แม้ว่าทุกวันนี้คนไทยจะหันมาดูแลสุขภาพตัวเองมากขึ้น แต่ก็พบว่าโรคภัยไข้เจ็บก็มีความสลับซับซ้อนมากขึ้นเช่นกันในเชิงการแพทย์ การรู้ว่าตัวเองเป็นโรคร่วมที่อาจซ่อนอยู่ได้เร็วเท่าไหร่ ก็ยิ่งทำให้การรักษาได้ผลมากขึ้นเท่านั้น รวมถึงค่าใช้จ่ายในการรักษาก็มีแนวโน้มถูกลง
ข้อเท็จจริงดังกล่าว จึงกลายเป็นโจทย์ตั้งต้นของการพัฒนาแพลตฟอร์ม Addwise Comorbid ผู้ช่วยแพทย์อัจฉริยะ หรือ Clinical Intelligence Platform ตัวแรกของไทยของเครือโรงพยาบาลพญาไทและเครือโรงพยาบาลเปาโล ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อค้นหาโรคร่วมที่อาจซ่อนอยู่ในตัวผู้ป่วย
นพ.อนันตศักดิ์ อภัยรัตน์ ผู้อำนวยการใหญ่ฝ่ายการแพทย์ เครือโรงพยาบาลพญาไทและเครือโรงพยาบาลเปาโล กล่าวว่าทางโรงพยาบาลมีการนำเอาเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาประยุกต์ใช้ในการทำงานมาพักใหญ่แล้ว แต่ส่วนใหญ่จะเป็นการพัฒนาเพื่อเพิ่มศักยภาพในการให้บริการ เช่น แอปพลิเคชัน Health Up แต่ในปีนี้ทางโรงพยาบาลได้พยายามเพิ่มศักยภาพในการให้บริการด้วยการเอาข้อมูลคนไข้มาพัฒนาเพื่อสร้าง Digital Health Ecosystem
“ปัจจุบันโจทย์สุขภาพมีความซับซ้อนขึ้น เพราะพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของคนยุคนี้เปลี่ยนไปมาก คนใส่ใจตัวเองมากขึ้น ตรวจสุขภาพบ่อยขึ้น แต่ในอีกด้าน ไลฟ์สไตล์ที่เร่งรีบ ความเครียดสะสม และโรคที่มาพร้อมกันหลายชนิดในผู้ป่วยคนเดียว ก็ทำให้การวินิจฉัยยากขึ้นตามไปด้วย ผู้ป่วยหนึ่งคนอาจไม่ได้มีแค่โรคเดียว แต่มีปัจจัยเสี่ยงหลายด้านเชื่อมโยงกัน”
Addwise Comorbid นี้พัฒนามาจากข้อมูลผู้ป่วยจริงในเครือกว่า 2 ล้านราย โดยใช้หลักการ Review of Systems (ROS) ประเมินความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ ผ่าน Algorithm ที่พัฒนาตามหลักเวชศาสตร์เชิงประจักษ์ Evidence-Based Medicine และ Clinical Practice Guideline สากล เพื่อป้องกันปัญหา AI Hallucination หรือการที่ AI สร้างข้อมูลที่คลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง
หัวใจของทั้งระบบผูกอยู่กับแนวคิด Value-Based Healthcare ซึ่งวัดความสำเร็จจากผลลัพธ์สุขภาพที่ผู้ป่วยได้รับจริง ไม่ใช่จำนวนครั้งของการรักษา เป้าหมายคือให้ผู้ป่วยเจอความเสี่ยงและโรคได้เร็วที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ก่อนที่อาการจะลุกลาม โดยเครื่องมือนี้จะเป็นการให้ข้อมูลกับทีมแพทย์แบบเฉพาะเจาะจงรายบุคคล
ปัจจุบัน Addwise Comorbid มีการนำไปใช้งานแล้วใน 11 โรงพยาบาลในเครือ
