VIEWS

หรือนี่คือเหตุผลคนรุ่นใหม่ไม่อยากมีลูก ชะตากรรมเด็ก Gen Beta ปริญญาไร้ค่า ไร้งานออฟฟิศ บำนาญ+ประกันสังคมไม่พอใช้

เม.ย. 24, 2569 M.Pussapol

เด็กที่เกิดหลัง 2025 หรือ Generation Beta (เกิด2568/2569 - 2582) มีลักษณะเฉพาะ คือ AI-Native (โตมาพร้อม AI) เป็นกลุ่มต่อจาก Generation Alpha (เกิด 2556 – 2567) เป็น Tablet/App Natives คุ้นเคยหน้าจอสัมผัสและแอปพลิเคชัน

Gen Beta เกิดมาในโลกที่มี AI ฝังตัวอยู่ทุกกิจกรรม (การเรียน การเล่น การใช้ชีวิต) จะสื่อสารโต้ตอบกับ AI เป็นธรรมชาติที่สุดมี Global Mindset ตั้งแต่เล็ก เติบโตท่ามกลางความท้าทายของภาวะโลกรวน ใส่ใจสิ่งแวดล้อม การเชื่อมต่อดิจิทัลไร้รอยต่อ ทำให้ขอบเขตทางภูมิศาสตร์และวัฒนธรรมสำคัญน้อยลง

McKinsey Global Institute และ World Economic Forum ระบุว่า ตั้งแต่ปี 2030-2035 AI จะเข้ามาแทนที่ 30-60% ของตำแหน่งงานที่มีปัจจุบัน เกิดความกังวลว่า Gen Beta จะต้องเผชิญโลกที่ปริญญาไม่สำคัญ ไม่มีออฟฟิศให้เข้าไปนั่งทำงาน เงินบำนาญไม่พอดำรงชีพ และความกังวลดังกล่าวอาจเป็นหนึ่งในเหตุที่คนรุ่นใหม่ทั่วโลกไม่พร้อม หรือไม่ต้องมีลูก

การแยกผู้อยู่รอดออกจากผู้ถูกแทนที่ คือต้องเตรียมพัฒนาตามช่วงวัย (Strategic Roadmap) 3 ระยะเน้น Human-AI partnership, Lifelong Learning และ Adaptability

งานวิจัย Generative AI and the Future of Work ของ McKinsey Global Institute และ Future of Jobs Report ของ World Economic Forum เห็นตรงกันว่า งานจะถูกเปลี่ยนรูปแบบ (Transform) ไม่ใช่แค่ถูกแทนที่ (Replace)

ปัญหาที่ Gen Beta ต้องเผชิญ ต่างจาก Gen ก่อนหน้า ประกอบด้วย

1. AI Ubiquity

ปัจจุบัน การใช้ AI ผู้ใช้ต้องเปิดแอปขึ้นมาพิมพ์ถาม แต่โลกอนาคตจะเปลี่ยนแปลงรุนแรงจาก AI Ubiquitous คือ AI ทำงานแบบ Proactive คาดการณ์และจัดการให้ก่อน เช่น AI ทำงานร่วมกับกล้องในร้านค้าเพื่อจัดการสต๊อกสินค้าอัตโนมัติ การผลิตที่ปรับจูนความเร็วเครื่องจักรแบบ Real-time ไม่ต้องใช้มนุษย์สั่งการทำให้ใน US/EU50% เปลี่ยนเป็นการทำงานอัตโนมัติ รวมถึง Disrupt 22% ของงานทั่วโลก เกิดความต้องการ Reskilling สูง

2. AI Transformation

60% ของงานและชั่วโมงทำงานเปลี่ยนแปลง เป็น Gig/Project-based และ Digital Nomad แทนการทำงานแบบ 9-to-5 (เข้า 9 โมงเช้า เลิก 5 โมงเย็น) การทำงานในอนาคตอาจไม่ต้องมีออฟฟิศเลย

การทำงานเปลี่ยนเป็น Skill-based Economy การให้ความสำคัญกับปริญญา เปลี่ยนเป็น Micro-Credentials, Bootcamps หลักสูตรเร่งรัด เน้นเปลี่ยนหรือสร้างทักษะใหม่ให้ผู้เรียนนำไปใช้จริงได้ในเวลาสั้นๆ และ Portfolio Proof-of-work งานวิจัยระบุว่า 86% ของงานต้องการ Lifelong Upskilling

