จีนสั่งโลก รายงานล่าสุดของ The New Yorker ตอกย้ำพระเจ้าสร้างโลก แต่ที่เหลือ Made in China

ส.ค. 06, 2569 M.Pussapol

โลกกำลังเข้าสู่ยุคที่การแข่งขันระหว่างมหาอำนาจไม่ได้วัดกันเพียงขนาดเศรษฐกิจหรือกำลังทหาร หากแต่วัดกันที่ความสามารถครอบครองเทคโนโลยีแห่งอนาคต ขณะที่สหรัฐอเมริกายังคงเผชิญความขัดแย้งทางการเมือง ปรับลดบทบาทภาครัฐในการสนับสนุนงานวิจัย จีนกลับเดินหน้าตามยุทธศาสตร์ระยะยาวไม่หยุดยั้ง ตั้งแต่ AI ยานยนต์ไฟฟ้า หุ่นยนต์ พลังงานสะอาด เทคโนโลยีชีวภาพ ไปจนถึงอุตสาหกรรมต่อเรือ

ครั้งหนึ่ง โลกเคยมองจีนในฐานะแหล่งผลิตสินค้าต้นทุนต่ำ เป็นฐานการผลิตของบริษัทตะวันตก เป็นผู้ตามด้านนวัตกรรม แต่ภาพดังกล่าวกำลังเลือนหายอย่างรวดเร็ว วันนี้ จีนไม่ได้ต้องการเป็นเพียงโรงงานของโลกอีกต่อไป แต่กำลังมุ่งสู่การเป็นผู้กำหนดมาตรฐานเทคโนโลยี เศรษฐกิจ และดุลอำนาจของโลกในศตวรรษที่ 21

นิตยสาร The New Yorker เสนอบทความ The Future, Made in China ของ Evan Osnos ฉายภาพจีนที่กำลังก้าวขึ้นเป็นผู้กำหนดมาตรฐานโลกแห่งอนาคต ท่ามกลางการถดถอยเชิงยุทธศาสตร์ของสหรัฐ ภายใต้รัฐบาลทรัมป์ เป็นการถ่ายทอดภาพอีกมิติหนึ่ง นั่นคือประเทศที่กำลังใช้การลงทุนระยะยาวของภาครัฐ นโยบายอุตสาหกรรม และการวางยุทธศาสตร์เทคโนโลยีอย่างเป็นระบบ เพื่อก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำของโลกยุคใหม่

ความเปลี่ยนแปลงนี้มิได้เกิดขึ้นเพียงในห้องทดลองหรือโรงงาน หากแทรกซึมอยู่ในชีวิตประจำวันของผู้คนทั่วประเทศ

เมื่อ Evan Osnos ผู้เขียนเดินทางกลับไปยังกรุงปักกิ่งหลังห่างหายไปหลายปี เขาพบเมืองเงียบสงบกว่าที่เคย รถยนต์ไฟฟ้าแล่นบนท้องถนนไร้เสียง ผู้คนใช้ชีวิตผ่านระบบดิจิทัลแทบทั้งหมด การซื้อสินค้า ชำระเงิน และเดินทางเชื่อมต่ออยู่บนแพลตฟอร์มเดียวกัน ข้อมูลมหาศาลจากกิจกรรมเหล่านี้กลายเป็นเชื้อเพลิงของ AI

เทคโนโลยีจดจำใบหน้า และการวิเคราะห์อารมณ์เริ่มถูกนำมาใช้ทั้งในภาครัฐและสถานศึกษา สะท้อนให้เห็นว่าเทคโนโลยีของจีนกำลังขยายบทบาทจากการเพิ่มประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ ไปสู่การบริหารจัดการสังคมเต็มรูปแบบ

สิ่งที่น่าจับตายิ่งกว่าคือความสำเร็จของจีนไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการสร้างเทคโนโลยี แต่คือความสามารถในการเปลี่ยนเทคโนโลยีเหล่านั้นให้กลายเป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ แข่งขันได้ในระดับโลก ตัวอย่างรูปธรรม เช่น

