AI จัดให้ Lifemaxxing Economy เมื่อ Gen Z ทะเยอทะยาน อยากให้ชีวิตดีขึ้น

ก.ย. 08, 2569 M.Pussapol

Lifemaxxing Economy คือปรากฏการณ์ที่ผู้บริโภคยุคใหม่ โดยเฉพาะ Gen Z ใช้ AI เพิ่มประสิทธิภาพชีวิตทุกมิติ ตั้งแต่สุขภาพ การเงิน ไปจนถึงการทำงาน โดยมีตลาด Wellness มูลค่า 2 ล้านล้านดอลลาร์ (66 ล้านล้านบาท) เป็นสนามทดลองสำคัญ AI กำลังเปลี่ยนบทบาทมนุษย์จากผู้ลงมือทำเป็นผู้กำกับ หรือ AI Orchestrator สอดคล้องกับกรอบ AIQ ของ Fortune ที่วัดความสำเร็จจากผลลัพธ์จริง แต่คำถามสำคัญคือการเพิ่มประสิทธิภาพสุดขีดกำลังทำให้มนุษย์มีประสิทธิภาพสูงสุด หรือเพียงวิตกกังวลมากขึ้นกันแน่

จาก Self-improvement สู่ Lifemaxxing

Fortune นำเสนอรายงานเรื่อง Inside the Lifemaxxing Economy: Has Fitness AI Optimization Gone Too Far ? ระบุว่า ที่ผ่านมาการพัฒนาตัวเองมักถูกวัดผลผ่านเป้าหมายดั้งเดิม เช่น ความสำเร็จในอาชีพ รายได้สูง หรือสถานะทางสังคม

แต่คนรุ่นใหม่โดยเฉพาะ Gen Z กำลังเผชิญโลกที่คาดการณ์ได้ยากขึ้นทุกวัน ทั้งค่าครองชีพพุ่งสูง ความไม่มั่นคงทางอาชีพ ผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศ และการแข่งขันในตลาดแรงงานรุนแรงขึ้น ความสำเร็จจึงไม่ได้ถูกวัดจากตำแหน่งงานหรือรายได้เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ขยายไปถึงรายละเอียดเล็กๆ ในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่การวางแผนการเงินตั้งแต่อายุยังน้อย การเพิ่มทักษะเพื่อรักษาความได้เปรียบในการทำงาน การจัดตารางชีวิตเพื่อเพิ่มผลผลิตไปจนถึงการดูแลสุขภาพกายและใจ

คำศัพท์ในกลุ่ม Maxxing จึงเริ่มถูกใช้อธิบายพฤติกรรมการเพิ่มประสิทธิภาพเฉพาะด้าน ก่อนขยายกลายเป็นแนวคิดที่ครอบคลุมทั้งชีวิตในชื่อ Lifemaxxing ซึ่งสะท้อนทั้งความทะเยอทะยานที่อยากใช้ชีวิตให้ดีขึ้น และความวิตกกังวลว่าหากไม่พัฒนาตัวเองต่อเนื่องอาจถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

สุขภาพ: สนามทดลองสำคัญของ AI

หนึ่งในพื้นที่ที่เห็นการเติบโตของ Lifemaxxing ชัดเจนที่สุดคือธุรกิจสุขภาพและ Wellness ปัจจุบันเกือบครึ่งหนึ่งของชาวอเมริกันสวมใส่อุปกรณ์ติดตามการออกกำลังกายเพิ่มขึ้นจากราว 13 % เมื่อสิบปีก่อน จากเดิมที่อุปกรณ์รุ่นแรกทำหน้าที่เพียงนับก้าวหรือคำนวณแคลอรี เทคโนโลยีรุ่นใหม่กำลังเปลี่ยนบทบาทจากการบันทึกสิ่งที่เกิดขึ้นไปสู่คาดการณ์สิ่งที่จะเกิดขึ้น

บริษัทอย่าง Oura และ Tonal ใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลการนอนหลับ อัตราการเต้นของหัวใจ ระดับกิจกรรม และความเครียดอย่างต่อเนื่อง เพื่อประเมินว่าร่างกายฟื้นตัวดีเพียงใดก่อนที่ผู้ใช้จะรู้สึกตัวเสียอีก

