ซาอุดีอาระเบียสร้างปรากฏการณ์ช็อกโลกลูกหนังอย่างต่อเนื่องมาตลอด เริ่มจากนัดเปิดสนามฟุตบอลโลก 2022 ที่กาตาร์ พลิกชนะอาร์เจนตินา ซึ่งในเวลาต่อมากลายเป็นแชมป์โลก ตามด้วยข่าวการย้ายสโมสรของคริสเตียโน โรนัลโด้ นักฟุตบอลที่มีแฟนบอลติดตามทางโซเชียลมีเดียสูงที่สุดในโลก จากแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด สู่ Al-Nassr ในโปรลีก-ซาอุดีอาระเบียตั้งแต่เดือนมกราคม 2023
จากนั้นช่วง 1-2 เดือนที่ผ่านมา โปรลีก-ซาอุดีอาระเบียก็มีข่าวเซอร์ไพรส์ไม่หยุดหย่อน จากการทุ่มจ่ายค่าจ้างจำนวนมหาศาลคว้านักเตะฝีเท้าดีจากลีกดังเข้าไปร่วมทีม
ไม่ว่าจะเป็นคาริม เบนเซม่า ศูนย์หน้าจากรีลมาดริด เจ้าของรางวัลบัลลงดอร์คนล่าสุด ย้ายไป Al-Ittihad แชมป์ โปรลีก-ซาอุดีอาระเบียฤดูกาล 2022-23 เซ็นสัญญา 3 ปี รายได้ปีละ 107 ล้านดอลลาร์
นักเตะจากเชลซี มี 4 คน คือ เอ็นโกโล่ ก็องเต้ มิดฟิลด์ และเอดูอาร์ เมนดี้ ผู้รักษาประตูย้ายไป Al Ahli คาลิดู คูลิบาลี่ ไป Al-Hilal ส่วนฮาคิม ซิเย็คไป Al-Nassr
ล่าสุด รูเบน เนเวส กัปตันทีมวูล์ฟแฮมป์ตัน วันเดอเรอร์ส ย้ายสู่ทีม Al-Hilal ค่าตัว 47 ล้านปอนด์ เป็นสถิติสูงสุดใหม่ของสโมสร
แกรี่ย์ เนวิลล์ อดีตกองหลังปีศาจแดง แมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ปัจจุบันเป็นนักวิเคราะห์เกมชื่อดัง ตั้งคำถามผ่าน BBC SPORT ว่า โปรลีก-ซาอุดีอาระเบียทุ่มเงินจ้างนักเตะชื่อดังอย่างต่อเนื่อง มีนัยสำคัญอย่างไร ?
เป็นที่รู้กันดีว่าซาอุดีอาระเบียคลั่งไคล้ฟุตบอลตลอดมา ลีกมีการแข่งขันสูง ระดับทีมชาติผ่านเข้าฟุตบอลโลกรอบสุดท้าย 6 ใน 8 ครั้งหลัง คว้าแชมป์เอเชียน คัพ 3 สมัย เป็นรองเพียงญี่ปุ่นที่ทำได้มากกว่า
ฟุตบอลโลกที่กาตาร์ นักเตะทั้งหมด 26 คนเล่นให้สโมสรในประเทศ ขณะที่ Al-Hilal เป็นสโมสรที่คว้าแชมป์ AFC Champions League มากที่สุด 4 ครั้ง
ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซาอุดีอาระเบียถูกจับตามองในแวดวงกีฬามากขึ้น จากการเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขัน Formula 1 และศึกมวยสากลชื่อดังระดับโลก ตลอดจนก่อตั้ง LIV Golf
มีการถกเถียงกันว่า การซื้อนิวคาสเซิลของกองทุนเพื่อการลงทุนสาธารณะ (Public Investment Fund-PIF) เป็นกลยุทธ์ใช้กีฬาฉายภาพซาอุดีอาระเบียต่อคนทั่วโลกให้กว้างขึ้น Simon Chadwick ศาสตราจารย์ด้านกีฬาและเศรษฐศาสตร์การเมืองที่ Skema Business School ในปารีส กล่าวว่า ซาอุดีอาระเบีย Reposition ว่าตัวเองเป็นศูนย์กลางระเบียบโลกใหม่ การลงทุนเรื่องกีฬาจะช่วยหนุนสถานะระดับ Global เด่นชัดขึ้น โดยการปรับปรุงโปรลีก-ซาอุดีอาระเบียเป็นส่วนหนึ่งของแผน
คำถามล่าสุด คือโปรลีก-ซาอุดีอาระเบีย สุดท้ายแล้วจะล้มเหลวเหมือนไชนีส ซูเปอร์ลีกอีกรายการหนึ่งหรือไม่?
