เสียงสะท้อนจากความสำเร็จของอุตสาหกรรมบันเทิงระดับโลกที่เลือกใช้เมืองไทยเป็นฉากหลัง กำลังแปรเปลี่ยนเป็นยุทธศาสตร์ใหม่ที่ลุ่มลึกกว่าการเป็นเพียงสถานที่ถ่ายทำที่สวยงาม ทัศนคติของภาครัฐในปัจจุบันได้ขยับขยายไปสู่การมองคอนเทนต์ในฐานะฟันเฟืองหลักที่จะสร้างความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน โดยมองว่ารากเหง้าทางวัฒนธรรมไม่ควรต้องหยุดนิ่งเพื่อการอนุรักษ์เพียงอย่างเดียว ทว่าคือพลังงานที่มีความลื่นไหลและพร้อมจะถูกบรรจุลงในภาชนะแห่งยุคสมัยใหม่
คุณอภินัทธ์ ศิริเจริญจิตต์ Film Board ได้สะท้อนมุมมองที่น่าสนใจเกี่ยวกับธรรมชาติของวัฒนธรรมไว้ว่า “วัฒนธรรมต้องถือว่าตัวเองเป็นเหมือนน้ำ โดยมีช่วงเวลาหรือยุคสมัยเป็นภาชนะที่บรรจุอยู่ ดังนั้นวัฒนธรรมจึงต้องสามารถปรับตัวและเปลี่ยนแปลงได้เสมอ” มุมมองนี้สะท้อนถึงการเปลี่ยนผ่านจากการจองจำวัฒนธรรมไว้ในหอคอยงาช้าง สู่การส่งออกอัตลักษณ์ไทยผ่านดนตรี ภาพยนตร์ และซีรีส์ที่พร้อมจะหลอมรวมเข้ากับรสนิยมของผู้ชมทั่วโลก
กุญแจสำคัญที่ทำให้ประเทศไทยกลายเป็นจุดหมายปลายทางที่เย้ายวนใจนักลงทุน คือกลไกการสนับสนุนทางการเงินที่มีความชัดเจนและจับต้องได้จริง ผ่านมาตรการคืนเงิน (Cash Rebate) ที่ออกแบบมาเพื่อดึงดูดเม็ดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจท้องถิ่น รวมถึงยังมีความยืดหยุ่นและเข้าถึงง่าย โดยการมอบสิทธิประโยชน์คืนเงินเริ่มต้นที่ร้อยละ 15 สำหรับการใช้จ่าย 50 ล้านบาท, ร้อยละ 20 สำหรับ 100-150 ล้านบาท และไต่ระดับขึ้นไปจนถึงร้อยละ 25 เมื่อมีการลงทุนในประเทศเกินกว่า 150 ล้านบาท
ความพิเศษที่เหนือกว่านั้นคือการเพิ่มสัดส่วนเงินคืนอีกร้อยละ 5 เมื่อผลงานนั้นมีการจ้างบุคลากรชาวไทยในตำแหน่งสำคัญหรือสอดแทรกเนื้อหาที่ช่วยส่งเสริม Soft Power และภาพลักษณ์อันดีของไทย และเพิ่มสัดส่วนเงินคืนอีกร้อยละ 3 เมื่อถ่ายทำในจังหวัดท่องเที่ยวรองหรือพื้นที่ที่กำหนด หรือหากใช้บริการ Post-production ในประเทศไทย
คุณกฤษดากร ปิ่นทอง Chief of Film Business Promotion Section, Thailand Film Office ได้เน้นย้ำถึงความโดดเด่นของระบบนี้ว่า “ระบบการคืนเงินของเรามีความตรงไปตรงมา ไม่มีการจำกัดเพดานเงินคืน มีกระบวนการพิจารณาที่รวดเร็ว และมีการจ่ายเงินคืนที่ว่องไว” มาตรการเหล่านี้เปรียบเสมือนการปูพรมแดงต้อนรับผู้ผลิตระดับสากลให้เข้ามาใช้ประโยชน์จากทักษะฝีมือของบุคลากรไทยและโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพ
อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จในการดึงดูดเม็ดเงินมหาศาลจากผลงานระดับโลกอย่าง The White Lotus หรือ Jurassic World ไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวเลขทางการเงินเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงความประทับใจในประสบการณ์การทำงานจริง
