เมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ การเติบโตของห้างสรรพสินค้าอาจดูเหมือนเรื่องธรรมดา แต่ในจังหวัดที่ผู้คนยังคุ้นชินกับตลาดสด ร้านโชวห่วย และวิถีค้าขายแบบพื้นบ้าน การจะมี “ห้าง” สักแห่งที่คนรู้สึกว่าเป็นของตัวเอง เป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของเมืองจริงๆ นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย และสหไทยคือห้างที่มีรากลึกแบบนั้น ตั้งแต่ยุคที่คำว่า “ค้าปลีกสมัยใหม่” ยังไม่ถูกพูดถึงด้วยซ้ำ
ย้อนรอยเรื่องราวไปเมื่อกว่า 60 ปีก่อนในจังหวัดนครศรีธรรมราช อากงของครอบครัว “ปัญจคุณาธร” เปิดซูเปอร์มาร์เก็ตแห่งแรกในย่านกลางเมือง สิ่งที่เกิดขึ้นในเวลานั้นอย่างการใช้ระบบแคชเชียร์แทนการขายหน้าร้านแบบดั้งเดิม ที่พ่อค้าหยิบของให้ลูกค้าทีละชิ้น พร้อมตอกบิลด้วยมือ ถือว่าเป็นเรื่องใหม่มาก
แนวคิดดังกล่าวไม่ได้มีแค่ความทันสมัย แต่สะท้อนความกล้าทดลองสิ่งใหม่ๆ ที่ตกทอดมาถึงรุ่นลูกและหลานในวันนี้
คุณสศิษฏ์ ปัญจคุณาธร ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ บริษัท สุราษฎร์ธานี ดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด เล่าถึงที่มาของสหไทยว่า ถัดจากรุ่นอากงมาสู่รุ่นคุณพ่อของเขา ธุรกิจได้ขยับขยายออกนอกนครศรีฯ และเลือก “สุราษฎร์ธานี” เป็นจุดตั้งต้นใหม่
“สหไทยเริ่มจากการเปิดซูเปอร์มาร์เก็ตในตึกแถว 5 ห้อง บนถนนหน้าเมืองในปี 2526 จนกระทั่งในปี 2533 ได้เปิดห้าง “สหไทยพรีเมียร์สโตร์” ที่กลายเป็นตำนานห้างต่างจังหวัดในยุคนั้น เนื่องด้วยลิฟต์แก้วที่ไม่มีใครเคยเห็นมาก่อน และการลงทุนที่ใหญ่พอๆ กับห้างในกรุงเทพฯ”
สหไทยกลายเป็นสัญลักษณ์ของการเติบโตของเมือง เป็นพื้นที่ที่คนมาหาซื้อของ กินข้าว พาลูกมาเดินเล่น เป็นมากกว่าศูนย์การค้า แต่มันคือ "พื้นที่ชีวิต" ของคนสุราษฎร์ฯ ในช่วงเวลาก่อนโลกออนไลน์จะเข้ามาเปลี่ยนทุกอย่าง
ความรุ่งเรืองในอดีตไม่สามารถพาองค์กรไปได้ตลอดรอดฝั่ง ในช่วงประมาณปี 2550s ครอบครัวได้เริ่มก่อสร้างห้างใหม่ “สหไทยการ์เด้นพลาซ่า” จุดเริ่มต้นความความท้าทายเกิดขึ้นตรงนี้
ตั้งแต่การก่อสร้าง สหไทยการ์เด้นพลาซ่าต้องเผชิญกับปัญหาเรื่องผู้รับเหมาและการเปลี่ยนแผนหลายครั้ง กว่าที่ตึกจะสร้างเสร็จจริงก็ใช้เวลานานถึงเกือบ 10 ปี เวลานั้นโลกเปลี่ยนไปแล้ว ห้างใหม่ที่เปิดช้าเกินไป เจอทั้งความไม่เชื่อมั่นจากร้านค้า และการแย่งตัวร้านค้าจากคู่แข่งที่สร้างทีหลังแต่เปิดก่อน ทำให้ห้างที่ลงทุนไปมหาศาลกลายเป็น “ตึกร้าง” อย่างไม่อาจปฏิเสธ
“ร้านค้าที่เคยทำสัญญาตกลงไว้ก็ขอยกเลิก ร้านที่ยังลังเลก็รอดูสถานการณ์ ส่วนลูกค้าไม่มีอะไรให้เดินดู