3. Longevity Crisis

ข้อมูลระบุว่า ในอนาคตมนุษย์จะมีชีวิตยาวถึง 100 ปี ส่งผลให้ Pension ระบบบำนาญปัจจุบันไม่ตอบโจทย์ ต้องเปลี่ยนจาก Traditional Retirement เป็น Fluid Retirement

Traditional Retirement เหมือนปิดสวิตช์ไฟ ทุกอย่างหยุดวันเกษียณ

Fluid Retirement เหมือนค่อยๆ หรี่ไฟ อาจทำงานน้อยลง เปลี่ยนบทบาทไปเป็นที่ปรึกษา หรือทำโปรเจกต์รายครั้ง ทำให้ยังคงรักษาความเชื่อมโยงกับสังคมและการทำงานไว้ได้

Gen Beta ต้องเรียนรู้ Financial Literacy และ Self-Sustained Wealth ตั้งแต่อายุน้อย

การเตรียม Gen Beta ให้พร้อมรับมือโลกที่ AI แทรกซึมไปใน 60% ของงาน แนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จำเป็นต้องเปลี่ยนแนวคิดจากการเรียนเพื่อรู้ (Learning to Know) ไปสู่การเรียนเพื่อเป็นผู้กำกับ AI (Learning to Orchestrate AI) ดังนี้

1. Foundation Skills (5-12 ปี): Human-First in AI World

วัยเด็กเล็ก ฝึกความเห็นอกเห็นใจ (EQ), Creative Play, การรับมือความผิดหวัง

Foundation เน้นเรื่อง Social-Emotional/ Resilience สอดคล้องกับรายงานของ WEF ซึ่งกล่าวถึง Resilience, Flexibility และ Agility

McKinsey ระบุว่า Higher-order Cognitive Skills (การคิดขั้นสูง) และ Social-emotional Skills จะเป็นทักษะที่มีความต้องการสูงที่สุดจนถึงปี 2035 เนื่องจากเมื่อ AI จัดการงาน Technical (Coding, Data Entry) ได้แล้ว ผู้อยู่รอดคือคนที่สามารถบริหารความสัมพันธ์ และจัดการความซับซ้อนทางอารมณ์ (Human-centric Work)

ในโลกที่ AI ทำงานซ้ำๆ ได้ดีกว่า Foundation แข็งแกร่งที่สุดคือความเป็นมนุษย์ที่ AI เลียนแบบไม่ได้ Emotional Resilience ในโลกที่เปลี่ยนแปลงเร็ว (VUCA World) ล้มแล้วลุกและการจัดการความล้มเหลว

2.Builder Skills (12-18 ปี): จาก User เป็น Maker

วัยประถม ฝึก Logic, ใช้ AI เป็นเครื่องมือเรียนรู้ (เช่น ค้นคว้า, สรุปบทเรียน), ตั้งคำถามเชิงวิเคราะห์ ไม่ใช่แค่
เรียน Coding แต่คือเปลี่ยนผ่านสู่ AI Orchestrator

งานวิจัยชี้ว่า Data Literacy ไม่ใช่แค่การอ่านกราฟเป็น แต่คือการเข้าใจตรรกะของ AI ป้องกันการเกิดอคติในการตัดสินใจ เป็นแรงงานยุค Hybrid ที่ต้องสั่งงานและตรวจสอบ AI ได้ (Human-in-the-loop)

3. Edge Skills (18-25 ปี) สร้าง New Skill Set + Entrepreneurial Thinking

วัยรุ่นเริ่มโปรเจกต์จริง (Micro-entrepreneurship), ฝึกงาน, สร้างเครือข่าย, นำเสนองานผ่าน AI Co-pilot

ยุคที่ AI ทำงานพื้นฐานได้ทั้งหมด คุณค่าของมนุษย์จะอยู่ที่การเป็นผู้สร้างโอกาสมีคุณสมบัติพื้นฐาน เช่นEntrepreneurial Mindset สร้าง Value Creation

เป็น Synthesizer (นักสังเคราะห์) เชื่อมโยงความรู้ข้ามศาสตร์ เช่น นำความรู้ชีวภาพไปรวมกับ AI แก้ปัญหาด้านการแพทย์

