สถาบันโพธิคยาวิชชาลัย 980 ร่วมกับ Vivekananda International Foundation (VIF) ประเทศอินเดีย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย International Buddlist Confederation (IBC) มูลนิธิอินเดียและญี่ปุ่น ประเทศญี่ปุ่น เป็นเจ้าภาพจัดการประชุม SAMVAD หรือสัมวาทะครั้งที่ 4 เป็นการประชุมครั้งแรกในไทย เน้นย้ำความร่วมมือ ใช้หลักพุทธศาสนาและฮินดู หลีกเลี่ยงความขัดแย้งตระหนักถึงความสำคัญของสิ่งแวดล้อมนำสู่ความยั่งยืนในศตวรรษแห่งธรรม
SAMVAD เกิดขึ้นจากความร่วมมือของ คุณนเรนทรา โมดี นายกรัฐมนตรีอินเดียกับคุณชินโซะ อาเบะ อดีตนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น เป็นการประชุมนานาชาติด้านศาสนาและสันติภาพโลก มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความเข้าใจและความร่วมมือระหว่างศาสนาและวัฒนธรรมต่างๆ เน้นใช้หลักธรรมคำสอนแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่โลกกำลังเผชิญอยู่ โดยจัดมาแล้ว 3 ครั้ง ครั้งแรกที่อินเดียญี่ปุ่น และกัมพูชาตามลำดับSAMVAD ครั้งที่ 4 หัวข้อ “ศตวรรษแห่งเอเชียของธรรมะ-ธรรม” จัดเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ ที่ศูนย์ประชุมสหประชาชาติ มีผู้แทน 22 ประเทศ และหลายหน่วยงานร่วมประชุม
คุณนเรนทรา โมดี นายกรัฐมนตรีอินเดียกล่าวสุนทรพจน์ผ่านวิดีโอ เน้นย้ำคําสอนของพระพุทธเจ้าว่า เป็นทางออกของความท้าทายระดับโลก ด้วยการส่งเสริมแนวทางสมดุลหลีกเลี่ยงความสุดโต่ง ย้ำแนวคิดเรื่องความไว้วางใจ และการอยู่ร่วมกับธรรมชาติ ชื่นชมความรุ่มรวยวัฒนธรรมของไทย และกล่าวถึงความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมที่ลึกซึ้งของอินเดียและไทย
คุณชิเงรุ อิชิบะ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ส่งสาส์นร่วมงาน โดยกล่าวถึงจุดเริ่มต้นของการประชุม SAMVADจนถึงหัวข้อ ศตวรรษแห่งธรรมเพื่อความยั่งยืนว่าในเอเชียมีค่านิยมต่างๆ ที่คล้ายคลึงกัน ทั้งความเมตตา กรุณา ความสามัคคี ความหลากหลายเพื่อเสริมสร้างประชาธิปไตยจึงเน้นต้องอดทนอดกลั้นต่อกัน เพื่อให้เกิดสันติภาพ ยึดหลักนิติธรรม ไม่มีการแบ่งแยก ไม่เลือกปฏิบัติ
พระพรหมศากยวงศ์วิสุทธิ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศราชวรวิหาร อ่านสาส์นจากสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายกองค์ที่ 20 ความว่า สมเด็จพระสังฆราชทรงให้พรและแนวทางด้านปัญญาว่า แม้ชาวโลกจะเพ่งโทษกัน มุ่งแต่จะให้คนอื่นอ่อนให้เข้ามาปรองดองก่อน แต่ไม่ยอมการปรับตน ลดทิฐิมานะต่อผู้อื่น การปรับตนให้รู้สำนึกจะปรองดองกับผู้อื่นได้ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ให้บุคคลพึงตั้งต้นด้วยธรรมะ 2 ประการ คือ
- สติ หมายถึงความระลึกได้ สามารถยับยั้งใจ ไม่ด่วนใจร้อน คิดร้าย พูดร้าย หรือทำร้ายใคร
- ขันติ หมายถึง ความอดทน อดกลั้นทั้งต่อการคิด การพูดและการกระทำ หมั่นเจริญสติและขันติไว้เป็นนิจ สรรพชีวิตย่อมรุ่งเรืองด้วยสามัคคีธรรม
