ในวันที่เศรษฐกิจยังฟื้นตัวได้ไม่เต็มที่ ความท้าทายสำคัญที่หลายคนยังต้องรับมือคือ “หนี้” โดยยอดหนี้ครัวเรือนไทยยังอยู่ในระดับสูงกว่า 16.4 ล้านล้านบาท หรือราว 87% ของ GDP ขณะที่ครัวเรือนที่มีหนี้ต้องแบกรับภาระเฉลี่ยเกือบ 795,000 บาทต่อครัวเรือน ทำให้วันนี้ความต้องการสินเชื่อของคนไทยไม่ได้มีแค่เรื่องของการซื้อบ้านหรือขยายธุรกิจ แต่รวมถึงการหาเงินทุนหมุนเวียนเพื่อประคับประคองชีวิตประจำวันด้วย ขณะเดียวกัน เมื่อความเสี่ยงสูงขึ้น สถาบันการเงินส่วนใหญ่จำเป็นต้องเพิ่มความเข้มงวดและระมัดระวังการปล่อยสินเชื่อ ทำให้ “คนตัวเล็ก” โดยเฉพาะพ่อค้าแม่ค้าและผู้ประกอบการรายย่อยยิ่งเข้าถึงเงินทุนในระบบได้ยากขึ้น
 
นี่คือช่องว่างสำคัญของตลาดสินเชื่อไทย เพราะแม้จะเป็นกลุ่มที่มีความต้องการเงินทุนสูง แต่กลับเป็นกลุ่มที่เข้าถึงธนาคารพาณิชย์ส่วนใหญ่ได้ยากที่สุด ในทางกลับกัน ตลาดสินเชื่อ Micro SME และ Nano Finance กลับเป็นพื้นที่ที่ “ธนาคารไทยเครดิต” มีความเชี่ยวชาญและเข้าใจอย่างลึกซึ้ง ด้วยมุมมองที่เชื่อมั่นว่า การได้รับเงินทุนที่เหมาะสม ไม่เพียงช่วยให้พ่อค้าแม่ค้ามีเงินสภาพคล่อง แต่ยังเป็นโอกาสให้ธุรกิจเล็กๆ เหล่านี้สามารถเดินหน้าต่อได้อย่างมั่นคง และเป็นส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศให้เติบโตได้

คุณรตินันทน์ วงศ์วัชรานนท์ ผู้อำนวยการฝ่ายนักลงทุนสัมพันธ์และสื่อสารองค์กร ธนาคารไทยเครดิต จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า แม้ธุรกิจขนาดใหญ่จะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจในสัดส่วนสูง แต่หากมองในแง่ของจำนวนผู้ประกอบการและการจ้างงานภาค SME ถือเป็นกำลังสำคัญที่ขับเคลื่อนประเทศอย่างแท้จริง สะท้อนจากสัดส่วนการจ้างงานของคนไทยที่อยู่ในภาค SME สูงถึง 72% และสร้างมูลค่าคิดเป็นกว่า 35% ของ GDP ประเทศ

แต่วันนี้คนกลุ่มนี้กลับเข้าถึงสินเชื่อในระบบได้ค่อนข้างจำกัด โดยกลุ่ม SME ที่มีศักยภาพซึ่งสามารถเข้าถึงสินเชื่อในระบบได้เพียงประมาณ 20% ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ที่เข้าถึงได้สูงถึง 63% ซ้ำยังต้องแบกรับภาระต้นทุนดอกเบี้ยที่สูงกว่า ทำให้คนตัวเล็กขาดโอกาสในการเข้าถึงเงินทุนหมุนเวียนเพื่อพัฒนาธุรกิจ เพราะฉะนั้น ถ้าคนกลุ่มนี้ขาดการสนับสนุนเงินทุนที่เหมาะสม พวกเขาอาจถูกผลักดันให้ต้องไปพึ่งพาหนี้นอกระบบ และเมื่อธุรกิจเหล่านี้ไปต่อไม่ได้ ผลกระทบอาจจะไม่หยุดแค่เพียงกับเจ้าของธุรกิจ แต่จะกระทบต่อภาคเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศตามไปด้วย
 
นี่เป็นหนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้ธนาคารไทยเครดิตมุ่งมั่นและให้ความสำคัญกับตลาด Micro SME และ Nano Finance มาอย่างต่อเนื่อง สะท้อนจากพอร์ตสินเชื่อของธนาคารที่มีสัดส่วนสินเชื่อเพื่อธุรกิจรายย่อยมากกว่า 80% พร้อมทั้งความผูกพันกับกลุ่มพ่อค้าแม่ค้าและผู้ประกอบการรายเล็ก ที่ธนาคารยืนหยัดเคียงข้างอย่างใกล้ชิดต่อเนื่องมากว่า 10 ปี
 