หนึ่ง - จีนครอง 70% ของกำลังการผลิตโลกใน 4 อุตสาหกรรมอนาคต

แบตเตอรี่ลิเธียมไอออน: จีนครองกว่า 80% ของกำลังการผลิตเซลล์แบตเตอรี่ทั่วโลก

เซลล์แสงอาทิตย์: จีนมีส่วนแบ่งการผลิตมากกว่า 80% ในทุกขั้นตอนของห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่ Polysilicon ไปจนถึงโมดูลสำเร็จรูป

รถยนต์ไฟฟ้า: จีนผลิต EV มากกว่า 50% ของโลก และส่งออกแบตเตอรี่ EV คิดเป็น 52.3% ของตลาดโลก

โดรน: จีนครองตลาดโดรนพลเรือนกว่า 70–80% โดยเฉพาะจากบริษัท DJI (Da-Jiang Innovations) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เซินเจิ้น

สอง – จีนใช้งานหุ่นยนต์อุตสาหกรรมมากกว่าทุกประเทศรวมกัน

ปี 2024 จีนติดตั้งหุ่นยนต์อุตสาหกรรมใหม่ 295,000 หน่วย คิดเป็น 54% ของการติดตั้งทั่วโลก และมีหุ่นยนต์ที่ใช้งานอยู่ (Operational Stock) มากกว่า 2 ล้านหน่วย ซึ่งมากกว่าญี่ปุ่น (อันดับ 2) ถึง 4 เท่า และมากกว่าญี่ปุ่น, สหรัฐ, เกาหลีใต้ และเยอรมนี รวมกัน

สาม - กำลังการต่อเรือของจีนสูงกว่าสหรัฐราว 200 เท่า

ตามข้อมูลจาก US Navy ที่ถูกเปิดเผย จีนมีกำลังการต่อเรือสูงถึง 23.2 ล้านตัน ขณะที่สหรัฐมีกำลังการผลิตน้อยกว่า 100,000 ตัน ซึ่งหมายความว่าจีนมีความสามารถต่อเรือมากกว่าสหรัฐประมาณ 232 เท่า

สี่ - จีนมีจำนวนการทดลองทางคลินิกด้านการแพทย์มากกว่าสหรัฐ

จีนแซงสหรัฐด้านจำนวน Clinical Trials ที่ลงทะเบียนแล้ว สะท้อนถึงการลงทุนอย่างหนักในอุตสาหกรรมชีวการแพทย์และนวัตกรรมยาใหม่ แม้ตัวเลขเฉพาะจะยังไม่มีการเปิดเผย แต่แนวโน้มนี้สอดคล้องกับนโยบาย Made in China 2025 ที่เน้นการพัฒนาอุตสาหกรรมยาและเทคโนโลยีชีวภาพ

ห้า - BYD ก้าวขึ้นเป็นผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าอันดับ 1 ของโลก

ปี 2025 BYD ขายรถยนต์ไฟฟ้า (BEV) ได้ 2.26 ล้านคัน เพิ่มขึ้น 28% จากปีก่อนหน้า แซงหน้า Tesla ที่ขายได้เพียง 1.64 ล้านคัน (ลดลง 10%) รวมการขายรถยนต์พลังงานใหม่ (NEV) ทั้งหมดของ BYD อยู่ที่ 4.6 ล้านคัน ทำให้ครองส่วนแบ่งตลาด EV โลกประมาณ 18%

หก- Moonshot AI พัฒนาโมเดลศักยภาพสูง ต้นทุนต่ำมาก

Moonshot AI ของจีน เปิดตัวโมเดล Kimi K3 ขนาด 2.8 ล้านล้านพารามิเตอร์ ซึ่งสามารถแข่งขันกับโมเดลชั้นนำจาก OpenAI และ Anthropic ในบาง Benchmark

