขึ้น เกิดจากการที่ผู้บริโภคใช้เวลาในการอยู่บ้านมากขึ้น และหันมาให้ความสำคัญในการเติมเต็มบ้านด้วยผลิตภัณฑ์ที่สร้างความสะดวกสบายและยกระดับการมีสุขภาพที่ดี เช่น เฟอร์นิเจอร์เพื่อการพักผ่อน อุปกรณ์ออกกำลังกาย และ เฟอร์นิเจอร์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับการทำงานจากที่บ้านซึ่งเป็นรูปแบบการทำงานที่แพร่หลายมากที่สุดในยุคปัจจุบัน  

จริยา ถ้ำตรงกิจกุล หัวหน้าแผนกพื้นที่ค้าปลีก ซีบีอาร์อี ประเทศไทย สรุปว่า ในระยะยาว ซีบีอาร์อีเชื่อว่าด้วยมาตรฐานใหม่ที่จะเกิดขึ้นในตลาดพื้นที่ค้าปลีกไทย จะได้เห็นการปรับเปลี่ยนครั้งใหญ่ และเกิดการเปลี่ยนแปลงด้านความสัมพันธ์ของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในธุรกิจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพื่อตอบโจทย์ความต้องการเรื่องสุขภาพและสุขอนามัย    ซึ่งไม่เพียงเพื่อให้ธุรกิจเติบโต แต่เพื่อความอยู่รอดด้วยเช่นกัน