“เริ่มจากรัสเซีย ต่อมาก็กาตาร์ รอให้ถึงตาเกาหลีเหนือไม่ไหวแล้ว” — สโลแกนแสบๆ คันๆ นี้ติดเด่นหราอยู่หน้าผับหลาย 10 แห่งในประเทศอังกฤษ แซะการยอมให้ประเทศเผด็จการทั้งหลายได้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันฟุตบอลโลก ตั้งแต่รัสเซียในปี 2018 และกาตาร์ในปีนี้
เจ้าของสโลแกนนี้คือ BrewDog บริษัทผู้ผลิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์รายใหญ่ของประเทศอังกฤษ ทั้งยังเป็นเจ้าของผับอีกกว่า 80 แห่งทั่วประเทศ ที่ทำแคมเปญร่วมกับเอเจนซี่ Saatchi & Saatchi London ประกาศชัดเจนว่า BrewDog เป็นสปอนเซอร์ที่ “ภูมิใจต่อต้าน” การแข่งขันฟุตบอลโลกในครั้งนี้
นอกจากนี้ BrewDog ยังตั้งใจจะยกรายได้ทั้งหมดจากการขายเบียร์ในเครืออย่าง Lost Lager ตลอดช่วงเวลาของการแข่งขันฟุตบอลโลกให้กับองค์กรด้านสิทธิมนุษยชน ขณะเดียวกันในฐานะสปอนเซอร์ผู้ภูมิใจต่อต้าน ทุกผับในเครือก็จะถ่ายทอดการแข่งขันฟุตบอลโลกทุกแมตช์เช่นกัน
อย่างไรก็ตาม แคมเปญนี้ก็ใช่ว่าจะดีต่อ BrewDog ขนาดนั้น เพราะการออกตัวแรงก็ทำให้ถูกขุดกลับว่าบริษัท BrewDog เองก็ไม่ได้บริสุทธิ์ผุดผ่อง มีประวัติกดขี่พนักงาน สร้างวัฒนธรรมความกลัวให้กับแรงงาน ไม่ต่างจากที่กาตาร์ทำระหว่างเตรียมการเป็นเจ้าภาพบอลโลก อีกทั้งการประกาศยกรายได้จากการขายเบียร์ทั้งหมดให้องค์กรสิทธิมนุษยชนก็เป็นเพียงการสร้างภาพ เพราะสุดท้ายทางบริษัทก็ตั้งใจจะฟาดรายได้จากการขายอาหารและเครื่องดื่มอื่นๆ ในผับของตัวเองที่ถ่ายทอดสดบอลโลกอยู่ดี
ทีนี้ เลยพ้นจากเรื่องของ BrewDog เรากลับมาว่ากันที่ ทำไมต้องต่อต้านบอลโลกที่ประเทศกาตาร์?
ขณะที่แฟนบอลหลายคนกำลังตื่นเต้นกับการแข่งขันฟุตบอลโลกที่ประเทศกาตาร์ ซึ่งจะเริ่มต้นในวันที่ 20 พฤศจิกายนนี้ หลายคนก็น่าจะได้เห็นหลากหลายกระแสด้านลบเกี่ยวกับประเทศเจ้าภาพในประเด็นสิทธิมนุษยชนซึ่งเป็นที่วิพากษ์ วิจารณ์ในวงกว้าง ตั้งแต่เรื่องกฎหมายในประเทศที่ต่อต้านคนรักเพศเดียวกัน กีดกัน LGBTQ+ จนถึงเรื่องการกดขี่แรงงานต่างชาติระหว่างการเตรียมการเป็นเจ้าภาพบอลโลก โดยมีรายงานว่ามีแรงงานที่ถูกกดขี่และมีคนที่เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก
ต่อมานักฟุตบอลจากหลายประเทศก็แสดงความกังวลถึงเรื่องสิทธิเสรีภาพของแฟนบอลที่จะไปชมการแข่งขัน ซึ่งไม่ควรมีใครหรือเพศไหนที่ถูกกีดกัน จนทางฟีฟ่าต้องออกมาเตือนให้นักฟุตบอล “โฟกัสที่การแข่งขันก็พอ” ทำให้องค์กรสิทธิมนุษยชนเรียกร้องให้ฟีฟ่าแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมด้วย
ล่าสุดนี้อดีตประธานฟีฟ่าอย่าง เซปป์ แบลตเตอร์ (Sepp Blatter) ที่พ้นจากตำแหน่งไปเมื่อปี 2015 ได้ออกมายอมรับว่าการตัดสินให้กาตาร์เป็นเจ้าภาพบอลโลก 2022 นั้นถือเป็น “ความผิดพลาด” และเขาก็มีส่วนร่วมรับผิดชอบในฐานะประธาน ณ เวลานั้น ทั้งยังเสริมว่า ตัวเขาเองเลือกโหวตให้สหรัฐอเมริกาเป็นเจ้าภาพ แต่ที่สุดแล้วผู้นำยูฟ่าและพรรคพวกก็ได้ยกมือโหวตให้กาตาร์จนได้รับชัยชนะในที่สุด
“กาตาร์เป็นประเทศที่คับแคบเกินไป กีฬาฟุตบอลรวมถึงการแข่งขันฟุตบอลโลกนั้นใหญ่เกินไปสำหรับประเทศนี้” เขากล่าว
อย่างไรก็ตาม แม้จะเต็มไปด้วยเสียงวิพากษ์วิจารณ์ แต่การแข่งขันฟุตบอลโลกก็ยังเป็นพื้นที่ดึงดูดใจของสปอนเซอร์หลายเจ้า โดยฟีฟ่าคาดการณ์ว่าจะมีคนหลั่งไหลเข้าชมการแข่งขันในปีนี้สูงถึง 5 ล้านคน และมีสปอนเซอร์หลักอย่าง Qatar Airway, Adidas, Vivo, Hyundai, Visa, Coca-Cola, McDonald’s, Budweiser, Frito-Lay, Crypto.com ฯลฯ แต่ถ้าพูดถึงสปอนเซอร์ทั้งหมดทั้งมวลแล้ว พบว่าธุรกิจจากจีนเป็นผู้สนับสนุนรายใหญ่ที่สุด โดยมียอดสนับสนุนรวมกันถึง 1.4 พันล้านดอลลาร์ รองลงมาคือกาตาร์ และสหรัฐอเมริกาตามลำดับ และท้ายที่สุดธุรกิจระดับใหญ่อย่างฟุตบอลโลกครั้งนี้จะประสบความสำเร็จแค่ไหน เป็นเรื่องที่เราต้องรอดูกันในเร็วๆ นี้
อ้างอิง https://www.adweek.com/brand-marketing/brewdog-declares-itself-proud-anti-sponsor-of-2022-fifa-world-cup/# https://www.bbc.com/sport/football/63554507 https://www.investmentmonitor.ai/analysis/who-is-sponsoring-the-qatar-world-cup https://fortune.com/2022/11/07/brewdog-backlash-over-anti-qatar-world-cup-campaign/