ทุกวันนี้เราอาจจะเถียงกันสนุกในโลกออนไลน์ว่า “ดาบพิฆาตอสูรภาคใหม่จะมันส์แค่ไหน? ตัวละครนี้จะรอดหรือเปล่า?” แต่ใครจะรู้ว่าที่หาดใหญ่ มีช่างเขียนภาพที่ต่อสู้อสูรจริง ๆ มาทั้งชีวิต อสูรที่ว่าไม่ใช่มุซัน แต่คืออสูรแห่งความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและพฤติกรรมผู้บริโภค ที่กำลังทำให้งานศิลปะแบบทำมือค่อย ๆ สูญหายไปต่อหน้าต่อตา
 
และจุดเริ่มต้นของดราม่าครั้งนี้ก็คือ ‘ป้าย cutout โปรโมทดาบพิฆาตอสูร ภาคปราสาทไร้ขอบเขต’ ที่ถูกนำไปตั้งหน้าโรงหนังในยะลา ซึ่งเป็นผลงานของ ‘น้าเขียว’ จิตรกรผู้สืบสานป้ายภาพยนตร์แบบคลาสสิก ที่ทุ่มเทแรงกายแรงใจกับไม้อัดแผ่นนี้ แต่สุดท้ายกลับถูกถอดออกด้วยเหตุผลที่เราไม่อาจทราบว่าจริงหรือไม่ หลังโดนถล่มว่า “เชย ไม่สมจริง” บ้างก็มองเป็นเรื่องตลก ถึงขั้นมีชาวต่างชาติออกมาหัวเราะเยาะ ที่น่าเจ็บปวดยิ่งกว่านั้นคือเสียงดูถูกจำนวนไม่น้อยจากคนไทยด้วยกันเอง
 
งานศิลป์ที่เกิดจากหัวใจ แต่ถูกมองว่าเป็นเรื่องขำขัน
สำหรับน้าเขียวแล้ว การเขียนป้ายหนังไม่ใช่แค่อาชีพ แต่เป็นจิตวิญญาณที่อยู่คู่โรงหนังท้องถิ่นมานานหลายสิบปีซึ่งแต่ละภาพไม่ได้เกิดขึ้นง่าย ๆ อย่างเมื่อก่อนใช้สีน้ำมัน วาดบนไม้อัดทีละแผ่น พอผิดก็ต้องทาทับแล้วเริ่มใหม่ ปัจจุบันเปลี่ยนมาใช้สีโปสเตอร์ที่รวดเร็วขึ้น แต่ก็ยังคงกระบวนการเดิม ลบภาพเก่าแล้ววาดเรื่องใหม่ทับลงไปบนไม้อัดเดิม ภาพที่เราเห็นสวย ๆ หน้าหนังนั้น จึงไม่ใช่ผลงานที่เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่คือศิลปะที่ผ่านหยดเหงื่อและความพยายาม

ทว่าในวันที่สื่อโซเชียลครองโลก ป้ายเพนต์กลับกลายเป็นสิ่งแปลกตา ถูกคนมองว่าเชย ถูกเทียบกับกราฟิกคมกริบของโปสเตอร์สมัยใหม่
 
โรงหนังท้องถิ่น = ฐานที่มั่นสุดท้ายของศิลปะนี้
สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้สะเทือนใจกว่าปกติ ก็คือการเขียนป้ายหนังไม่ได้เป็นเพียงศิลปะ แต่ยังผูกพันกับ ‘โรงหนังท้องถิ่น’ ที่เหลืออยู่น้อยเต็มทีทั่วประเทศ หากพูดถึงเชนใหญ่ คนมักนึกถึง Major หรือ SF แต่ในต่างจังหวัดยังมีโรงหนังกลางและเล็ก ที่พยายามยืนหยัด เช่น Coliseum Cineplex ในยะลา, EGV บางสาขาที่ไม่ถูกกลืน, หรือ Apex Group ที่ยังคงเปิด Scala (ก่อนจะปิดไปในปี 2564) และเหลือแค่บางโรงที่พยายามหายใจต่อ

โรงหนังเหล่านี้คือเวทีสุดท้าย ที่ศิลปินอย่างน้าเขียวจะได้ปล่อยความสร้างสรรค์ออกมา ไม่ใช่เพียงการแขวนป้ายไวนิล ป้าย LED ของ PlanB ที่เหมือนกันทั้งประเทศ แต่เป็นการสร้างตัวตนของพื้นที่ และร่องรอยของวัฒนธรรมท้องถิ่น แต่ถ้าที่โรงหนังที่โคลิเซียมปิดไป น้าเขียวก็จะกลับไปอยู่บ้าน ด้วยอายุขนาดนี้มันสายเกินไปที่จะเริ่มทำอะไรใหม่ ๆ แล้ว
 
แล้วเราจะปล่อยให้อสูรกลืนศิลปะนี้จริงหรือ?
ดราม่าป้าย Demon Slayer ในยะลาอาจดูเป็นเพียงกระแสชั่วคราวในโลกออนไลน์ แต่ถ้ามองลึกลงไป มันสะท้อนปัญหาที่ใหญ่มากกว่านั้น ศิลปะแบบโบราณกำลังค่อย ๆ ถูกทำให้ไร้ค่าในสายตาสังคม เพราะไม่ “อินเทรนด์” และไม่ “คมชัด” พอในยุคดิจิทัล

ในขณะเดียวกัน การให้ความเคารพต่อต้นฉบับด้วยการวาดให้สมจริง ก็เป็นอีกเรื่องที่ต้องว่าไปตามความเหมาะสม เพราะผลงานที่ผ่านมาก็ไม่เคยมีใครกังขาในความสามารถของช่างวาดคัตเอาท์บ้านเราเลย จะสวยหรือไม่สวยอย่างไรก็แสดงความคิดเห็นได้อยู่แล้ว เป็นเรื่องของรสนิยมส่วนบุคคล แต่ที่ต้องมีคือการให้เกียรติซึ่งกันและกัน

แต่คำถามคือ เราจะเลือกปล่อยให้มันสูญหายไปจริง ๆ ไหม? หรือเราจะมองเห็นว่า งานเพนต์ป้ายหนังคือร่องรอยของความทรงจำ รากทางวัฒนธรรม และพลังของชุมชน ที่ควรค่าแก่การรักษา เพราะสุดท้ายแล้ว “อสูร” ที่จิตรกรต้องสู้ อาจไม่ใช่แค่เทคโนโลยีหรือผู้บริโภคยุคใหม่ แต่อาจเป็น “ความไม่เห็นคุณค่า” ของผู้คนในสังคมเองต่างหาก