ถ้าพูดถึงสายการบินที่ราคาถูกที่สุดในโลก ‘Ryanair’ จากไอร์แลนด์ คงเป็นหนึ่งในคำตอบที่ทุกคนคิดถึง ด้วยตั๋วเครื่องบินราคาถูก จนบางครั้งยังน้อยกว่าค่าแท็กซี่ในเมืองเดียวกัน 
 
แต่คุณภาพก็ตามราคา Ryanair จึงขึ้นชื่อว่าเป็นสายการบินที่ “บริการแย่ที่สุด” รีวิวเต็มไปด้วยคำบ่น ตั้งแต่เก้าอี้แคบ บริการลูกค้าที่ไม่เป็นมิตร ไปจนถึงกฎระเบียบเกี่ยวกับสัมภาระที่เข้มงวดเกินไป บางคนถึงกับสาบานว่าจะไม่ใช้บริการอีก 

ที่น่าสนใจก็คือ ทั้งที่ Ryanair ถูกบ่นมากมายขนาดนี้ แต่ทำไมยังมีสร้างกำไรมหาศาล และขึ้นแท่นเป็นสายการบินที่ทำกำไรสูงที่สุดของยุโรปมาหลายปีติด?
 
คำตอบอยู่ที่ ‘บริการเสริม’ ค่ะ เพราะราคาตั๋วที่ถูกดึงดูดผู้โดยสารได้มหาศาล แต่แทบทุกบริการเสริมจาก Ryanair ล้วนต้องจ่ายเงินเพิ่ม ไม่ว่าจะเป็นการเลือกที่นั่ง การโหลดกระเป๋าเกินมาตรฐาน ไปจนถึงน้ำดื่มและอาหารบนเครื่อง บางครั้งตั๋วราคาหลักสิบยูโรก็จริง แต่เมื่อบวกค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เข้าไป สายการบินกลับได้รายได้ต่อหัวที่สูงมาก

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ขอตั้งต้นที่ตั๋วโปรโมชั่นไป-กลับ ราคา 25 ยูโร
- แต่ถ้าอยากโหลดกระเป๋าใต้ท้องเครื่อง 20 กก. เพิ่ม 30 ยูโร
- อยากเลือกที่นั่งติดกัน เพิ่ม 10 ยูโร
- Priority Boarding / ขึ้นเครื่องก่อน เพิ่ม 7 ยูโร
- น้ำเปล่าหรืออาหารบนเครื่องต้องซื้อเอง
ถ้าคิดรวมจากตั๋วโปรโมชั่นแค่ 25 ยูโร สุดท้ายผู้โดยสารบางคนอาจจ่ายถึง 80-90 ยูโร
 
นอกจากนี้ Ryanair ยังใช้วิธีลดต้นทุนอย่างชาญฉลาดแทบทุกมิติ สนามบินหลักที่ค่าใช้จ่ายสูงไม่ใช่เป้าหมายของพวกเขา แต่เลือกใช้สนามบินเล็ก ๆ ที่อยู่นอกเมืองแทน เช่น บินไปปารีสแต่ลงสนามบิน Beauvais ไม่ใช่ Charles de Gaulle วิธีนี้ช่วยลดค่าธรรมเนียมสนามบินมหาศาล อีกทั้งยังลดความหนาแน่นและสามารถหมุนเวียนเที่ยวบินได้รวดเร็วขึ้น
 
ฝูงบินของ Ryanair ก็ถูกออกแบบให้เรียบง่ายที่สุด โดยใช้เครื่องบินเพียงรุ่นเดียวคือ Boeing 737 การใช้เครื่องบินแบบเดียวกันทำให้ประหยัดต้นทุนการฝึกนักบิน การบำรุงรักษา และการจัดการอะไหล่ ทุกอย่างเป็นมาตรฐานเดียวกัน ลดความซับซ้อนและทำให้ต้นทุนต่อเที่ยวบินต่ำกว่าสายการบินคู่แข่งอย่างมาก
 
ในด้านการใช้งานเครื่องบิน Ryanair ก็จัดเต็ม เครื่องบินแต่ละลำถูกใช้งานอย่างคุ้มค่าที่สุด โดยบินเส้นทางสั้น ๆ วันละหลายเที่ยว และบริหารเวลาพักเครื่องให้น้อยที่สุด บางครั้งเครื่องลงแล้วไม่ถึงครึ่งชั่วโมงก็พร้อมขึ้นบินต่อ ซึ่งหมายความว่าเครื่องบินที่เป็นสินทรัพย์ราคาแพงถูกใช้ทำเงินเกือบตลอดเวลา
 
ผลลัพธ์คือ Ryanair สามารถทำกำไรได้อย่างแข็งแกร่งต่อเนื่อง ตัวเลขล่าสุดในปีงบประมาณ 2023/24 สายการบินทำกำไรสุทธิ 1.92 พันล้านยูโร ถือว่าสูงที่สุดในยุโรป และถึงแม้ปีถัดมากำไรลดลงเล็กน้อย แต่ก็ยังคงอยู่ในระดับที่เหนือกว่าสายการบินคู่แข่งส่วนใหญ่ จุดที่น่าสนใจคือ แม้หลายสายการบินจะพยายามแข่งขันด้วยราคาหรือบริการ แต่ Ryanair ก็ยังคงยืนหนึ่งในด้านกำไรรวมได้อย่างต่อเนื่อง
 
เรื่องราวของ Ryanair จึงเป็นกรณีศึกษาที่ชัดเจนว่า การถูกบ่นไม่ได้แปลว่าจะขาดทุน ตราบใดที่ยังมีผู้โดยสารพร้อมซื้อตั๋วราคาถูกอยู่เสมอ Ryanair จึงไม่ขายความสะดวกสบาย ไม่ขายประสบการณ์หรูหรา แต่ขายราคาที่ทุกคนเอื้อมถึง แล้วเปลี่ยนทุกความไม่สะดวกให้กลายเป็นรายได้ คล้ายกับต้องจ่าย Service Charge หลาย ๆ ชั้น ทั้งที่เราไม่ได้เต็มใจนั่นแหละค่ะ