แน่นอนว่าการโฟกัสกลุ่ม SME ที่เล็กที่สุด ย่อมมาพร้อมกับระดับความเสี่ยงที่สูงขึ้น แต่ด้วยความเชี่ยวชาญของไทยเครดิตในการทำความรู้จักลูกค้าอย่างลึกซึ้ง ประกอบกับจุดแข็งของบุคลากรที่เข้าไปดูแลอย่างใกล้ชิด เกิดเป็นความเข้าใจทั้งธุรกิจ รายได้ กระแสเงินสด ภาระค่าใช้จ่าย ตลอดจนความสามารถในการชำระหนี้ นำไปสู่การออกแบบผลิตภัณฑ์สินเชื่อที่เหมาะกับลูกค้าแต่ละราย นับเป็นความได้เปรียบที่ทำให้ไทยเครดิตสามารถสร้างฐานที่แข็งแรงในตลาด Micro SME และ Nano Finance จนก้าวขึ้นเป็นธนาคารในลำดับต้นๆ ที่พ่อค้าแม่ค้าและผู้ประกอบการรายเล็กนึกถึงเมื่อต้องการแหล่งเงินทุน

“ยอดสินเชื่อรวมของไทยเครดิตในไตรมาส 3 อยู่ที่ 202,103 ล้านบาท เติบโตประมาณ 13.8% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งถือว่าเป็นไปตามเป้าหมายที่ธนาคารวางไว้ ขณะที่ถ้าดู NPL เฉพาะสินเชื่อ SME ของอุตสาหกรรมซึ่งเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 9.5% แต่ของเราอยู่ที่ 4.0% ถือว่าต่ำกว่าตลาดค่อนข้างมาก สะท้อนชัดเจนว่าเรามีความเชี่ยวชาญในการบริหารสินเชื่อกลุ่มนี้ และสามารถเติบโตไปพร้อมกับการบริหารความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ”
 
เบื้องหลังความสำเร็จของตัวเลขดังกล่าวมี “คน” เป็นหัวใจสำคัญ เพราะลูกค้ากลุ่ม Micro SME และ Nano Finance ไม่ใช่กลุ่มที่สามารถประเมินศักยภาพได้จากเอกสารทางการเงินเพียงอย่างเดียว ไทยเครดิตจึงให้ความสำคัญกับการส่งบุคลากรที่ลงพื้นที่จริงเพื่อสัมผัสลูกค้าอย่างใกล้ชิด และทำความเข้าใจธุรกิจ รายได้ กระแสเงินสด ไปจนถึงภาระค่าใช้จ่ายและความสามารถในการชำระหนี้ ขณะเดียวกันยังนำ Data และ Technology เข้ามาช่วยให้พนักงานทำงานได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งการวิเคราะห์ข้อมูล เช่น การวางแผนเส้นทางเข้าพบลูกค้า และติดตามการชำระหนี้ ทำให้พนักงานหนึ่งคนสามารถดูแลลูกค้าได้มากขึ้น โดยยังคงรักษาความใกล้ชิดซึ่งเป็นหัวใจของโมเดลไว้
 
 ความเข้าใจในวิถีของคนทำมาหากินยังสะท้อนสู่การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มองแค่การปล่อยกู้แต่มุ่งสู่การเป็น “พันธมิตรทางการเงิน” ที่ช่วยให้ลูกค้าเติบโตไปได้ ตั้งแต่ Nano Finance ที่เปิดโอกาสให้พ่อค้าแม่ค้า ผู้ประกอบอาชีพอาชีพอิสระและผู้ค้ารายย่อยเข้าถึงสินเชื่อโดยไม่ต้องใช้หลักทรัพย์หรือบุคคลค้ำประกัน แต่พิจารณาจากศักยภาพและกระแสเงินสดจริง ไปจนถึงสินเชื่อ Micro SME ที่เพิ่มทางเลือกด้านหลักประกัน พร้อมประยุกต์ใช้โมเดล Risk-Based Pricing มาใช้ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการที่มีความเสี่ยงสูงขึ้น ยังคงสามารถเข้าถึงเงินทุนในระบบและเดินหน้าธุรกิจต่อได้

