New York Fed วิจัยพบ AI ไม่ได้ทำเด็กตกงาน ส่วนตัวการร้ายคืออะไร ? ต้องอ่าน !

มิ.ย. 04, 2569 M.Pussapol

ท่ามกลางกระแสความตื่นตระหนกทั่วโลกเกี่ยวกับ AI ที่กำลังเข้ามาปฏิวัติแย่งชิงพื้นที่ทำงานในสำนักงาน แต่รายงานล่าสุดจาก Semafor สื่อเศรษฐกิจชั้นนำ บวกข้อมูลสถิติเชิงลึกจากธนาคารกลางแห่งนิวยอร์ก (Federal Reserve Bank of New York-New York Fed) เผยจุดหักมุมความคิดคนทั้งโลกว่า แท้จริงแล้ว วิถีงานไร้พรมแดน (Remote Work) เป็นฆาตกรเงียบแช่แข็งโอกาสบัณฑิตจบใหม่ในปี 2026 ไม่ใช่เทคโนโลยีอัจฉริยะอย่างที่ทุกคนกลัว พร้อมแนะทางออก สร้างระบบฝึกงานมีค่าจ้าง และ Mentorship ที่มีประสิทธิภาพ ต่อลมหายใจแรงงานรุ่นเยาว์

เดือนพฤษภาคม 2026 Jensen Huang CEO ของ Nvidia ให้สัมภาษณ์ผ่านสื่อว่า เรื่องเล่าที่พยายามผูกโยงว่า AI คือตัวการทำคนตกงานนั้น เป็นเพียง Lazy Narrative หรือคำอธิบายมักง่ายเกินไปของผู้บริหาร โดยตั้งคำถามว่า AI เพิ่งก้าวขึ้นมามีประสิทธิภาพและใช้งานได้จริงจังเมื่อไม่กี่เดือนมานี้เอง เป็นไปได้อย่างไรที่บริษัทต่างๆ ปลดคนไปตั้ง 2 ปีก่อนหน้าแล้วมาอ้างว่าเป็นเพราะ AI?

“มันไม่สมเหตุสมผลเลยสักนิด มันเป็นแค่กลวิธีที่ผู้นำองค์กรบางคนเอาไว้ใช้พูดให้ตัวเองดูฉลาดเท่านั้น” CEO Nvidia กล่าว

สอดคล้องกับกรณีของ Amazon ที่วางแผนปรับลดตำแหน่งงานในส่วนออฟฟิศครั้งใหญ่ (Corporate Job Cuts) หลายพันตำแหน่ง โดยจดหมายภายในระลอกแรกระบุว่า AI คือเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก แต่สุดท้าย Andy Jassy CEO ออกมายอมรับว่า แท้จริงแล้วการลดคนไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยเรื่องเงินหรือ AI เป็นหลัก แต่เป็นเรื่องของวัฒนธรรมองค์กรที่มีโครงสร้างเทอะทะลำดับขั้นของการบริหารจัดการ (Bureaucracy) มากเกินไป

ถ้าไม่ใช่ AI ใครเป็นผู้ร้ายตัวจริง ?

บัณฑิตผู้สำเร็จการศึกษาปี 2026 กำลังเผชิญสภาพแวดล้อมการจ้างงานโหดร้ายที่สุดในรอบหลายปี นักศึกษาจำนวนมากต้องทิ้งความหวังทำงานในฝัน หรือกระทั่งต้องยอมรับตำแหน่งงานที่ไม่ได้รับค่าตอบแทนเพื่อแลกกับเศษเสี้ยวประสบการณ์มาเติมในเรซูเม่ ข้อมูลจาก New York Fed แสดงให้เห็นว่าสาขาวิชาที่เคยเป็นผู้นำอย่าง Computer Science และวิศวกรรมคอมพิวเตอร์กลับมีอัตราว่างงานของเด็กจบใหม่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของปริญญาตรีทั้งหมดในสหรัฐ

เมื่อวิเคราะห์เจาะลึก ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดจากข้อจำกัดด้านความสามารถของคนรุ่น Gen Z แต่เกิดจากโครงสร้างตลาดงานที่เปลี่ยนไปสู่ Remote Work ซึ่งไม่ได้เป็นมิตรต่อผู้เริ่มต้นชีวิตการทำงานเสมอไป ผ่าน 2 กลไกที่กำลัง Reshape ตลาดแรงงานอย่างมีนัยสำคัญ

1. วงจรการเรียนรู้ขาดหาย (The Missing Apprenticeship)

ในออฟฟิศแบบดั้งเดิม การเรียนรู้ของเด็กจบใหม่ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดขึ้นจากคู่มือการทำงานอย่างเป็นทางการ แต่เกิดจากการเรียนรู้ผ่านการสังเกตและซึมซับ (Passive & Informal Learning) เช่น การได้นั่งใกล้คนเก่งในองค์กร การหันไปตั้งคำถามสั้นๆ กับรุ่นพี่ข้างโต๊ะ การนั่งฟังวิธีการเจรจาต่อรองในห้องประชุม หรือการซึมซับวัฒนธรรมองค์กรผ่านบทสนทนาระหว่างพักดื่มกาแฟ

แต่วัฒนธรรม Remote Work ที่ขับเคลื่อนด้วยการสื่อสารแบบไม่พร้อมกัน (Asynchronous Communication) ผ่านหน้าจอ Zoom หรือ Slack กระบวนการซึมซับเหล่านี้หายไปโดยสิ้นเชิง นายจ้างพบว่าการพัฒนาทักษะ (Onboarding) พนักงานมีต้นทุนเวลา ใช้ทรัพยากรสูง