เราอยู่ในจุดที่ไม่สามารถทำให้ใครเชื่อได้เลยแม้แต่คนเดียว
โจทย์ใหญ่ของเราตอนนั้น คือไม่มีร้านค้าและไม่มีคนเดิน
ซึ่งปัญหาลักษณะนี้เป็นเหมือนงูกินหาง ถ้าไม่มีร้านค้าคนก็ไม่มาเดิน เมื่อไม่มีคนเดินร้านค้าก็ไม่กล้ามาลงทุนเปิดร้าน”
ในช่วงที่ห้างดูเหมือนจะถึงทางตัน คุณสศิษฏ์ ผู้บริหารรุ่นที่ 2 ของสหไทย ตัดสินใจกลับมารับช่วงต่อ แม้เขาจะไม่ได้เติบโตในสำนักงาน หรือโรงเรียนธุรกิจ แต่ชีวิตวัยเด็กที่โตมาในบ้านซึ่งตั้งอยู่บนห้าง ทำให้เขาเห็นกลไกของการค้าปลีกมาตั้งแต่จำความได้
แต่การจะพาห้างร้างกลับมาคึกคักอีกครั้ง ไม่สามารถอาศัยแค่ความผูกพัน หรือความรู้จากรุ่นก่อน ความท้าทายคือการเผชิญกับโลกความจริงที่ไม่มีสูตรสำเร็จ
คุณสศิษฏ์ จึงลองหาโมเดลที่คาดว่าน่าจะช่วยฟื้นฟูพื้นที่ห้างได้ ทั้งเปิดตลาดนัดศิลปะ หาร้านอาหารโลคอล เสนอค่าเช่าฟรี ไปจนถึงวางแผนรีโนเวทห้าง
แต่ทั้งหมดล้มเหลวแบบไม่มีข้อแม้
“ให้เช่าฟรี ถ้าไม่มีลูกค้า เขาก็อยู่ไม่ได้” คุณสศิษฏ์ กล่าวเสริม
นั่นคือจุดที่เขาเปลี่ยนมุมมองใหม่ทั้งหมด
“ตอนนั้นมันไม่มีใครเชื่อในสิ่งที่เรากำลังสร้าง แม้แต่เราก็ยังลังเล จนมีโอกาสได้คุยกับสถาปนิกที่ช่วยออกแบบพื้นที่ โยนคำถามมาว่า
ถ้าไม่มีใครมาเปิดร้าน แล้วทำไมเราจะเปิดเองไม่ได้ล่ะ?
ทำให้ได้มาลองย้อนทรัพยากรที่มี ไม่ว่าจะพื้นที่ พนักงาน และอื่นๆ ที่เรามี”
เริ่มต้นจากการเปิดฟิตเนส ทั้งที่ไม่มีความรู้ในธุรกิจนั้นมาก่อน ศึกษาเองทุกขั้นตอน ลงมือเองทุกอย่าง ไปถึงขั้นยืนอยู่หน้าประตูทุกวัน ฟังเสียงลูกค้า ดูพฤติกรรมและปรับปรุงเรื่อย ๆ จนฟิตเนสแห่งนี้กลายเป็นบริการที่มีคนใช้เพิ่มขึ้นกว่า 7 เท่าในเวลาไม่กี่ปี
“การตัดสินใจทำฟิตเนสเป็นอันดับแรกนั้นมาจากความคิดที่ว่า Activity Space จะดึงผู้คนเข้ามาได้นาน โจทย์คือต้องหาพื้นที่ที่คนยอมมาห้างให้ได้ก่อนเพื่อที่จะได้ดึง Traffic มาแล้วก็ใช้เวลานาน จึงเป็นที่มาว่าพื้นที่กิจกรรมต้องอยู่ชั้นบนสุด การที่คนจะยอมขับรถแล้วขึ้นลิฟต์ขึ้นมา มันต้องเป็นพื้นที่ที่ใช้เวลา”
จากจุดนั้น ทุกอย่างเหมือน Domino ที่เริ่มต่อกันอย่างสนุกสนาน โดยในพื้นที่ห้างเริ่มมีสวนสนุก ร้านชาบู ร้านสเต๊ก ซึ่งเป็นบริการที่ “ทำเองหมด” โดยไม่ต้องรอใครมาเช่าพื้นที่
สถานการณ์ที่ผลักดันให้ต้องลุกขึ้นมายืนด้วยขาตัวเอง ส่งแรงให้ไปสู่จุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ของสหไทย
“พอเราทำร้านเองมากพอ ห้างเริ่มมีชีวิต คนเริ่มเดิน พอคนเริ่มเดิน ร้านค้าใหม่ก็กล้ามา พอร้านใหม่มา ร้านใหญ่ก็เริ่มหันมามองเรา วันนี้หลายๆ ร้านค้าติดต่อเข้ามาหาเราก่อน เพื่อจะเช่าพื้นที่ในห้าง
