ยุคที่ AI กลายเป็นเครื่องมือพื้นฐานของการสร้างคอนเทนต์ และสามารถช่วยค้นคว้า สรุปข้อมูล หรือแม้แต่เขียนเนื้อหาได้ภายในเวลาไม่กี่วินาที
คำถามสำคัญ คือ AI จะสร้างความแตกต่างจากคนอื่นอย่างไร ในเมื่อทุกคนต่างมีเครื่องมือชนิดเดียวกันอยู่ในมือ
นี่คือประเด็นที่ คุณสุรัตน์ บัณฑิตลักษณะ CEO Polar Web Application, นักเล่าเรื่องในตำนาน จำกัด และเจ้าของเพจ "เล่าไปเรื่อย" ถ่ายทอดประสบการณ์จริงในหัวข้อ "หาข้อมูลเล่าเรื่องยังไงให้เหนือกว่า AI" จากงาน SUPALAI Presents CREATIVE TALK CONFERENCE 2026 โดยชี้ให้เห็นว่า แม้ AI จะช่วยให้การผลิตคอนเทนต์ทำได้รวดเร็วขึ้น แต่ในอีกด้านหนึ่งก็ทำให้เนื้อหาจำนวนมากมีลักษณะคล้ายกันมากขึ้นเช่นกัน
"AI ช่วยให้เราทำคอนเทนต์ได้เร็วขึ้น แต่ปัญหาคือคนอื่นก็ใช้เหมือนกัน สุดท้ายเนื้อหาหลายชิ้นจึงมีโครงสร้าง วิธีเล่า หรือแม้แต่คำบางคำที่คล้ายกันไปหมด ถ้าเราหาข้อมูลในแบบที่คนอื่นหาไม่ได้ หรือ AI เข้าถึงไม่ได้ คอนเทนต์ของเราก็จะมีความแตกต่าง และมีคุณค่ามากกว่าคอนเทนต์ทั่วไป ดังนั้นความได้เปรียบในยุคนี้ไม่ใช่การใช้ AI เก่งที่สุด แต่คือการมีข้อมูลที่ AI ยังไม่มี"
เจ้าของเพจ "เล่าไปเรื่อย" ซึ่งมีผู้ติดตามจำนวนมากจากการนำเสนอเรื่องราวประวัติศาสตร์ สถานที่ บุคคล และเกร็ดความรู้รอบตัว เปิดเผยว่า แหล่งข้อมูลสำคัญที่เขาใช้ในการสร้างคอนเทนต์จำนวนมาก กลับไม่ใช่แหล่งข้อมูลที่ AI หรือ Search Engine สามารถเข้าถึงได้ทั้งหมด
หนึ่งในนั้นคือ "กลุ่มปิด" บนโซเชียลมีเดีย ซึ่งเต็มไปด้วยเรื่องเล่า ประสบการณ์ และภาพถ่ายจากผู้คนที่เคยอยู่ในเหตุการณ์จริง โดยเฉพาะกลุ่มสะสมภาพเก่าและชุมชนเฉพาะทางต่างๆ ที่มักมีข้อมูลเชิงลึกซึ่งไม่ปรากฏบนเว็บไซต์สาธารณะ
นอกจากนี้ ยังรวมถึงฐานข้อมูลที่ต้องมีการลงทะเบียนใช้งาน เช่น ระบบข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐ ไม่ว่าจะเป็นกรมที่ดิน หรือกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ซึ่งสามารถนำมาต่อยอดการค้นคว้าเชิงลึกเกี่ยวกับบุคคล องค์กร และประวัติศาสตร์ทางธุรกิจได้
อีกหนึ่งแหล่งข้อมูลที่เขาให้ความสำคัญอย่างมากคือ "คอมเมนต์" ของผู้ใช้งานบนโลกออนไลน์ เพราะสะท้อนทั้ง ประสบการณ์จริง อารมณ์ และมุมมองของผู้คน ซึ่งเป็นข้อมูลเชิงคุณภาพที่ AI ยังเข้าใจได้ไม่ครบถ้วน
"คอมเมนต์คือแหล่งข้อมูลที่ดีมาก เพราะมันบอกทั้งประสบการณ์และความรู้สึกจริงของคน อย่างเวลาใครรีวิวสถานที่หรือเหตุการณ์ เราจะเห็นรายละเอียดเล็กๆ ที่ไม่มีอยู่ในบทความหรือเว็บไซต์ทั่วไป ข้อมูลพวกนี้ช่วยให้เราเข้าใจเรื่องราวลึกกว่าที่ AI สรุปออกมาได้
