นับเป็นความร่วมมือกันเป็นครั้งแรกของ Sustainable Brand ประเทศไทย และThe GNH Center Bhutan ในการเปิดโปรแกรมสำหรับ Executive Workshop ซึ่งคำว่า Happiness ของ GNH (Gross National Happiness) นับเป็นปลายทางที่ทุกคนต้องการ เมื่อเวลานำเรื่องนี้มาเชื่อมกับ “ความยั่งยืน” จึงเห็นโอกาสที่เกิดขึ้นในการนำเอาเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นศาสตร์ของประเทศไทยมาบวกกับเรื่อง GNH ของภูฏาน น่าจะเป็นสิ่งที่คุยกับโลกได้ว่า เรามี Wisdom อย่างไรบ้าง

“เมื่อพูดเรื่องการเปลี่ยนแปลง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอะไรก็ตาม เช่นการทำแบรนด์ จนกระทั่งลุกขึ้นมาจะบอกว่าการสร้างความสุขมวลรวมให้กับประชาชาติ ผู้นำองค์กรสำคัญที่สุด จึงคิดว่าหากจะต้องมีการจัดการเรียนรู้ในลักษณะ Workshop เพื่อให้ผู้นำองค์กรที่เราค่อนข้างเลือกว่ามีใครบ้างมาทำการเรียนรู้ร่วมกัน  เพราะเชื่อว่าหากไม่สามารถเปลี่ยนผู้นำองค์กรได้ การเปลี่ยนแปลงในองค์กรค่อนข้างจะยากเหมือนกัน จึงเป็นที่มาของ Workshop Leadership Summit ครั้งแรกนี้...”

ดร.ศิริกุล เลากัยกุล  Country Director  Sustainable Brands Thailand เล่าถึง Leadership Summit @ Bhutan ครั้งแรกของความร่วมมือระหว่าง The GNH Center Bhutan และ Sustainable Brand ประเทศไทย

HRH  Princess Kezang Choden Wangchuck  President, GNHCB ทรงกล่าวกับผู้นำองค์กรไทย 16 คน ถึงสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นครั้งแรกในปีนี้บางส่วนว่า

“หนึ่งในอุปสรรคที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ในการแสวงหาความสุขอย่างจริงจังของเราก็คือ การไม่ได้ให้ความสำคัญกับความสุข เนื่องจากเราเลือกที่จะไปตามความฝัน  ที่ไม่เพียงจะพาเราไปไกลจากความสุข แต่ต้องนำเราไปสู่สถานะความยั่งยืน กลายเป็นคำขวัญ ความท้าทายที่สำคัญที่สุดของสังคม  เหตุใดจึงต้องกังวลและควรจะทำให้เราตกใจในคำนี้ เพราะความยั่งยืนเป็นคำที่น่าอัศจรรย์สำหรับการอยู่รอด…”

เจ้าหญิงทรงกล่าวต่อว่า โปรแกรม 4 วันของการประชุมสุดยอดนี้  ทำให้เรามีขอบเขตที่จะนำเสนอสิ่งที่ไม่เพียง แต่เป็นการแสดงออกถึงวิถีชีวิตของคนเรา  วัฒนธรรมของเรา  ประวัติศาสตร์ของเรา และการพัฒนาทั่วไปของเราเท่านั้น  แต่ยังมีประสบการณ์ทางจิตวิญญาณ และการสนทนากับผู้สนับสนุนหลักของ GNH ในประเทศ

ดร.Saamdu Chetri Executive director of GNHCB (GNH Centre Bhutan) กล่าวถึงการประชุมสุดยอดครั้งนี้ จะนำพาผู้บริหาร ผ่านการสังเกต มีการสะท้อนสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างลึกซึ้ง มีการไตร่ตรอง และพยายามที่จะพัฒนาสิ่งที่ต้องการภายในเพื่อดูว่าชีวิตนำเราไปสู่ที่ใด  ถ้าเราไม่สามารถนำการเปลี่ยนแปลงในวิธีที่ที่เราทำธุรกิจในโลก  เราจะไม่สามารถนำพาโลกที่ดีให้กับเด็กและลูกหลานของเราได้

“คนมักจะมองหาความสุขซึ่งเป็นสิ่งภายนอก แต่นั่นไม่ใช่ความสุขหากเป็นความฟุ่มเฟือย ความสุขที่ว่าจะกลายเป็นเวลาที่ถูกผูกไว้กับคุณ รู้สึกมีความสุขในขณะนั้นแล้วคุณต้องการบางสิ่งบางอย่างมากขึ้น…”

ทว่า “ความสุข” หรือ Happiness คือ 3 สิ่งต่อไปนี้ที่ผู้จัดต้องการให้ผู้เข้าร่วม Workshop ได้เข้าใจอย่างชัดเจนจะเรียกว่าเป็นการ Enlighten ก็คงไม่ผิดคือ  Connect to Self , Connect to Other และ Connect to Business เพื่อให้เกิด Condition ของ Happiness ผ่านทั้งการบรรยายของผู้นำในประเทศภูฏาน รวมถึงประสบการณ์ตรงในวัฒนธรรมที่หลากหลาย และมรดกทางจิตวิญญาณที่เป็นรากฐานของ GNH 