“กว่า 40 ปีของการดูแลผู้ป่วย ทำให้เรามีทั้งประสบการณ์ทางการแพทย์ ความเชี่ยวชาญของทีมแพทย์ และความเข้าใจ Patient Journey วันนี้เรากำลังนำรากฐานเหล่านั้นมาเชื่อมกับข้อมูลและเทคโนโลยี เพื่อให้เรารู้จักผู้ป่วยได้ดีขึ้น มองเห็นความเสี่ยงได้เร็วขึ้น และเชื่อมต่อไปสู่การดูแลที่เหมาะสมยิ่งขึ้น Addwise Comorbid จึงไม่ใช่เพียงแพลตฟอร์มใหม่ แต่เป็นอีกองค์ประกอบสำคัญของการยกระดับ Healthcare Ecosystem สู่ New Standard of Care”
ทางด้าน นพ.เจตน์ จอห์น เทพทรงวัจ ผู้อำนวยการฝ่ายข้อมูลและสารสนเทศทางการแพทย์ อธิบายว่า คุณค่าของระบบไม่ได้อยู่เพียงว่าเทคโนโลยีฉลาดแค่ไหน แต่อยู่ที่ว่าสามารถช่วยให้แพทย์ดูแลผู้ป่วยได้อย่างเป็นระบบและปลอดภัยขึ้น โดย Addwise Comorbid จะทำหน้าที่เป็น Clinical Decision Support System แต่การตัดสินใจด้านการรักษายังคงอยู่ภายใต้ Clinical Judgment ของแพทย์ผู้ดูแลกับผู้ป่วยหรือญาติของผู้ป่วยตามปกติ
นพ.เจตน์ อธิบายเพิ่มเติมว่า ผลที่จับต้องได้จากการทดลองใช้ก็คือ เวลาในการซักประวัติแบบไล่เรียงทุกระบบร่างกาย จากเดิมที่อาจใช้เวลาราวครึ่งชั่วโมง ลดลงเหลือแค่โฟกัสในจุดที่มีความเสี่ยงจริงตามที่ระบบชี้เป้าไว้ให้
ส่วน นพ.ทวนทศพร สุวรรณจูฑะ ผู้อำนวยการฝ่ายมาตรฐานการแพทย์ กล่าวว่า เทคโนโลยีช่วยให้เรามองเห็นข้อมูลได้เป็นระบบ แต่ Human Touch ช่วยให้เราเข้าใจบริบทของผู้ป่วยได้ลึกขึ้น Longevity Assistant จึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยเชื่อม Clinical Intelligence เข้ากับ Clinical Workflow ทำให้ข้อมูล ความเชี่ยวชาญของแพทย์ และการดูแลผู้ป่วยสามารถเดินหน้าไปด้วยกันอย่างเป็นเอกภาพและต่อเนื่อง
พร้อมกันนี้ เครือโรงพยาบาลฯ ยังได้พัฒนา Addwise Comorbid Academy ควบคู่ไปกับตัวแพลตฟอร์ม เพื่อวางมาตรฐานการนำระบบไปใช้จริง ครอบคลุมทั้งการฝึกอบรมแพทย์ การพัฒนาศักยภาพของ Longevity Assistant และการวางระบบรับรองความสามารถ (Certification) เพื่อให้เทคโนโลยี บุคลากร และกระบวนการดูแลรักษาทั้งหมด ทำงานอยู่บนมาตรฐานเดียวกัน
“อีกหนึ่งหัวใจสำคัญของกระบวนการดูแลรักษาคือการยกระดับบุคลากรสู่บทบาท Longevity Assistant ซึ่งจะทำหน้าที่เป็น Clinical Navigator ที่จะช่วยเชื่อมโยงระหว่างผู้ป่วย แพทย์ และแพลตฟอร์ม Addwise Comorbid เข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การรับฟัง รวบรวมข้อมูลสุขภาพ ตลอดจนความเข้าใจในพฤติกรรมการใช้ชีวิตของผู้ป่วย เพื่อให้ข้อมูลทุกมิติมีความครบถ้วนและสมบูรณ์ที่สุด ก่อนส่งต่อสู่การประเมินและการตัดสินใจรักษาของแพทย์อย่างแม่นยำ” นพ.ทวนทศพร กล่าวทิ้งท้าย