คุณสุภอร รัตนมงคลมาศ Vice President, South Asia at Universal Pictures ให้ความเห็นว่าความสามารถในการสร้างความพึงพอใจให้กับผู้ร่วมงานคือหัวใจสำคัญ หรือที่เรียกว่า "Soft Touch" โดยกล่าวว่า "เมื่อมีโอกาสคุยกับคนสร้างภาพยนตร์ ไม่มีใครพูดถึงเรื่องจำนวนเงินที่เขาประหยัดได้จากการถ่ายทำ แต่เขามักจะพูดถึงคำว่า Ease of Doing Business หรือความง่ายในการทำธุรกิจ เราทำให้ชีวิตของเขาง่ายขึ้นและมีความสุข ซึ่งนั่นคือสิ่งที่ประเทศไทยทำได้ดีโดดเด่น"
การสร้างสภาพแวดล้อมที่ลดอุปสรรคในการทำงาน ตั้งแต่ขั้นตอนการขออนุญาตถ่ายทำที่ชัดเจนภายใน 3 ถึง 10 วันทำการ ไปจนถึงการประสานงานที่มีประสิทธิภาพในระดับท้องถิ่น จึงเป็นปัจจัยที่ทำให้ไทยยังคงเป็นตัวเลือกอันดับต้นๆ ในภูมิภาค
ในมิติของการพัฒนาบุคลากรและการส่งออกทรัพย์สินทางปัญญา สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ได้ก้าวเข้ามามีบทบาทสำคัญผ่านโครงการ Content Lab เพื่อบ่มเพาะนักสร้างสรรค์รุ่นใหม่และยกระดับผู้ที่อยู่ในสายอาชีพนี้ให้มีความเชี่ยวชาญระดับสากล ผลลัพธ์ที่จับต้องได้ปรากฏชัดผ่านผลงานที่ได้รับการตอบรับจากแพลตฟอร์มระดับโลกอย่าง The Believers (สาธุ) และ 6ixtynin9 (เรื่องตลก 69) ซึ่งเริ่มต้นจากการพัฒนาบทและงานสร้างสรรค์ในโครงการนี้
คุณดารารินทร์ ชุมสาย ณ อยุธยา Public Policy Manager, Southeast Asia, Amazon ได้ให้มุมมองเกี่ยวกับการเติบโตของคอนเทนต์ในยุคดิจิทัลว่า "สภาพแวดล้อมทางนโยบายในปัจจุบันช่วยให้การผลิตคอนเทนต์ในไทยเจริญเติบโต เราได้เห็นเรื่องราวท้องถิ่นถูกถ่ายทอดออกไปสู่สายตาชาวโลกมากขึ้น ซึ่งความเรียบง่ายและยืดหยุ่นของกฎระเบียบเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยลดอุปสรรคในการทำงานและทำให้เราให้ความสำคัญกับการเล่าเรื่องได้อย่างเต็มที่" การเปิดกว้างนี้รวมถึงการส่งเสริมคอนเทนต์ประเภท BL และ GL ที่ประเทศไทยกำลังก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำตลาดโลก
คุณอภินัทธ์ ศิริเจริญจิตต์ Film Board ฝากทิ้งท้ายถึงหัวใจของการนำเสนอความเป็นไทยบนเวทีโลกว่า “เราไม่จำเป็นต้องทำคอนเทนต์บอกเล่าเรื่องราวความเป็นไทย แต่ต้องเอาสิ่งที่เรามีหรือรากเหง้าของเรานำเสนอออกมาด้วยคุณภาพที่ได้มาตรฐานสากลเพื่อเสิร์ฟให้กับคนทั่วโลก จึงเป็นวิถีทางที่จะทำให้อุตสาหกรรมคอนเทนต์ไทยเติบโตอย่างสง่างามและยั่งยืนบนแผนที่โลก”
และที่สำคัญสิ่งที่จะผลักดันให้เศรษฐกิจสร้างสรรค์หรืออุตสาหกรรมนี้จะเจริญรุ่งเรืองได้ คือความร่วมมือที่มากขึ้น ไม่ใช่แค่ระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงภายในอุตสาหกรรมเองด้วย เราจำเป็นต้องสนับสนุนซึ่งกันและกัน