นักการตลาดกลายพันธุ์เพื่อความอยู่รอด เป็นข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นในยุคที่โควิด-19 เข้ามาพุ่งชนอย่างจังเพราะผู้บริโภคคือผู้กลายพันธุ์กลุ่มแรกนับตั้งแต่การใช้ชีวิตไปจนถึงการทำงาน ดังนั้นนักการตลาดต้องสามารถพลิกวิกฤตเป็นโอกาส สิ่งที่นักการตลาดต้องมีก่อนผู้บริโภคคือ “วัคซีนทางการตลาดต้านโควิด” มันคือวัคซีนที่จะช่วยธุรกิจมองหาโอกาสให้วิกฤตและเป็นผู้อยู่รอดเป็นคนแรก

สมาคมการตลาดแห่งประเทศไทย จัดงานวันนักการตลาด “Thailand Marketing Day 2020: The Marketing Mutation” สะท้อนความเปลี่ยนแปลงของโลกการตลาดยุคโควิด-19 ชวนพุดคุยกับผู้บริหารระดับสูงพูดคุยในหัวข้อ “วัคซีนทางการตลาดต้านโควิด” จากผู้บริหารหลากหลายอุตสาหกรรมทั้งสายการบิน อาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภค

ถ้าเกิดน้ำท่วมใหญ่พื้นที่ที่จะประสบภัยเป็นที่แรกคือพื้นที่ลุ่ม สายการบินแอร์เอเชียเปรียบตัวเองเป็นแบบนั้น เพราะสายการบินเป็นอุตสาหกรรมแรกที่ประสบภัยกับโควิด-19 และบาดเจ็บหนักที่สุดก็ว่าได้เพราะขาดรายได้มหาศาลหรือเรียกได้ว่ารายได้เป็นศูนย์

สันติสุข คล่องใช้ยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายการบินไทยแอร์เอเชีย กล่าวว่า ตั้งแต่เกิดเหตุการณ์ทางด้านของบริษัทขาดรายได้ทำให้มีความจำเป็นที่ต้องลดค่าใช้จ่ายโดยที่มีการลดเงินเดือนของพนักงานโดยไล่ตั้งแต่ระดับผู้บริหารลงมาเพราะต้องการช่วยเหลือพนักงานระดับล่างให้โดนช้าสุด นอกจากนี้การที่ไม่สามารถเปิดบริการธุรกิจสายการบินจึงต้องหารายได้จากช่องทางอื่นได้สร้างระบบเล็กชื่อว่า Our Market เป็นชุมชนเล็กๆ ที่พนักงานสามารถนำของที่ทำเองมาขายเป็นดิลิเวอรี่  และยังมีการขายชานมไข่มุก เพื่อเป็นการสร้างรายได้เล็กๆ ให้แก่พนักงานให้สามารถผ่านวิกฤตช่วงนี้ไปได้

ทั้งนี้ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายการบินไทยแอร์เอเชีย ยังมองว่าการเดินทางทางธุรกิจจะน้อยลงโดย จะเกิดการประชุมหรือตกลงทางธุรกิจผ่านทางออนไลน์แต่ธุรกิจสายการบินหรือธุรกิจท่องเที่ยวไม่สามารถที่จะทดแทนได้ สายการบินแอร์เอเชีย จึงได้พยายามเก็บรักษาทรัพยากรไว้ทั้งในด้านของเครื่องบิน และบุคลากร เพื่อเตรียมความพร้อมเมื่อสถานการณ์กลับสู่ปกติ สายการบินแอร์เอเชียสามารถเปิดให้บริการกับผู้ใช้งานได้ทันที

ทางด้านธุรกิจอาหารอย่าง ไมเนอร์ ฟีด ที่ถือว่าได้รับผลกระทบจากโควิด-19 เนื่องจากลูกค้าออกมารับประทานอาหารนอกบ้านไม่ได้และหน้าร้านต้องปิดไปเกือบหมด

ประพัฒน์ เสียงจันทร์ รองประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ ไมเนอร์ ฟู้ด กรุ๊ป กล่าวว่า ตั้งแต่มีการปิดประเทศได้เกิดผลกระทบขึ้นอย่างมากเพราะเนื่องจากลูกค้ากว่า 30% เป็นลูกค้าชาวต่างชาติ และตั้งแต่มีการล็อกดาวน์ประเทศทำให้แบรนด์ร้านอาหารที่ประพัฒน์ เป็นผู้ดูแลทั้งหมด 8 แบรนด์ประมาณ  1,700 สาขา ทั่วประเทศไทยได้มีการปิดให้บริการทั้งหมด แต่ได้มีบางแบรนด์ที่แข็งแกร่งมากในเรื่องของดิลิเวอรี่ อย่าง เดอะ พิซซ่า หรือบอนชอนที่ได้มีการสร้างคลาวด์ คิทเช่น ทั้ง 15 สาขาทำให้ได้รับการตอบสนองค่อนข้างดี และนอกจากธุรกิจอาหารที่ได้ รับผลกระทบ แต่ธุรกิจโรงแรมที่ถือว่าเป็นสัดส่วนขนาดใหญ่ของเคลือไมเนอร์ ฟู้ด ก็ได้รับผลกระทบเช่นกันทำให้ต้องดึงบุคลากรจากทางฝั่งของโรงแรมมาช่วยในด้านของดิลิเวอรี่เพื่อช่วยสร้างยอดขายและสร้างรายได้แก่พนักงานอีกด้วย