ธนาคารให้ความสำคัญแค่มิติการปล่อยสินเชื่อ แต่ยังมุ่งมั่นการสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินอย่างยั่งยืนด้วยการส่งเสริมองค์ความรู้ Financial Literacy ตั้งแต่การบริหารรายรับรายจ่าย การบริหารจัดการหนี้ ไปจนถึงการวางแผนและบริหารธุรกิจ เพื่อให้ลูกค้านำเงินทุนไปใช้อย่างเกิดประโยชน์สูงสุด และค่อยๆ เติบโตจากธุรกิจเล็กไปสู่ธุรกิจที่ใหญ่ขึ้นอย่างมั่นคง
 
“ที่หัวใจสำคัญที่เราได้เห็นจากลูกค้าหลายรายคือจากเดิมที่เริ่มต้นกู้ด้วยวงเงินไม่มาก เมื่อพวกเขามีวินัยทางการเงิน บริหารจัดการเงินเป็น ธุรกิจก็เติบโตและมีความสามารถในการชำระหนี้ที่ดีขึ้น จนบางรายสามารถขยับวงเงินและขยายขนาดของธุรกิจต่อได้ แม้ในวันที่ธุรกิจลูกค้าเติบโตขึ้นจนมีทางเลือกในการขอสินเชื่อจากสถาบันการเงินอื่นมากขึ้น แต่หลายรายก็ยังเลือกจับมือกับไทยเครดิตต่อ นี่จึงเป็นสิ่งที่สะท้อนว่าเราไม่ได้เป็นเพียงผู้ให้เงินทุน แต่แสดงให้เห็นว่าเราคือพาร์ตเนอร์ที่ร่วมสร้างการเติบโตไปพร้อมกับลูกค้าจริงๆ”

จุดแข็งของไทยเครดิตไม่ได้จำกัดอยู่เพียงความเชี่ยวชาญด้านสินเชื่อ แต่ยังรวมถึงโมเดลธุรกิจที่มีเอกลักษณ์ โดยเฉพาะรูปแบบสาขาที่แตกต่างตามพฤติกรรมของลูกค้าแต่ละกลุ่ม สำหรับ Nano Finance ไทยเครดิตเลือกตั้งสาขาและจุดให้บริการในทะเลใกล้ตลาดสดและชุมชน เพื่อให้พนักงานลงพื้นที่ไปเห็นธุรกิจและเข้าใจกระแสเงินสดของลูกค้าจริงๆ ขณะที่กลุ่ม Micro SME ล่าสุดได้มีการพัฒนาโมเดล Business Center นำร่องใน 6 หัวเมืองเศรษฐกิจสำคัญ ได้แก่ เชียงใหม่ ชลบุรี ขอนแก่น สมุทรสาคร นครราชสีมา และสุราษฎร์ธานี เพื่อเป็นศูนย์ให้คำปรึกษาทางธุรกิจ  พร้อมเป็น Hub ของทีมในการดูแลลูกค้าในแต่ละภูมิภาค สะท้อนโมเดลของไทยเครดิตที่ผสานความน่าเชื่อถือตามมาตรฐานธนาคารพาณิชย์เข้ากับความคล่องตัวและความเข้าใจลึกซึ้งแบบไมโครไฟแนนซ์
               
จากความเข้าใจลูกค้าที่แตกต่างกัน ไทยเครดิตจึงเดินหน้าพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตอบโจทย์ในแต่ละช่วงของการเติบโต โดยปีนี้มีไฮไลต์ทั้งฝั่งรายย่อยและ Micro SME
 

• ·สินเชื่อเพื่อธุรกิจรายย่อย หรือสินเชื่อนาโนและไมโครเครดิต ที่ช่วยทลายข้อจำกัดด้านหลักประกัน สำหรับพ่อค้าแม่ค้าและผู้ประกอบการรายย่อย อีกทั้งมีสินเชื่อตามขนาดธุรกิจของลูกค้าเช่น “สินเชื่อเถ้าแก่ใหญ่” “สินเชื่อเถ้าแก่เงินล้าน” พร้อมทั้งมีการพัฒนา“สินเชื่อ QR ร้านค้า” ผ่านระบบดิจิทัลที่นำข้อมูลยอดขายจากการรับชำระผ่าน QR มาใช้ประกอบการพิจารณาสินเชื่อ เพื่อให้ธุรกิจที่มีการซื้อขายจริงมีโอกาสเข้าถึงเงินทุนได้ง่ายขึ้น
   
• สินเชื่อ Micro SME รองรับผู้ประกอบการรายเล็กที่ต้องการขยับธุรกิจไปอีกขั้น ทั้ง “SME กล้าช่วย” ที่เปิดโอกาสให้นำอสังหาริมทรัพย์มาเป็นหลักประกัน และ “SME กล้าสู้” ที่ใช้ Risk-Based Pricing เพื่อให้ผู้ประกอบการที่มีความเสี่ยงแตกต่างกันยังสามารถเข้าถึงสินเชื่อในระบบได้อย่างเหมาะสม