นักวิเคราะห์ระหว่างประเทศมองว่า แตกต่างกัน
“ลีกนี้ก่อตั้งขึ้นมาอย่างดีตั้งแต่ปี 1970 สโมสรต่างๆ มีฐานแฟนๆ ที่รักฟุตบอลจำนวนมาก ทำให้มันเป็นของแท้” แหล่งข่าวระดับสูงของลีกบอกกับ BBC Sport
"ซาอุดีอาระเบียลงทุนจริงจังมากกว่าและเป็นส่วนหนึ่งของแผนระยะยาว สโมสรต่างๆ ได้รับการยอมรับอย่างดีทั้งในชุมชนท้องถิ่น ทั้งประเทศฟุตบอลเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมอันดับ 1 แม้ลีกจะมีผู้เล่นต่างชาติอยู่พอสมควร แต่เมื่อมีดาราดังอย่างโรนัลโด้เข้ามา การแข่งขันของลีกก็ถูกนำไปฉายในตลาดหลักทุกแห่ง ได้รับความสนใจอย่างสูงทันที"
การประกาศว่าสโมสรระดับท็อปโฟร์จะเป็นของ Public Investment Fund 75% แทนที่จะเป็นของรัฐ ทำให้ฟุตบอลกลายเป็นธุรกิจที่น่าสนใจสูงขึ้นมาทันที เปลี่ยนภาพรวม มีภาคเอกชนเข้ามามากขึ้นส่งผลดีทั้งการพัฒนาสโมสร บริษัท และ Brands
ในทางยุทธศาสตร์ Public Investment Fund กำลังทำหน้าที่กองกำลังส่วนหน้า เป็น Strategic Arm ของรัฐบาล ทำหน้าที่รุกคืบการลงทุนไปในธุรกิจหรือเขตเศรษฐกิจที่มีอัตราการเติบโตสูง และที่สำคัญคือ การวางกลยุทธ์สร้าง
Nation Brandให้กับประเทศ ยกระดับขีดความสามารถทางการแข่งขัน
ซึ่งทั้งหมด คือการ Transform ประเทศครั้งใหญ่ หลังน้ำมันซึ่งเป็น Cash Cow ของประเทศเริ่มถดถอย
นอกจากการลงทุนกับฟุตบอลแล้ว ที่ผ่านมา ซาอุดีอาระเบีย ยังทำ
Nation Brand Building ผ่านการลงทุนสร้างสิ่งมหัศจรรย์ ทำสิ่งที่ไม่มีใครคิดว่าจะทำได้จริง ภายใต้หมุดหมายสำคัญ คือแผนปฏิรูปประเทศ หรือ “Saudi Vision 2030” ที่มีเป้าเพิ่มมูลค่า GDP เป็น 2 เท่า ภายในปี 2030 (เทียบจากปี 2016) ปัจจัยหลักมาจากการลงทุนที่ไม่เกี่ยวข้องกับน้ำมัน (Non-oil Economy) มูลค่ากว่า 4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ
โปรเจ็กต์ที่ประกาศแล้ว เช่น แผนสร้างThe Mukaab ตึกที่มีลักษณะเหมือนลูกบาศก์ กว้าง-ยาว-สูงเท่ากัน คือด้านละ 400 เมตร ทางตะวันออกเฉียงเหนือของริยาด เมืองหลวง ซึ่ง Public Investment Fund ให้ข้อมูลว่า มีขนาดเท่ากับตึก Empire State ในนิวยอร์ก 20 ตึกรวมกัน ซึ่งจะมีที่อยู่อาศัย 100,000 หน่วย และสร้างโรงแรมมีห้องพักรวม 9,000 ห้อง
Public Investment Fund ยังร่วมมือกับ Virgin Galactic ของ Richard Branson ประกาศแผนสร้าง Virgin’s Space Tourism และ Space-centric Entertainment Center เงินลงทุน 1,000 ล้านดอลลาร์ ทางเหนือของประเทศ ขณะที่ MBS-Mohammad Bin Salman Al-Saud มกุฎราชกุมาร และนายก รัฐมนตรี ตอบรับสนับสนุนโครงการดังกล่าว โดยจะลงทุนสร้างเมืองใหม่ งบลงทุน 500,000 ล้านดอลลาร์ด้วย
ทั้งหมดนี้ เป็นตัวอย่างหนึ่งของการสร้าง Nation Brand ผ่านการใช้เงินอย่างชาญฉลาด ผ่านการวางแผน เป็นขั้นเป็นตอน ภายใต้จังหวะเวลาเหมาะสม เพื่อให้สุดท้ายได้ผลลัพธ์ตามเป้าที่ตั้งไว้
ที่มา
https://www.bbc.com/sport/football/65956434