ตลาด Wellness มูลค่าประมาณ 2 ล้านล้านดอลลาร์จึงกำลังกลายเป็นสนามแข่งขันด้านข้อมูล บริษัทที่ครอบครองข้อมูลสุขภาพจำนวนมากและนำไปพัฒนาโมเดล AI ที่แม่นยำขึ้น ย่อมมีโอกาสสร้างความได้เปรียบระยะยาว คำถามสำคัญที่ตามมาคือการมีข้อมูลสุขภาพแบบเรียลไทม์ ช่วยให้คนมีสุขภาพดีขึ้นจริงหรือเพียงทำให้กังวลกับตัวเลขมากขึ้น

เมื่อมนุษย์กลายเป็นผู้กำกับ AI

AI กำลังขยายบทบาทจากเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพในองค์กรไปสู่การเป็นผู้ช่วยส่วนบุคคลที่ทำงานอยู่เบื้องหลังชีวิตประจำวัน ตั้งแต่การวางแผนการเงินและการลงทุน การจัดลำดับความสำคัญของงาน การจัดตารางเวลาและกิจวัตร การแนะนำโภชนาการและการออกกำลังกายไปจนถึงการวิเคราะห์รูปแบบการนอนหลับและช่วยตัดสินใจซื้อสินค้าและบริการ

แนวคิดนี้สอดคล้องกับสิ่งที่ Fortune เรียกว่า Abundant Intelligence หรือความฉลาดที่พร้อมใช้งานตลอดเวลา เมื่อ AI รับผิดชอบงานประจำและงานซับซ้อนได้มากขึ้น บทบาทของมนุษย์จึงค่อยๆ เปลี่ยนจากผู้ลงมือทำทุกขั้นตอนไปสู่การเป็น AI Orchestrator หรือผู้กำกับระบบ

มนุษย์มีหน้าที่กำหนดเป้าหมาย ตรวจสอบผลลัพธ์ ตัดสินใจเรื่องสำคัญ

ขณะที่ AI รับผิดชอบงานที่ใช้เวลานาน และงานที่ต้องทำซ้ำ

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้แปลว่ามนุษย์จะทำงานน้อยลงเสมอไป แต่หมายถึงการย้ายพลังงานไปสู่งานที่ต้องใช้วิจารณญาณและความคิดสร้างสรรค์มากขึ้น ทว่าความสำเร็จของแนวทางนี้ขึ้นอยู่กับว่าผู้ใช้รู้จักมอบหมายงานและตรวจสอบข้อจำกัดของระบบมากเพียงใด เพราะ AI ที่จัดการงานได้มากขึ้นก็อาจสร้างความผิดพลาดในวงกว้างได้เช่นกันหากตั้งเป้าหมายไม่ชัดเจนหรือปล่อยให้ตัดสินใจโดยไม่มีมนุษย์กำกับ

AIQ: วัดความสำเร็จที่ผลลัพธ์ ไม่ใช่จำนวนฟีเจอร์

แนวคิด AIQ ของ Fortune มองว่า AI ไม่ใช่แค่เทคโนโลยี แต่คือความสามารถขององค์กรในการนำ AI ไปใช้ให้เกิดผลจริง ครอบคลุมประเด็นอย่างการสร้างผลตอบแทนจากการลงทุน การออกแบบโครงสร้างทีม การจัดการความเสี่ยง การใช้ Agentic AI และการขยายโครงการจากระดับทดลองสู่การใช้งานจริง

แก่นสำคัญคือองค์กรไม่ควรวัดความสำเร็จจากจำนวนเครื่องมือ AI ที่นำมาใช้ แต่ควรพิจารณาว่า AI ช่วยแก้ปัญหาทางธุรกิจได้จริงหรือไม่ สร้างผลลัพธ์ที่วัดได้หรือไม่ กรอบคิดนี้นำมาปรับใช้กับ Lifemaxxing ได้เช่นกัน เพราะผู้บริโภคไม่ได้ต้องการ AI ที่มีฟังก์ชันมากที่สุด แต่ต้องการ AI ที่ช่วยให้ตัวเองบรรลุเป้าหมายได้จริง ไม่ว่าจะเป็นการนอนหลับที่ดีขึ้น มีเงินเก็บมากขึ้น ทำงานเสร็จเร็วขึ้น หรือมีเวลาให้ครอบครัวมากขึ้น