ขณะเดียวกัน ธนาคารยังเดินหน้าสร้างโอกาสให้คนตัวเล็กเติบโตผ่านโครงการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น

• “ปั้นให้โต” ช่วยยกระดับธุรกิจตั้งแต่หน้าร้าน การตลาดออนไลน์ ไปจนถึงการจัดการบัญชีและต้นทุน พร้อมถอดบทเรียนความสำเร็จเป็น “Success Pack” เพื่อให้ผู้ประกอบการรายอื่นนำไปต่อยอดได้

• “Train the Trainer & ศูนย์การเรียนรู้ทางการเงิน” ยกระดับสาขาสินเชื่อกว่า 281 แห่งเป็นศูนย์เรียนรู้ด้านการเงินและการทำมาหากิน พร้อมพัฒนาบุคลากรให้เป็นผู้ถ่ายทอดความรู้แก่ชุมชน

• “แยกดี มีเครดิต” นำแนวคิด ESG มาสร้างประโยชน์ให้คนทำมาหากิน ผ่านโมเดลตลาดสดสีเขียวที่ช่วยให้พ่อค้าแม่ค้าลดต้นทุน เพิ่มสภาพคล่อง และสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีขึ้นในพื้นที่ค้าขาย

สำหรับเป้าหมายการดำเนินงานในปีนี้ ธนาคารไทยเครดิตยังคงตั้งเป้าการเติบโตของสินเชื่อในระดับ Double Digit หรือมากกว่า 10% โดยปัจจัยสำคัญจากความต้องการสินเชื่อในตลาดที่ยังอยู่ในระดับสูง ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ยังมีความไม่แน่นอน แม้พฤติกรรมการกู้ของผู้ประกอบการเปลี่ยนไป จากเดิมที่กู้เพื่อขยายธุรกิจ มาเป็นการกู้เพื่อหมุนเวียนสภาพคล่องภายในกิจการมากขึ้น ส่งผลให้ไทยเครดิตเลือกยึดหลักการเติบโตอย่างระมัดระวัง โดยเน้นลูกค้าเดิมที่มีประวัติการชำระหนี้ที่ดีเป็นหลัก พร้อมตั้งเป้าควบคุม NPL ให้อยู่ในระดับต่ำกว่า 4.5% เพื่อสร้างเสถียรภาพและการเติบโตไปด้วยกัน

“ตราบใดที่ลูกค้ายังดำเนินธุรกิจต่อไป แม้รายได้จะชะลอตัวลง เราก็พร้อมที่จะสนับสนุนเขา เพราะเรามองที่ศักยภาพของลูกค้ามากกว่า เพราะบางครั้งรายได้ที่ลดลงอาจเป็นเพียงผลกระทบจากปัจจัยภายนอกชั่วคราว หากธุรกิจยังมีศักยภาพที่จะสร้างผลกำไรและเติบโตได้ เราก็พร้อมที่จะอยู่เคียงข้างเขาในทุกช่วงของวิกฤต”
 
ท้ายที่สุด สิ่งที่สร้างความแตกต่างให้แก่ธนาคารไทยเครดิต อาจไม่ใช่แค่การมีสินเชื่อที่ตอบโจทย์คนตัวเล็ก แต่คือความเข้าใจในธุรกิจของลูกค้าเป็นหัวใจในการบริหารความเสี่ยง จากการลงพื้นที่จริง การใช้ข้อมูลและเทคโนโลยี ไปจนถึงการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันผ่านการให้ความรู้ทางการเงิน เพื่อให้เงินให้สินเชื่อไม่ได้จบลงแค่การชำระหนี้ แต่กลายเป็นโอกาสให้พ่อค้าแม่ค้าและผู้ประกอบการรายเล็กสามารถพาธุรกิจของตัวเองก้าวต่อไปข้างหน้า และนี่จึงเป็นเหตุผลที่ธนาคารไม่ได้มองตัวเองเพียงในฐานะผู้ให้สินเชื่อ แต่พร้อมเป็น “พันธมิตรทางการเงิน” ที่สร้างโอกาสให้ทุกคนเข้าถึงบริการทางการเงินอย่างเท่าเทียม และร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากให้เติบโตในระยะยาว สอดคล้องกับปรัชญาของธนาคาร “Everyone Matters ทุกคนคือคนสำคัญ”