ที่สำคัญ โมเดลนี้ถูกพัฒนาด้วยต้นทุนที่ต่ำกว่ามาก เช่น การเทรนโมเดลรุ่นก่อนหน้า (Kimi K2 Thinking) ใช้เงินเพียง 4.6 ล้านดอลลาร์ และต้นทุนการใช้งาน API เริ่มต้นที่ 0.60 ดอลลาร์ต่อ 1 ล้านโทเค็น ซึ่งถูกกว่าโมเดลจากสหรัฐอย่างมีนัยสำคัญ

ความสำเร็จเหล่านี้สะท้อนว่า จีนกำลังเปลี่ยนจากประเทศที่เคยรับเทคโนโลยีจากต่างชาติมาเป็นประเทศที่สร้างเทคโนโลยีของตัวเอง และเริ่มกำหนดทิศทางของอุตสาหกรรมโลก

เบื้องหลังความก้าวหน้าดังกล่าว คือยุทธศาสตร์ระดับชาติที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง รัฐบาลจีนใช้การลงทุนภาครัฐ นโยบายอุตสาหกรรม และการดึงดูดบุคลากรระดับโลกกลับประเทศเป็นกลไกหลักในการสร้างความได้เปรียบ ขณะที่นักวิจัยและผู้บริหารจำนวนไม่น้อยซึ่งเคยทำงานในบริษัทข้ามชาติและมหาวิทยาลัยชั้นนำของตะวันตก ต่างทยอยกลับมาร่วมพัฒนาอุตสาหกรรมเทคโนโลยีของจีนมากขึ้นเรื่อยๆ

อีกด้านหนึ่ง บทความชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างของแนวคิดระหว่าง 2 มหาอำนาจ สหรัฐอเมริกาภายใต้รัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ ลดบทบาทของภาครัฐในการสนับสนุนงานวิจัย พร้อมหันกลับไปให้ความสำคัญกับพลังงานฟอสซิลมากขึ้น ขณะที่จีนยังคงเดินหน้าลงทุนในอุตสาหกรรมแห่งอนาคตไม่สะดุด

เป้าหมายของจีนจึงไม่ใช่เพียงการเป็นผู้นำด้าน AI หรือรถยนต์ไฟฟ้าเท่านั้น แต่คือการก้าวขึ้นเป็นผู้กำหนดมาตรฐานของโลก ตั้งแต่กฎระเบียบด้านเทคโนโลยี ห่วงโซ่อุปทาน พลังงานสะอาด ไปจนถึงรูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจในอนาคต หากสามารถรักษาความได้เปรียบไว้ได้ การแข่งขันครั้งนี้อาจเปลี่ยนดุลอำนาจของโลกอย่างถาวร และทำให้ศูนย์กลางของนวัตกรรมโลกเคลื่อนจากตะวันตกสู่ตะวันออกอย่างสมบูรณ์

ท้ายที่สุด บทความไม่ได้ตั้งคำถามว่า จีนจะสามารถแซงหน้าสหรัฐได้หรือไม่ หากแต่ชวนให้ตั้งคำถามใหม่ว่า เมื่อจีนกลายเป็นผู้สร้างมาตรฐานของเทคโนโลยีแห่งอนาคต โลกจะต้องปรับตัวอย่างไร เพราะการแข่งขันครั้งนี้ไม่ได้เป็นเพียงการแย่งชิงความเป็นผู้นำด้านนวัตกรรม หากเป็นการแข่งขันเพื่อกำหนดกติกา เศรษฐกิจ และระเบียบโลกของศตวรรษที่ 21

ในวันนี้ จีนไม่ได้ยืนอยู่ในฐานะผู้ตามอีกต่อไป หากกำลังก้าวขึ้นมายืนแถวหน้าในฐานะหนึ่งในผู้กำหนดอนาคตของโลกเต็มตัว

ที่มา https://www.newyorker.com/magazine/2026/08/10/the-future-made-in-china