2. ภาวะประสบการณ์เฟ้อ (Experience Inflation) และ Skip Junior

เมื่อตำแหน่งงานเริ่มต้น (Entry-level) เปลี่ยนไปเป็นรูปแบบ Remote หรือ Hybrid สิ่งที่ตามมาคือแรงงานที่มีประสบการณ์สูง (2–5 ปี) หลั่งไหลเข้ามาแข่งสมัครงานในตำแหน่งนี้ด้วย คนกลุ่มนี้ยอมลดระดับตัวเองลงเพื่อแลกกับความยืดหยุ่นในการทำงานที่ไม่ต้องเข้าสำนักงาน ส่งผลให้นายจ้างเลือกจ้างกลุ่มที่มีประสบการณ์ทันที ใช้ระบบ Plug-and-Play (ปล่อยมือให้ทำงานได้เลย) จนเกิดสิ่งที่เรียกว่า Skip Junior Strategy หรือเลิกรับเด็กจบใหม่ ตัดความเสี่ยงในการเทรนคน ส่งผลให้ Talent Pipeline ของอุตสาหกรรมในอนาคตเสี่ยงต่อการขาดแคลนพนักงานระดับหัวกะทิ

เปรียบเทียบรูปแบบการจ้างงานในอดีต VS ปัจจุบัน

รูปแบบการสร้างทีมในอดีต (ก่อนโควิด) บริษัทชั้นนำมักเปิดรับเด็กจบใหม่เป็นกลุ่มก้อนจำนวนมาก (เช่น 100 คนพร้อมกัน) เพื่อเข้าสู่ระบบ Onsite Train หน้างานเติบโตเป็น Junior Pipeline

รูปแบบการจ้างงานปัจจุบัน (ยุค Remote/Hybrid) องค์กรธุรกิจเลือกลดความเสี่ยงโดยลดสัดส่วนของเด็กจบใหม่ลงเหลือครึ่งหนึ่ง แล้วปรับโควตาไปเน้นจ้าง Mid-level ที่พร้อมทำงานแบบ Remote Work ได้ทันที

บทบาทแท้จริงของ AI: ตัวยกระดับมาตรฐานไม่ใช่แทนที่

แม้ปฏิเสธไม่ได้ว่า AI มีส่วนช่วยลดงานทำซ้ำ (Routine Tasks) เช่น การสรุปรายงานขั้นต้น หรือการเขียนโค้ดพื้นฐาน ข้อมูลเชิงประจักษ์ระบุชัดว่าไม่ใช่สาเหตุหลักที่ทำให้อัตราจ้างงานหดตัว

แต่ AI ทำหน้าที่เป็นตัวยกระดับมาตรฐาน (Raising the Bar) เมื่อชิ้นงานพื้นฐานถูกจัดการด้วยเทคโนโลยี นายจ้างจึงคาดหวังให้พนักงานระดับเริ่มต้นมีทักษะการวิเคราะห์ขั้นสูง (Analytical Skills) และทักษะการปฏิสัมพันธ์กับมนุษย์ (Soft Skills) ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงาน ซึ่งเป็นสิ่งที่เด็กจบใหม่ยังไม่มีโอกาสได้ก้าวลงสนามจริงเพื่อขัดเกลาทักษะเหล่านี้ ดังที่ Jensen Huang ย้ำเตือนว่า

“คุณจะไม่ตกงานเพราะ AI แต่จะเสียงานให้คนที่ใช้ AI เก่งกว่า”

ผลกระทบระยะยาว + ทางออกเชิงกลยุทธ์

หากแนวโน้มการข้ามพนักงานระดับ Junior ยังคงดำเนินต่อไป บันไดขั้นแรกของอาชีพจะหายไป และส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพของโครงสร้างแรงงานในอนาคตอย่างรุนแรง

ปัจจุบัน ปรากฏการณ์นี้ทำให้บริษัทบางแห่งในสหรัฐเริ่มตระหนักถึงปัญหาและปรับกลยุทธ์ใหม่ โดยเริ่มมีนโยบายบังคับให้เฉพาะกลุ่มพนักงานเข้าใหม่หรือเด็กจบใหม่ต้องเข้าปฏิบัติงานในออฟฟิศแบบ 100% ในช่วง 1-2 ปีแรกเพื่อรับระบบพี่เลี้ยง (Mentorship) ใกล้ชิดซึมซับวิธีทำงานจากรุ่นพี่ ขณะที่พนักงานระดับซีเนียร์ยังคงได้รับสิทธิ์ทำงานแบบ Remote Work ตามปกติ

สัญญาณเหล่านี้บ่งชี้ว่า ทางออกของวิกฤตแรงงานไม่ใช่การปฏิเสธเทคโนโลยีหรือการยกเลิกความยืดหยุ่น แต่คือการที่องค์กรและสถาบันการศึกษาต้องร่วมมือกันออกแบบเส้นทางอาชีพสำหรับผู้ไร้ประสบการณ์ให้ชัดเจนขึ้น ผ่านการฝึกงานที่มีค่าจ้าง (Paid Internship) และการจัดระบบ Mentorship ที่มีประสิทธิภาพ เพื่อไม่ให้คนรุ่นเยาว์ต้องถูกทิ้งไว้ข้างหลังในโลกยุคดิจิทัล

ที่มา Source
Source