นิยาย วินนี่เดอะพูห์ เป็นสาธารณสมบัติแล้ว แต่ไม่ใช่ วินนี่เดอะพูห์สุดน่ารักของ Disney

ม.ค. 11, 2565 P.Patikom

หมีพูห์จากนิยายเรื่อง Winnie-the-Pooh ของ A.A. Milne วาดโดย E.H. Shepard

นิยายเรื่อง Winnie-the-Pooh (วินนี่เดอะพูห์) หรือหมีพูห์ (Pooh Bear) ที่เด็กอ่านได้ผู้ใหญ่อ่านดี ประพันธ์โดย A.A. Milne (E. H. Shepard วาดภาพประกอบ) ได้หมดลิขสิทธิ์ เป็นสาธารณสมบัติแล้วตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2022 ที่ผ่านมา เนื่องจากนิยายถูกแต่งตั้งแต่ปี 1926 และตามกฎหมายลิขสิทธิ์ของสหรัฐฯ ระบุว่าผลงานวรรณกรรมที่มีอายุเกิน 95 ปี จะตกเป็นของสาธารณสมบัติ (Public Domain) ไม่มีลิขสิทธิ์คุ้มครองอีกต่อไป สามารถนำไปใช้งานฟรีในสื่อที่แสวงหาผลกำไรใดๆ ก็ได้ (เว้นแต่จะมีส่วนเกี่ยวโยงกับองค์กร)

เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2022 ที่ผ่านมา วรรณกรรมเรื่อง Winnie-the-Pooh ก็ไม่มีลิขสิทธิ์คุ้มครองอีกต่อไปเพราะมีอายุเกิน 95 ปี

แต่ไม่ใช่หมีพูห์ใส่เสื้อยืดสีแดง Winnie-the-Pooh ที่สร้างสรรค์จากนิยาย Winnie-the-Pooh ของ A.A. Milne และกลายเป็นตัวการ์ตูนสุดน่ารักของ Disney ที่ผู้คนทั่วโลกรู้จักคุ้นเคยกันดี และเป็นที่รักของผู้คนจำนวนมากทุกเพศทุกวัยทั่วโลก

ดังนั้น หมีพูห์ Winnie-the-Pooh ใส่เสื้อยืดสีแดง ที่ Disney สร้างสรรค์ขึ้นใหม่จากเรื่องราวของหมีพูห์ในนิยาย จึงเป็นลิขสิทธิ์ของ Disney ที่ผู้อื่นไม่สามารถนำไปใช้ได้ ถ้า Disney ไม่อนุญาต

ถ้าจะใช้ตัวการ์ตูน Winnie-the-Pooh โดยไม่มีลิขสิทธิ์ผูกพัน ต้องใช้ตัวการ์ตูนจากนิยาย Winnie-the-Pooh ฉบับ Original ของ A.A. Milne ซึ่งวาดภาพประกอบโดย E.H. Shepard ซึ่งอาจจะใช้ภาพหมีพูห์จากในนิยายฉบับนั้น หรือไม่ก็สร้างตัวการ์ตูนหมีพูห์ขึ้นใหม่ที่ไม่ใช่แบบของ Disney

แม้ Winnie-the-Pooh ของ Disney จะเกิดจากหนังสือนิยาย Winnie-the-Pooh ของ A.A. Milne ที่ Disney ได้รับลิขสิทธิ์ แต่หมีพูห์ของ Disney (Pooh: Disney Edition) ก็มีความแตกต่างหมีพูห์ในนิยาย (Original Pooh) อยู่มาก

หมีพูห์ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังทั่วโลกมาหลายสิบปีของ Disney นั้นมีชีวิตตามเงื่อนไขของตัวเองมากกว่า อาศัยอยู่ในบ้านหลังเล็กๆ ของตัวเองกับเพื่อนสัตว์ตัวน้อยหลายตัว และหมีพูห์ของ Disney ก็ใส่เสื้อยืดสีแดง ส่วนหมีพูห์ดั้งเดิมนั้น… เป็นตุ๊กตาหมี เป็นของเล่นแท้ๆ ซึ่งเป็นของเด็กชายชื่อ Christopher Robin แต่เป็นตุ๊กตาหมีที่มีชีวิต

Christopher Robin จะบอกเล่าเรื่องราวต่างๆ ให้ตุ๊กตาหมีพูห์ฟัง สร้างโลกแห่งนิยายในนิยาย (Story-in-a-Story World) ซึ่ง Winnie-the-Pooh เป็นดาวเด่นในโลกใบนั้น

ดังนั้น ผู้ที่คิดจะใช้ประโยชน์จากการเป็นสาธารณสมบัติ (Public Domain) ของนิยายเรื่อง Winnie-the-Pooh ต้องแยกแยะให้ชัดเจนระหว่างหมีพูห์สุดน่ารักใส่เสื้อยืดสีแดงของ Disney ซึ่งเป็นลิขสิทธิ์ของ Disney กับหมีพูห์ในนิยายของ A.A. Milne เพราะถ้าเผลอไปใช้หมีพูห์ของ Disney โดยไม่ได้รับอนุญาต อาจจะถูกฟ้องร้องฐานละเมิดกฎหมายลิขสิทธิ์ได้