โอกาสของแบรนด์ใน Lifemaxxing Economy

Lifemaxxing กำลังเปลี่ยนความคาดหวังของผู้บริโภคที่มีต่อแบรนด์ จากเดิมที่ต้องการเพียงสินค้าและบริการคุณภาพดี ไปสู่ความต้องการโซลูชันที่ช่วยจัดการชีวิตได้ต่อเนื่อง แบรนด์ที่จะเติบโตในตลาดนี้ต้องทำมากกว่าการขายผลิตภัณฑ์ โดยต้องสร้างระบบนิเวศที่เชื่อมโยงสินค้า ข้อมูล บริการ และคำแนะนำเฉพาะบุคคลเข้าด้วยกัน

ตัวอย่าง เช่น แบรนด์กีฬาอาจเปลี่ยนจากการขายอุปกรณ์ไปสู่บริการดูแล Performance แบบครบวงจร

แบรนด์สุขภาพอาจผสานอุปกรณ์ติดตามข้อมูลเข้ากับคำแนะนำด้านการนอนและโภชนาการ

สถาบันการเงินอาจพัฒนาผู้ช่วย AI ที่ช่วยวางแผนการเงินตามเป้าหมายชีวิต

แบรนด์รีเทลอาจใช้ AI คัดเลือกสินค้าให้เหมาะกับกิจวัตรและงบประมาณของแต่ละคน

หัวใจสำคัญจึงไม่ใช่การใส่คำว่า AI ลงในผลิตภัณฑ์ แต่คือการออกแบบประสบการณ์ที่ทำให้ผู้บริโภครู้สึกว่าแบรนด์เข้าใจชีวิตตนเองอย่างแท้จริง

Fortune ตั้งคำถามไว้ชัดเจนว่าเทคโนโลยี fitness AI กำลังช่วยให้ผู้คนเป็นนักแสดงประสิทธิภาพสูงสุด หรือกำลังทำให้ทุกคนวิตกกังวลมากขึ้นกันแน่ นี่คือความท้าทายสำคัญของแบรนด์และผู้พัฒนาเทคโนโลยี เพราะระบบที่ดีไม่ควรผลักให้ผู้ใช้เพิ่มเป้าหมายอย่างไม่มีที่สิ้นสุด แต่ควรช่วยให้เข้าใจว่าการพักผ่อน ความยืดหยุ่น และการยอมรับข้อจำกัดของมนุษย์ก็เป็นส่วนหนึ่งของประสิทธิภาพเช่นกัน

นอกจากนี้ยังมีประเด็นเรื่องความเป็นส่วนตัวและการใช้ข้อมูลสุขภาพ เพราะข้อมูลจาก Wearable ไม่ได้สะท้อนเพียงพฤติกรรมการออกกำลังกาย แต่ยังบอกถึงความเครียดและความเปราะบางของแต่ละคน แบรนด์จึงต้องสร้างความเชื่อมั่นผ่านความโปร่งใสและการอธิบายอย่างชัดเจนว่าข้อมูลถูกนำไปใช้อย่างไร

ท้ายที่สุด คุณค่าของ AI ใน Lifemaxxing Economy จึงอาจไม่ได้อยู่ที่การทำให้มนุษย์ทำสิ่งต่างๆ ได้มากที่สุด แต่อยู่ที่การช่วยให้มนุษย์เลือกได้ว่าสิ่งใดควรทำ สิ่งใดควรปล่อยวาง ควรใช้เวลาไปกับสิ่งที่มีความหมายที่สุด

ที่มา: Fortune — ซีรีส์ Inside the "Lifemaxxing" Economy และ Fortune AIQ

Source