อย่างกรณีของแยกเหม่งจ๋ายตอนแรกผมหาข้อมูลเรื่องเหม่งจ๋ายบนอินเทอร์เน็ต เจอข้อมูลอยู่ 2 ทาง บางแหล่งบอกว่าเป็นชื่อภัตตาคาร บางแหล่งบอกว่าเป็นชื่อร้านมอเตอร์ไซค์ ผมก็เล่าไปตามข้อมูลที่มี แต่หลังจากนั้นเพียง 2 วัน ลูกสาวเจ้าของภัตตาคารเหม่งจ๋ายก็ติดต่อเข้ามา พร้อมส่งทั้งภาพถ่ายและข้อมูลประวัติศาสตร์มาให้ จึงได้รู้ว่าจริงๆ แล้วเหม่งจ๋ายคือชื่อของชายชาวจีนคนหนึ่งที่เริ่มต้นจากการเข็นผัก ก่อนจะสร้างตัวจนเปิดภัตตาคารชื่อดังได้"
ขณะเดียวกัน คุณสุรัตน์ ยังมองว่า "หนังสือเก่า" คือคลังข้อมูลสำคัญที่ถูกมองข้าม โดยเฉพาะเรื่องราวของบุคคล บริษัท หรือเหตุการณ์ในอดีตที่เกิดขึ้นก่อนยุคอินเทอร์เน็ต ซึ่งหลายครั้งไม่เคยถูกแปลงเป็นข้อมูลดิจิทัล
ตัวอย่างหนึ่งคือการค้นคว้าประวัติ "ไทยเมลอน" อาณาจักรสิ่งทอขนาดใหญ่ในอดีต ซึ่งแม้จะมีการกล่าวถึงในข่าวปัจจุบัน แต่กลับแทบไม่มีภาพหรือข้อมูลเชิงลึกปรากฏบนโลกออนไลน์ ทำให้ต้องย้อนกลับไปค้นหาจากหนังสือเก่าเพื่อประกอบเรื่องราว
"ก่อนหน้านี้ประมาณ 2 เดือน เซ็นทรัลประกาศพัฒนาที่ดินแปลงใหญ่ย่านรังสิต สำนักข่าวทุกแห่งลงเหมือนกันหมดว่าที่ดินแปลงนี้เป็นของไทยเมลอน แต่ไม่มีใครให้คำตอบว่าไทยเมลอนคืออะไร ผมก็พยายามค้นข้อมูลต่อ ปรากฏว่าไม่มีรูปสักใบ ข้อมูลแทบไม่มีเลย สุดท้ายต้องย้อนกลับไปค้นจากหนังสือเก่า ถึงได้เจอทั้งรูปภาพ ประวัติ และเรื่องราวของอาณาจักรไทยเมลอนที่เคยเป็นธุรกิจสิ่งทอที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของเอเชีย"
นอกจากหนังสือทั่วไปแล้ว เขายังยกให้ "หนังสืองานพระราชทานเพลิงศพ" เป็นอีกหนึ่งขุมทรัพย์ข้อมูลที่มีคุณค่า โดยเฉพาะการศึกษาประวัติบุคคลสำคัญทางธุรกิจ เพราะมักบันทึกข้อมูลชีวิต ครอบครัว และเส้นทางการสร้างธุรกิจไว้อย่างละเอียดและถูกต้อง
อย่างไรก็ตาม แหล่งข้อมูลที่ทรงพลังที่สุดในมุมมองของเขา ไม่ใช่ฐานข้อมูลหรือหนังสือหายาก แต่คือ "ประสบการณ์ตรง" ของผู้เล่าเอง
เพราะในวันที่ AI สามารถรวบรวมข้อมูลจำนวนมหาศาลจากทั่วโลกได้ภายในไม่กี่วินาที สิ่งที่ AI ไม่สามารถสร้างขึ้นมาได้ คือความทรงจำ ประสบการณ์ และมุมมองเฉพาะตัวของมนุษย์
"สิ่งที่ดีที่สุดสำหรับการเล่าเรื่อง คือความทรงจำของเราเอง แต่ละคนมีประสบการณ์ชีวิตไม่เหมือนกัน เจอเรื่องไม่เหมือนกัน และ AI ไม่มีทางรู้เรื่องเหล่านั้น ถ้าอยากเริ่มทำคอนเทนต์หรือทำ Storytelling ให้เริ่มจากเรื่องที่ตัวเองเคยเจอ เพราะมันจะเป็นเรื่องที่มีรสชาติและไม่มีใครเล่าได้เหมือนเรา"
สำหรับโลกคอนเทนต์ในปัจจุบัน บทเรียนจาก "เล่าไปเรื่อย" สะท้อนให้เห็นว่า AI ไม่ได้ทำให้การเล่าเรื่องหมดความหมาย แต่กลับยิ่งทำให้ "ข้อมูลเฉพาะตัว" และ "ประสบการณ์ของมนุษย์" กลายเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่ามากกว่าเดิม เพราะเมื่อทุกคนสามารถเข้าถึงข้อมูลชุดเดียวกันได้ ความแตกต่างจึงไม่ได้อยู่ที่ว่าใครมี AI ที่ดีกว่า แต่อยู่ที่ว่าใครมีเรื่องเล่าที่เหนือกว่าข้อมูลที่หาได้จาก AI