ประพัฒน์ ยังกล่าวอีกว่า “เราพยายามพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆอย่างแบรนด์กาแฟใหม่หรือแม้แต่แอพพลิเคชั่น 1112 ที่สามารถสั่งอาหารดิลิเวอรี่ของทั้ง 8 แบรนด์เพื่อเพิ่มความสะดวกสบายให้กับลูกค้าอย่างเช่น Sizzler to Go ที่ตามแนวรถไฟฟ้าเพื่อให้หายคิดถึงในซิซซ์เล่อร์ หรือบอนชอนที่มีการขยายคลาวด์ คิทเช่นเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการส่งดิลิเวอรี่ให้แก่ลูกค้าอีกด้วย”

อีกด้านของผู้ประสบภัยที่มองว่าตัวเองนั้นอยู่เหนือน้ำขึ้นมานิดหน่อยเป็นสินค้าที่ผู้บริโภคจำเป็นต้องใช้อย่าง บริษัทโอสถสภา และมองความฟลีคว่าเป็นตัวช่วยให้เป็นผู้รอดจากโควิด-19

สุทิพา ปัญญามหาทรัพย์ Chief Marketing Officer บริษัท โอสถสภา จำกัด กล่าวว่า แม้ผลกระทบที่ได้รับจะไม่หนักเท่าธุรกิจสายการบินหรืออาหาร แต่ก็ถือว่าได้รับผลกระทบพอสมควร ทั้งนี้ด้วยความที่มีการวางแผนสำรองไว้ล่วงหน้าหลายแบบ ทำให้ทางโอสถสภามีผลิตภัณฑ์สำรองที่เหมาะสมกับในช่วงวิฤตในครั้งนี้นั้นก็คือ โอเล่  สกินแคร์ ซึ่งถือว่าเป็นการปรับตัวครั้งใหญ่เพราะเปลี่ยนจากลูกอมเป็นผลิตภัณฑ์สกินแคร์ หันมาทำเป็นเจลล้างมือแอลกอฮอล์สเปรย์ที่ทำออกมาขายก่อนโควิด-19 ได้ไม่นานเป็นความฟลีคที่เราปล่อยมาในช่วงเวลานั้น และยังมี C-Vitt ฟังก์ชั่นนัลดริงค์ที่ถือว่าเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เกิดรายได้ในช่วงวิกฤตที่ผ่านมา

สุทิพา ยังกล่าวอีกว่า “ด้วยการเปลี่ยนไปของผู้บริโภคที่จะไม่มีทางกลับมาเป็นเหมือนเดิม ทำให้ต้องมองตลาดให้กว้างขึ้น โดยที่ผู้บริโภคจะให้ความสนใจกับผลิตภัณฑ์ที่ดูแลสุขภาพกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้นและการมองคู่แข่งเองก็เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญเพราะทุกธุรกิจสามารถข้ามมาเป็นคู่แข่งเราได้หมด ดังนั้นอะไรที่ทำได้ให้ทำก่อนในช่วงที่ต้องปรับตัวนี้”

จากคำบอกเล่าของเหล่าผู้บริหารทำให้เรารู้ว่าวัคซีนที่ต้านโควิด-19 ได้ดีที่สุดในด้านของธุรกิจคือการปรับตัวให้เร็ว มองอุปสรรคให้มีทางออก และลงมือทำทันที ในวันนี้แม้สถานการณ์ต่างๆ จะเริ่มคลี่คลาย แต่ก็ยังห่างไกลจากโลกธุรกิจแบบเดิมๆ ที่เราคุ้นเคย หลายๆ องค์กรยังคงไม่รู้ทิศทางที่จะเดินหน้าต่อไปในสถานการณ์ที่ยากจะคาดเดาว่าจะมีความท้าทายอื่นใดรออยู่ หรือการฟื้นตัวจะเป็นในรูปแบบไหน แต่อย่างไรก็ดี หากนักการตลาดกลายพันธุ์ได้เก่ง มีวิสัยทัศน์แห่งการเปลี่ยนแปลง เน้นทั้งการสร้างผลลัพธ์ระยะสั้นเพื่อความอยู่รอด ควบคู่ไปกับการวางกลยุทธ์ให้ชัด และไม่ลืมมองไปข้างหน้า สร้างความยั่งยืนในระยะยาวผ่านการสร้างแบรนด์ให้เข้มแข็งด้วย เห็นอกเห็นใจและมีความใส่ใจในความเดือดร้อนของลูกค้าและสังคม  เชื่อมั่นว่าจะสามารถพลิกวิกฤตเป็นโอกาสได้อย่างแน่นอน