รายงานเศรษฐกิจดิจิทัลเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (e-Conomy SEA Report 2021) ระบุว่า ในปีที่ผ่านมา (2564) ตลาด E-Commerce ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีมูลค่ารวมสูงถึง 1.2 แสนล้านเหรียญสหรัฐ เติบโตขึ้น 62% จากปีก่อนหน้า โดยสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป และส่งผลต่อการเติบโตของธุรกิจดิจิทัล
ขณะเดียวกันตลาด Quick Commerce ที่แม้มูลค่าตลาดอาจจะยังไม่เทียบเท่ากับธุรกิจ E-Commerce แต่ก็ถือเป็นธุรกิจที่มีศักยภาพและโอกาสในการเติบโตสูงมาก เพราะมีแนวโน้มที่ผู้บริโภคจะให้ความนิยมมากขึ้น โดยเฉพาะสินค้าในกลุ่มของสดและของชำ (Online grocery) ที่ปัจจุบันมีอัตราการเข้าถึง (Penetration Rate) หรืออัตราการซื้อสินค้าประเภทนี้ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์เพียง 2% เท่านั้น นั่นหมายความว่า ตลาด Quick Commerce ยังมีโอกาสเติบโตได้อีกมาก
โดยมี 3 ปัจจัยหลัก ที่ผู้ใช้บริการให้ความสำคัญ เมื่อต้องเลือกซื้อสินค้าในชีวิตประจำวันแบบ On Demand คือ การมีสินค้าที่หลากหลายให้เลือกสรร การจัดส่งที่รวดเร็ว และราคาที่เข้าถึงได้ง่าย
“แกร็บมาร์ท” เติบโตอย่างมีนัยสำคัญ
การขยายตัวอย่างต่อเนื่องของ Quick Commerce ได้ผลักดันให้ธุรกิจ “แกร็บมาร์ท” (GrabMart) เติบโตอย่างก้าวกระโดดในปีที่ผ่านมา ซึ่งแกร็บมาร์ทเป็นบริการสั่งซื้อสินค้าแบบ On Demand จากซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ และร้านค้าทั่วไป ในประเทศไทย ที่ดำเนินธุรกิจในรูปแบบ Quick Commerce
จันต์สุดา ธนานิตยะอุดม ผู้อำนวยการฝ่ายการตลาด-พันธมิตรทางธุรกิจ และธุรกิจแกร็บมาร์ท แกร็บ ประเทศไทย กล่าวว่า แกร็บมาร์ท เป็นหนึ่งในธุรกิจที่ได้รับความนิยม มีการเติบโตอย่างโดดเด่นและต่อเนื่อง นับตั้งแต่เริ่มเปิดให้บริการในประเทศไทยในช่วงไตรมาส 2 ของปี 2563 เนื่องจากเป็นบริการที่ช่วยตอบสนองไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภคยุคใหม่ที่มองหาความสะดวกสบายในการจับจ่ายใช้สอย และความรวดเร็วในการจัดส่งแบบทันที ประกอบกับอิทธิพลจากสถานการณ์โควิดในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ได้ส่งผลโดยตรงต่อพฤติกรรมของผู้บริโภค ทำให้ในปีที่ผ่านมา ธุรกิจแกร็บมาร์ทในประเทศไทยเติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
หลังจากที่เปิดให้บริการมา 2 ปี ปัจจุบันแกร็บมาร์ทครอบคลุมพื้นที่การให้บริการใน 68 จังหวัด และมีร้านค้า
พันธมิตรรวมกว่า 15,000 สาขา มีร้านค้าขนาดเล็กกว่า 9,000 ร้าน ที่เริ่มขายสินค้าผ่านแกร็บมาร์ทในช่วงวิกฤตโควิด-19
นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับการซื้อขายบนแกร็บมาร์ทระบุว่า- 5 อันดับของสินค้าขายดี (ในเดือนสิงหาคม 2565) ได้แก่ ไข่ไก่ หมูสับ มะนาว แตงกวา และพวงมาลัย ซึ่งรายการหลังนี้ เป็นเพราะอยู่ในช่วงเทศกาลวันแม่
- ชุดตรวจ ATK เป็นอีกหนึ่งสินค้าขายดี ที่ผ่านมาขายไปแล้วกว่า 1.2 ล้านชุด (เทียบเท่ากับ 2% ของประชากรไทย)
- ช่วงเวลาที่มีการสั่งซื้อสินค้าผ่านแกร็บมาร์ทสูงสุดของวัน คือ 11.00 - 13.00 น. และ 17.00 - 19.00 น.