เป็น Strategic Leadership สร้าง Hybrid Teams ที่มีทั้งมนุษย์และ AI ผสมผสานกัน กำหนดวิสัยทัศน์และการบริหารจัดการความเสี่ยงที่ AI ไม่อาจกำหนดทิศทางเองได้

ทั้ง McKinsey และ WEF เน้นย้ำเรื่อง Lifelong Learning Agility ด้วย

ในโลกที่งาน 60% เปลี่ยนไป ไม่สามารถทำอาชีพเดิมได้จนเกษียณ การมี Edge หรือความเป็น Entrepreneur คือเน้นมองหา Value Creationบน Platform ของ AI เป็นทักษะสำคัญที่สุดในการอยู่รอด

สรุปคำแนะนำสำหรับ Gen Beta คือเปลี่ยนจากจงเก่ง (Be Good) เป็นจงปรับตัวเร็ว ใช้เครื่องมือเป็น (Be Adaptable & Augmented)

ไม่ต้องแข่ง แต่อยู่เหนือ AI ด้วยการเป็นผู้นำ (Leadership) และผู้ริเริ่ม (Entrepreneurship)

AI คือ Commodity เป็นเหมือนไฟฟ้า ต้องใช้เป็น หัวใจสร้างมูลค่าคือความคิดสร้างสรรค์ที่แก้ไขปัญหาของมนุษย์ได้จริง

ภาพประกอบ
www.instagram.com/p/DXTzYn8Dcer/?img_index=1&igsh=Y2puYm8xb2RpY292

ที่มาของข้อมูล
www.mckinsey.com/featured-insights/future-of-work

www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/

Research

Digest

เอไอเอ ประเทศไทย ร่วมรณรงค์ความปลอดภัยการเดินทางและการส่งเสริมการประกันภัย ในช่วงเทศกาลสงกรานต์

LH Bank จับมือ บิ๊กซี เปิดให้บริการฝาก-ถอนเงินสด พร้อมโปรโมชันฝากเงินรับคูปองส่วนลด

กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ จัดกิจกรรม T Mark Clinic ครั้งที่ 1 ประจำปี 2569 เสริมสร้างศักยภาพผู้ประกอบการไทยกว่า 100 รายสู่มาตรฐานสากล

Unboxing Ideas

Video

BrandAge Online 2024

เมิร์ซ เอสเธติกส์ ประเทศไทย ขับเคลื่อนการเติบโตผ่านคน ด้วยวัฒนธรรมองค์กรที่เข้มแข็ง.

เคล็ดลับหน้ากล้องและหลังเวที 'ป๋าเต็ด' ยุทธนา บุญอ้อม

ถอดรหัสแนวคิด ภาวิต จิตรกร : จัดคอนเสิร์ตอย่างไรให้ปัง และไม่แย่งตลาดกันเอง

What’s Next? เมื่อ Pandemic เปลี่ยนเป็น Endemic

Read More Stories

Contact

ถอดรหัส 3 Intelligence Engines กลยุทธ์ปับลิซิส กรุ๊ป รับมือโลกการตลาดยุคซับซ้อน

“Passion ไม่พอ ต้องเข้าใจเกม” สูตรสำเร็จของ “ภิสสรา อุมะวิชนี” ผู้ก่อตั้ง Parfums Dusita

ชวนคิดตาม รศ.นพ.ฉันชาย ออกแบบชีวิตก่อนที่ชีวิตจะออกแบบเรา บทเรียนจาก Living for Lasting Life

Research

สรุป 5 ประเด็นร้อนสงกรานต์ 2569 ‘สีลม’ ยังแตก ‘เชียงใหม่’ คือม้ามืด และศึก ‘พอกผิว’ ที่กลายเป็นไวรัลทั่ว TikTok

ราคาเบนซินพุ่งสูง ส่งผลยอดขาย EV ในยุโรป ทำสถิติสูงสุดในเดือนมีนาคม 2026

ดัชนีศูนย์กลางการเงินโลก นิวยอร์กยืนหนึ่ง โตเกียวคืนฟอร์ม ไทยร่วงสู่อันดับ 100 ตามหลังเวียดนาม