อีกทั้งมีการสำรวจว่า คุณค่าของมนุษย์ที่สำคัญนั้น ถือเป็นเรื่องสากล สามารถนำมาใช้ในชีวิตการทำงาน และชีวิตประจำวันได้ แม้ว่าจะอยู่ในโลกสมัยใหม่อันวุ่นวายของมนุษยชาติ เช่นการไปวัดธารา หรือการเดินขึ้นเขาสูง 3,000 เมตร เหรือระดับน้ำทะเล เพื่อไปถึงไฮไลต์ Tiger’s Nest วัดทัคซัง ซึ่งคณะได้ใช้เวลาเดินขึ้น-เดินลงรวมทั้งสิ้น 8 ชั่วโมง

“Connect to Self ผมชอบที่เดินขึ้นไป Tiger’s Nest การเริ่มต้นที่ตัวเราสำคัญมากที่สุด  บางทีเราก็ลืมไปหมดแต่การที่ได้มาที่นี่เป็นการรีเฟรชตัวเอง  ผมชอบที่นี่ระหว่างก้าวเดินขึ้นไป  ผมคิดแค่ว่าก้าวถัดไป เราโฟกัสอะไรบ้าง ความปลอดภัย ความมั่นคง เป็นครั้งแรกที่ทุกก้าวเรามีสติได้ Connect กับตัวเองเยอะมาก เมื่อขึ้นไปถึงข้างบนได้ไป Meditation ได้รู้ว่าเอาตัวเองเข้าไปสัมพันธ์กับธรรมชาติอย่างไร เป็น Value ได้อยู่กับตัวเองเยอะ เป็นประสบการณ์ที่ดี เป็นจุดเริ่มต้นชอบตรงนี้ เรามาตรงนี้ไม่ใช่ฐานะนักท่องเที่ยว แต่เพราะเรามีคำสอนบางอย่างเป็นเนฐาน เมื่อได้คอนเนคแล้วมี Value มาก ไม่งั้นเราจะไม่รู้ว่าสอนแบบโจ๊ก หรือเอามัน  แต่คำสอนที่ได้จากการ Workshop ทำให้เราเข้าถึงได้บางเรื่อง ...”

วสิษฐ แต้ไพสิฐพงษ์ กรรมการผู้จัดการใหญ่  เครือเบทาโกร กล่าวถึงสิ่งที่ได้รับ จะเรียกว่าเป็นการ Enlighten คงไม่ผิดนัก และเมื่อนำมามองย้อนกลับเข้ามาธุรกิจเบทาโกร จะเห็นว่าสิ่งที่ผ่านมาสอนอะไร เห็นอะไร หรือเมื่ออยู่ในวังวนการหาคำตอบ ซึ่งจะรู้ว่ามีจุดลิมิตอยู่กับช่วงเวลานั้นเยอะมาก แต่เมื่อมาใช้เวลามองกลับเข้าไปได้เข้าใจอะไรมากขึ้น ซึ่งได้ชวนคนในองค์กรเดินออกมาข้างนอก แล้วมองกลับเข้าไปทุกครั้งว่าเป็นอย่างไร จะช่วยให้เห็นองค์กร Transition ไปทีละขั้นๆ ได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ต้องการจะเห็นมากกว่าการวางเป้าหมายว่า อีก 50 ปีเครือเบทาโกรจะเป็นอย่างไร

“วันนี้สิ่งที่คิดว่ามี Issue ในใจคือ พยายามหาความสัมพันธ์นิยามของ 9 โดเมนของทาง GNH ซึ่งต้องทำความเข้าใจมากกว่านี้ ที่มีความสำคัญ หรือลิงค์กับธุรกิจของเรา เมื่อมองกลับเข้าไปโจทย์ 9 โดเมนจะตีความอย่างไร และเราเพิ่งได้รับการเลคเชอร์เรื่อง SDGs เพราะฉะนั้นเรากำหลังหาความสัมพันธ์ของ 9 กับ 17  ซึ่งเมื่อ Mapping แล้วก็เชื่อมโยงกัน ส่วนเศรษฐกิจพอเพียงผมรู้สึกว่าเป็นปรัชญา  แต่การ Implement  เมื่อเอา 9 โดเมนกับ 17 SDGs มา Mapping และหา Definition ให้ดี จะเคลียร์ขึ้นว่าเราจะเทคเลเวลอย่างไร หรือNext Step อย่างไร อันนี้เราต้องกลับไปไตร่ตรอง...”