- ในช่วงวิกฤตโควิด-19 มีร้านค้าขนาดเล็กกว่า 9,000 ร้าน เข้ามาเริ่มขายสินค้าผ่านแกร็บมาร์ท
- ผู้ใช้บริการแกร็บมาร์ท 54% มีอายุระหว่าง 25 – 34 ปี 64% แต่งงานและมีลูก และ 65% เป็นพนักงานออฟฟิศ ซึ่งลูกค้าส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง
- เวลาเฉลี่ยในการจัดส่งสินค้าที่สั่งผ่านแกร็บมาร์ท คือ 25 นาที ซึ่งเร็วกว่าเวลาที่ใช้ในการเดินทางบนท้องถนนของกรุงเทพฯ ในช่วงเช้า (ค่าเฉลี่ยนี้รวมแกร็บฟู้ด)
- นับตั้งแต่เริ่มเปิดให้บริการ แกร็บมาร์ทจำหน่ายผลไม้ไปแล้วด้วยน้ำหนักรวมกว่า 5 ล้านกิโลกรัม
Q-Commerce VS E-Commerce
จันต์สุดา กล่าวเสริมว่า แกร็บมาร์ท เป็น Quick Commerce ที่พัฒนามาจาก On Demand Delivery โดยมีฐานของไรเดอร์ของแกร็บฟู้ดมาให้บริการส่งของตามการสั่งซื้อในแกร็บมาร์ท ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับ E-Commerce การทำตลาดในรูปแบบ Quick Commerce ก็มีความแตกต่างกันหลายอย่าง บางอย่างยังถือเป็นข้อได้เปรียบของ Quick Commerce อาทิ- Quick Commerce ใช้การส่งของที่รวดเร็ว โดยใช้เวลาน้อยกว่า 1 ชั่วโมง ในขณะที่ E-Commerce ใช้เวลาส่งของ 2 – 3 วัน
- จุดรับสินค้าในระบบ Quick Commerce อยู่ตามร้านค้า หรือโชวห่วยในรัศมีที่ใกล้ลูกค้ามากที่สุด ส่วน E-Commerce ขนส่งต้องเข้าไปรับสินค้าที่คลังสินค้า
- E-Commerce จะเน้นการให้ส่วนลดทำให้ยอดขายขึ้น-ลงตามโปรโมชั่น แต่ Quick Commerce จะโฟกัสไปที่พฤติกรรมของผู้บริโภค แม้ว่าปริมาณการซื้อไม่มากแต่ก็มีความถี่ในการซื้อ
- E-Commerce ใช้รถใหญ่ รถ 4 ล้อ ในการส่งของ ขณะที่ Quick Commerce เน้นการใช้รถจักรยานยนต์ หรือรถขนส่งขนาดเล็กในการส่งของจึงมีความคล่องตัวกว่า
- E-Commerce มีสินค้ามากมายกลายหมวดหมู่ ส่วน Quick Commerce จะเน้นสินค้าที่เป็นของใช้จำเป็นในชีวิตประจำวันเป็นหลัก
จากตัวเลขการเข้าถึง (Penetration Rate) ของสินค้าในกลุ่มของสดและของชำ ที่ระบุว่า มีการซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์มีเพียง 2% หมายความว่า ยังมีคนอีก 98% ที่ยังเข้าไม่ถึง จึงเป็นโอกาสทางการตลาดที่สามารถเติบโตได้อีกมาก ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายที่แกร็บมาร์ทให้ความสนใจ
เพื่อตอกย้ำความเป็นผู้นำในตลาด Quick Commerce แกร็บมาร์ทได้เดินหน้าสร้างการเติบโตทางธุรกิจและขยายฐานผู้ใช้บริการผ่านกลยุทธ์ “คุ้ม ครบ คูล” เพื่อเสริมความแข็งแกร่งใน 3 ด้าน คือ - คุ้ม (Affordability) นำเสนอความคุ้มค่าให้กับผู้ใช้บริการผ่านการทำแคมเปญการตลาด และส่งเสริมการขายร่วมกับพันธมิตรร้านค้าและสินค้าอุปโภคบริโภคชั้นนำ ให้ดีลส่วนลดต่อเนื่องตลอดทั้งปี รวมถึงส่วนลดขั้นกว่าจากแพ็กเกจสมาชิกรายเดือน GrabUnlimited
- ครบ (Wide Selection) เพิ่มหมวดหมู่ของสินค้าให้ครอบคลุมและหลากหลายมากขึ้นเพื่อตอบสนองความต้อง การในชีวิตประจำวัน เช่น ของสดของชำ สินค้าอุปโภคบริโภคทั่วไป สินค้าสุขภาพและความงาม สินค้าสำหรับแม่และเด็ก อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้สำนักงาน ไปจนถึงสินค้าสำหรับสัตว์เลี้ยง
- คูล (User Experience) พัฒนาเทคโนโลยีแอปพลิเคชัน ตลอดจนระบบการให้บริการและมาตรฐานการจัดส่งสินค้าอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ผู้ใช้บริการสามารถค้นหา เลือกซื้อ และสั่งสินค้าได้อย่างสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น เช่น การใช้ระบบ AI มานำเสนอดีลส่วนลดจากร้านค้าในรัศมีของผู้ใช้บริการ การจัดอันดับร้านค้าในแอปพลิเคชันตามคะแนนความพึงพอใจของผู้ใช้บริการ และการจัดให้มีไอคอนในแกร็บมาร์ทสำหรับประเภทสินค้าตามเทศกาล
“แกร็บยังเตรียมเดินหน้าขยายพันธมิตรและการเข้าถึงสินค้าไปยังกลุ่มร้านค้าขนาดเล็กมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นร้านโชวห่วย ร้านขายของชำในชุมชนท้องถิ่น โดยเฉพาะในต่างจังหวัด เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายย่อยสามารถใช้แพลตฟอร์มของแกร็บในการเข้าถึงฐานลูกค้าในวงกว้างขึ้น ช่วยเพิ่มยอดขายและขยายโอกาสในเชิงธุรกิจให้กับกลุ่ม MSMEs ได้อย่างเป็นรูปธรรม รวมถึงการขยายพื้นที่ให้บริการในต่างจังหวัด และในส่วนของจังหวัดที่ให้บริการอยู่แล้ว เช่น อุบลราชธานี อุดรธานี และภูเก็ต ซึ่งจะเน้นขยายจำนวนและประเภทร้านค้าให้มีความครอบคลุมยิ่งขึ้น”
ปัจจุบัน แกร็บมาร์ท เปิดให้บริการแล้วใน 7 ประเทศ แถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ ไทย สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย เวียดนาม ฟิลิปปินส์ เมียนมา โดยประเทศไทยติดอันดับ Top 3 จากการเติบโตที่โดดเด่น เช่นเดียวกับสิงคโปร์ และอินโดนีเซีย