การประชุม SAMVAD ครั้งที่ 4 จัดขึ้นเพื่อร่วมขบคิดใคร่ครวญกระตุ้นเตือนให้มนุษยชาติ ตระหนักถึงหน้าที่ความรับผิดชอบต่อส่วนรวม ช่วยเกื้อกูลให้โลกก้าวพ้นวิกฤต ไปสู่ภาวะสันติสุขอย่างยั่งยืน ด้วยความสามัคคี
ดร.สุภชัย วีระภุชงค์ เลขาธิการสถาบันโพธิคยาวิชชาลัย 980 กล่าวว่า วัตถุประสงค์หลักของการประชุม คือต้องการรวบรวมองค์กร Think Tank โดยเฉพาะสายฮินดูและพุทธ ซึ่งมีความเชื่อคล้ายๆ กัน เผยแพร่ความหมายที่แท้จริงของคำว่า ธรรมะ
“เราต้องการให้มนุษยชาติหรือคนทั้งโลกเข้าใจว่า คำว่า ธรรมะ คือความเป็นปกติของชีวิต เป้าหมายคือใช้ชีวิตไม่ให้ตัวเองและคนอื่นเดือดร้อน อีกคำหนึ่ง คือต้องมีสัจจะ เข้าใจความเป็นไปของกฎจักรวาล
“เราต้องการเน้น 2 Keyword นี้ เพื่อให้ทุกคนในโลกก้าวข้ามความเป็นชาติ ก้าวข้ามความเป็นศาสนา เพราะคำว่าธรรมะมีอยู่ในจิตใจของคนทุกชาติทุกนาม”
พระธรรมโพธิวงศ์ ประธานคณะธรรมทูตไทยในอินเดียและเนปาล เจ้าอาวาสวัดไทยพุทธคยา เมืองพุทธคยา กล่าวว่า ความสำคัญของการประชุม คือร่วมกันวางแผนงานต่างๆ ด้วยความสามัคคีความร่วมมือ เป็นกำลังในการบูรณปฏิสังขรณ์โลก สถาบันโพธิคยาวิชชาลัยมีความมุ่งมั่นต่อการนำหลักพุทธธรรมมาใช้พลิกโลกให้กลับสู่สภาพเดิม
ส่วนแรกที่สำคัญ คือคำว่าโลกหมายถึงมนุษย์ทั้งหลาย ผู้ไม่มีกำลังผลักกิเลส ทำให้เกิดความทุกข์
ส่วนที่ 2 คือธรรมชาติที่ถูกเบียดเบียนจากคนไม่มีธรรม
ส่วนที่ 3 คือการรวมให้คนมาร่วมมือกันคือ ช่วยธรรมะให้กระจาย ช่วยธรรมชาติให้มั่นคง ช่วยมนุษย์ให้ถาวร
“รูปธรรมที่อยากเห็นจากงานนี้คือเกิดความร่วมมือและสันติภาพ ช่วยกันปัดเป่าความคิดที่เป็นมิจฉาทิฐิ ทำอย่างไรจะทำให้มนุษย์เป็นปกติ กลับสู่ฐานเดิม แต่มีความแปลกใหม่ แข็งแรง
พระเมธีวรญาณ คณบดีคณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ กล่าวว่า การประชุมมีผู้ได้รับเชิญจากประเทศต่างๆจำนวนมากมาพูดคุยหาทางออกร่วมกัน เพื่อแก้ปัญหาสังคม โดยเฉพาะสังคมโลกที่มีความขัดแย้งทำให้เกิดสงครามในหลายภูมิภาค ก็หวังว่าศาสนาและหลักธรรม จะมีส่วนสำคัญช่วยแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นอยู่ และจะเกิดขึ้นต่อไปในอนาคต ตลอดจนเรื่องธรรมชาติสิ่งแวดล้อม
“สิ่งที่คาดหวังคือสร้างสันติสุข ความสงบสุขให้เกิดขึ้นแก่สังคม ทั้งระดับชาติและระดับโลกแม้อาจยังไม่ถึงจุดนั้น แต่ก็เป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนา หาความร่วมมือความเข้าใจร่วมกัน เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาความขัดแย้งที่จะเกิดขึ้นต่อไป”
ดร.สุภชัย สรุปว่า ท้ายที่สุดเป้าหมายของการจัดงานคือต้องการเห็นโลกสงบ ปราศจากความขัดแย้ง ไม่ทำลายธรรมชาติ ธรรมะจะสามารถแก้ทุกมิติทุกปัญหาในโลกได้ เพราะธรรมะเปลี่ยนจิตของคนให้เป็นจิตที่มีสติ ปราศจากอคติ รัก โลภ โกรธ หลง กลัว วันนี้ผู้คนตัดสินใจผิดเพราะขาดสติ ต้องกลับไปที่ต้นเหตุว่าจะแก้ไขอย่างไร