GNH หรือ “ความสุขมวลรวมประชาชาติ” ตามแนวคิดหลัก 4 ประการ คือ

1.การพัฒนาเศรษฐกิจ-สังคมอย่างยั่งยืนและเสมอภาค

2.การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ

3.การรักษาและส่งเสริมคุณค่าทางวัฒนธรรม

4.การส่งเสริมการปกครองที่ดี หรือ ธรรมาภิบาล โดยผสมผสานกันเป็นกระบวนการทางธุรกิจผ่านโปรแกรมการฝึกอบรมสำหรับภาคธุรกิจและภาคการศึกษาในประเทศไทย

“สิ่งที่ได้จากตรงนี้และที่จะต้องคุยต่อกับบอร์ดคือเรื่องของคน  ที่จะต้องให้ความสนใจทั้งที่เป็นการรับคนใหม่เข้ามา การสร้าง Productivity ดังนั้นเรื่อง People Management  เป็นเรื่องสำคัญ  ยิ่งเกิดจากการสร้างด้วย Condition ของ Happiness นับเป็นเรื่องยากและท้าทาย…”

เกศรา มัญชุศรี  กรรมการและผู้จัดการ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย(ตลท.) ขยายความต่อเนื่องถึงการนำสิ่งที่ได้รับไป Implement ในองค์กรเป็นเรื่อง Sustainability ซึ่งสิ่งแวดล้อมหลายอย่างสำหรับองค์กรในประเทศไทย จะแตกต่างอย่างมากกับที่ภูฏาน 

ดังนั้น ความท้าทายคือ จะทำอย่างไรให้บุคลากรของตลท.ทั้งปัจจุบัน และอนาคต เกิด Condition ของ Happiness เพราะเมื่อพนักงานมีความสุข พนักงานดี  ย่อมคาดหวังได้ว่า พนักงานรักองค์กร คิดรอบคอบ มี Output ทีมีประสิทธิภาพ

“เมื่อเราพูด Sustainability คือการเอาคำฝรั่งมาพูด  ต่อให้ตอบ SDGs ทั้ง 17 ข้อ  แต่นึกไม่ออกว่าคนเราจะสุขหรือไม่สุข  เราลืมไปถามพนักงานว่ามีความสุขไหม ลูกค้ามีความสุขไหม ถ้าไม่มีความสุขก็คือแค่ได้ทำตามโจทย์ที่ฝรั่งให้มา  ต่อไปอาจจะไม่ใช่แค่ SDGs ก็ได้ อาจจะมีโจทย์อื่นที่เพิ่มขึ้นมา   มองว่า SFGs เป็นแค่เครื่องมือของการรีพอร์ตเท่านั้น แต่ Gross Happiness คือ Outcome ที่ทุกคนต้องการ เหมือนที่อดีตกษัตรย์ภูฏาณองค์ที่แล้วตรัสว่า Development Value ถือเป็น Approach ที่เป็น Human Centric มากๆ...”

ดร.ศิริกุลย้ำว่า Brand และ Business เป็นเรื่องเดียวกัน ยุคนี้ต้องทำรายงาน SDGs แต่ถ้าหากมาสร้าง Condition ของความสุข เพราะความสุขแต่ละคนไม่เหมือนกัน หน้าที่ของ Brand ต้องเข้าใจว่า

Stakeholders ของเขามีใครบ้าง?

Condition ของความสุขแต่ละกลุ่มคืออะไร?

จะทำให้การทำงานมีทั้งป้าหมายและเพิ่มเติมปลายทางคือ Gross Happiness

หลังการ Workshop ของผู้นำองค์กรไทยได้ไม่กี่วัน  นายกรัฐมนตรีภูฏาณ ได้กล่าวเรื่อง GNH บนเวทีประเทศสิงคโปร์ว่า ในขณะที่ GNH ได้มุ่งเน้นไปที่ขอบเขตของนโยบายสาธารณะอย่างมาก แต่ตอนนี้ได้รวมค่า GNH ไว้ในกระบวนการตัดสินใจของธุรกิจ  ขั้นตอนนี้จะวัดความมุ่งมั่นของ บริษัทธุรกิจที่จะประพฤติตามหลักจริยธรรมและสร้างความสุขให้กับคนงานรวมถึงลูกค้าชุมชนและสังคมของพวกเขา  ทั้งหมดนี้ยังช่วยสร้างความยั่งยืนให้กับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติด้วย

 เจ้าหญิงได้ทรงกล่าวถึงเรื่อง GNH ในท้ายที่สุดว่า ปัจจุบันเพื่อมองเห็นความเป็นผู้นำทางธุรกิจของไทย ความน่าสนใจเรื่องนี้เพื่อให้มั่นใจว่า  ความมั่งคั่งของไทยยังคงยั่งยืน และเป็นไปได้ทางด้านนิเวศวิทยา  ส่งผลให้พระองค์ทรงมีความสุขมาก ทรงมีความยินดีเป็นอย่างยิ่ง ที่ได้เห็นผู้นำทางธุรกิจไทยที่แบ่งปันความฝันเดียวกันในโลกที่สงบสุขยั่งยืนและมีความสุข