ผมดีใจที่ผู้คนเริ่มเห็นสิ่งที่เราทำจริงๆ”
พร้อมกันนั้น การเติบโตนี้ไม่พลาดที่จะส่งเสริมรากฐานเดิมของห้างในแบบที่ต่างจากศูนย์การค้าทั่วไป โดยคุณสศิษฏ์ออกแบบโซน “Everyday Market” ที่รวบรวมร้านค้า Local กว่า 100 ร้าน ตั้งแต่ขนมพื้นบ้านไปจนถึงเสื้อผ้า
แนวทางการดำเนินงานดังกล่าว เป็นอีกหนึ่งความตั้งใจของผู้บริหารรุ่นที่ 2 ของสหไทย ที่ต้องการ “สานต่อ” ความเป็น Legacy ที่ทำให้คนในพื้นที่รู้สึกผูกพันกับห้างสหไทยตั้งแต่เด็กๆ โดยหมายถึงการสร้างคุณค่าใหม่ให้กับชุมชนและผู้คนในพื้นที่อย่างแท้จริง
“เราอยากสร้าง Value ให้กับเมือง ให้กับ SME ที่มาขายของที่ห้างเรา เราพยายามทำให้ของมีคุณภาพและราคาถูกลง เพื่อให้คนในพื้นที่ได้ประโยชน์สูงสุด ไม่ได้มองแค่เรื่องกำไรอย่างเดียว แต่ต้องการให้คนรู้สึกว่าได้อะไรกลับคืนจากสหไทยจริงๆ”
นอกจากการพัฒนาด้านกายภาพแล้ว สหไทยยังให้ความสำคัญกับการทำตลาดและการสร้างแบรนด์ผ่านช่องทาง Social Media ที่กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการสื่อสารและขยายฐานลูกค้า
คุณสศิษฏ์ เล่าถึงกลยุทธ์การทำ Social Media ที่ประสบความสำเร็จอย่างมาก ซึ่งทำให้ห้างสหไทยกลายเป็นที่รู้จักมากขึ้นในกลุ่มคนรุ่นใหม่ ช่วยเพิ่มโอกาสทางธุรกิจอย่างมีนัยสำคัญ รวมถึงสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภคและร้านค้าว่า
“เราเน้นสร้าง Awareness ให้คนรู้จักห้างมากขึ้นผ่านคอนเทนต์ที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการเล่าเรื่องธุรกิจ การวิเคราะห์แนวคิดทางการตลาด หรือแค่คอนเทนต์ที่สร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าแบบจริงใจ”
ในมุมมองของคุณสศิษฏ์ ธุรกิจห้างสรรพสินค้าไม่ได้เป็นแค่พื้นที่ขายสินค้า แต่คือพื้นที่ของชุมชนที่มีชีวิต มีความสัมพันธ์ และเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของคนในเมือง รวมถึงเป็น Landmark ของจังหวัด ความสำเร็จจึงเกิดจากการผสมผสานระหว่างการสานต่อความเป็นมรดกทางธุรกิจ การฟื้นฟูคุณภาพและบริการ รวมถึงการใช้เทคโนโลยีและ Social Media มาเป็นเครื่องมือสำคัญในการสื่อสารและขยายตลาดอย่างต่อเนื่อง
ปัจจุบัน สหไทยการ์เด้นพลาซ่ากลับมาคึกคักและเป็นที่รู้จักมากขึ้น ถึงอย่างนั้นคุณสศิษฏ์ได้ให้คะแนนความสำเร็จของสหไทยการ์เด้นพลาซ่าไว้ที่ 3 เต็ม 10 นั่นหมายความว่ายังมีโอกาสและความท้าทายอีกมากที่รออยู่ข้างหน้า และที่สำคัญสะท้อนถึงแนวคิดความตั้งใจพร้อมกับความมุ่งมั่นที่จะนำสหไทยไปสู่อนาคตที่มั่นคงและยั่งยืนต่อไป