แทบไม่น่าเชื่อว่า สาวน้อยผู้เลอโฉมนามว่าบาร์บี้นี้ จะมีอายุครบ 60 ปี บาร์บี้ จึงไม่ใช่แค่ตุ๊กตาสำหรับเด็กผู้หญิง แต่เป็นตำนานที่มีชีวิตเคียงคู่กับวิถีชีวิตของเด็กหญิงชาวอเมริกันและเด็กผู้หญิงในทั่วโลก

เดิมที เจ้าของบาร์บี้คือบริษัท Mattel ไม่ได้ผลิตของเด็กเล่นออกมาขายโดยตรง แต่ผลิตเครื่องมือที่ใช้ในโรงรถและกรอบรูปออกมาจำหน่าย เศษวัสดุที่เหลือจากการผลิตถูกนำมาผลิตตุ๊กตาและของเล่น บาร์บี้ก็มีจุดกำเนิดขึ้นในปี 1959 และได้กลายเป็นสินค้าที่เด็กหญิงทั่วโลกใฝ่ฝันที่จะเป็นเจ้าของ เพื่อเป็นเพื่อนเล่นและเป็นตัวแทนแสดงบทบาทในวัยสาวของตัวเอง

บาร์บี้ มาจากชื่อลูกสาวของเจ้าของบริษัท Mattel ที่ในช่วงแรกเป็นเพียงตุ๊กตาแฟชั่นธรรมดาที่มีชุดเปลี่ยน 3 ชุดเพื่อใช้ในโอกาสต่างๆ ต่อมาจึงได้มีการพัฒนาจากการสวมใส่เสื้อผ้าแฟชั่นมาสู่การสวมบทบาทอาชีพต่างๆ ตามที่เจ้าของใฝ่ฝัน อาทิ ทันตแพทย์ ศิลปิน นางแบบ หรือแม้กระทั่งคู่ชีวิตของประธานาธิบดี เป็นต้น

ในแง่ของสไตล์การดำรงชีวิตนั้น บาร์บี้มีการเปลี่ยนสไตล์ของตัวเองไปตามความต้องการของเด็กๆ ทั้งในรูปของนักผจญภัย สาวน้อยผู้อ่อนหวาน หรือแม้กระทั่งสาวเจ้าเสน่ห์ผู้เย้ายวน และสาวน้อยผู้เปี่ยมด้วยพลัง ซึ่งในช่วงหลังมานี้ บาร์บี้เริ่มจะมีสังคมและครอบครัวของตัวเองเพื่อให้เข้ากับยุคสมัย โดยมีการเพิ่มตุ๊กตาผู้ชายชื่อ Ken ที่มาจากชื่อลูกชายของผู้ก่อตั้งในปี 1961 Midge ในปี 1963 Skipper ในปี 1965 และ Christie สาวลุคผสมอเมริกัน – แอฟริกัน ซึ่งเป็นเพื่อนของบาร์บี้

ตลอดระยะเวลาร่วม 60 ปี บาร์บี้มียอดขายมากกว่า 1 พันล้านตัวในทั่วโลก ซึ่งความสำเร็จของบาร์บี้ คงไม่ใช่แค่การเป็นตุ๊กตาที่เป็นหนึ่งในวิถีชีวิตของเด็กทั่วโลกตามแบบฉบับของวิถีชีวิตของชาวอเมริกันขนานแท้เท่านั้น แต่บาร์บี้ยังเป็นตุ๊กตาที่มี Story ออกมาอย่างต่อเนื่องจนดูเหมือนว่า ไม่มีสักช่วงเวลาที่ชื่อของบาร์บี้ห่างหายไปจากหัวใจของเด็กหญิงทั่วโลก

ในสถานการณ์ที่ต้องเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น ทำให้บาร์บี้ไม่อาจนิ่งเฉยได้ การลุกขึ้นมาปรับภาพลักษณ์ของตัวเองใหม่เพื่อให้เข้ากับกระแสความต้องการที่เปลี่ยนไปของเด็กทั่วโลกจึงเกิดขึ้น

อย่างในปี 2002 ก็มีการลุกขึ้นมาปรับ “ลุค” ของตัวเองใหม่ครั้งแรกในรอบ 40 ปี ด้วยการส่ง My Scene ตุ๊กตารุ่นใหม่ที่ฉีกภาพลักษณ์เจ้าหญิงน้อย ซึ่งเป็นภาพลักษณ์เดิมๆ ที่คุ้นตาของบาร์บี้ทิ้งอย่างสิ้นเชิง เพราะตุ๊กตารุ่นนี้ เป็นตุ๊กตาที่มีภาพลักษณ์เป็น Trendy ทันสมัย เปรี้ยวจนเข็ดฟัน เแถมออกมาถึง 4 สาว 4 สไตล์ เพื่อขยายกลุ่มไปจับวัย Tween (อายุ 8 – 12 ปี) กลุ่มที่กำลังมีอิทธิพลในทั่วโลกในช่วงเวลานั้น

ความแตกต่างของ My Scene กับบาร์บี้ในรุ่นเดิมๆ ก็คือ My Scene ออกตุ๊กตาพร้อมกันทีเดียว 4 ตัว แยกเป็น 4 บุคลิกอย่างชัดเจน คือ บาร์บี้ เป็นสาว ไฮเทค อินกับเทคโนโลยีจ๋า แมดิสัน เป็นสาวที่นำแฟชั่น เชลซี สาวสไตล์โบฮีเมียน และ โนลี สาวมั่นผู้เป็นตัวของตัวเอง

เห็นได้ชัดเจนว่า บาร์บี้ ต้องการปรับภาพลักษณ์ของตัวเองที่อยู่ในตลาดมากว่า 40 ปี ให้ดูทันสมัยขึ้น ผ่านทางตุ๊กตาทั้ง 4 ตัว โดยมีการสร้างบุคลิกและบอกถึงไลฟ์สไตล์ของแต่ละตัวอย่างชัดเจน เพื่อสื่อตรงถึงกลุ่มเป้าหมาย  พร้อมมี Story บอกเล่าเรื่องราวซึ่งถือเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างมากในการทำตลาดตุ๊กตา เพราะสินค้าประเภทนี้ขาย Emotional จึงต้องสร้างชีวิตและตำนานของสินค้าและบอกถึงวิถีการดำรงชีวิตที่สามารถเข้ากับยุคสมัยของกลุ่มเป้ามหมายได้

ล่าสุดก็มีการฉีกแนวอีกครั้ง สู่แนวคิดใหม่ ผ่านแบรนด์ “Creatable World Dolls” โดยมีเป้าหมายจำหน่ายตุ๊กตาที่ไม่ถูกระบุเพศ เพื่อเป็นของเล่นที่เปิดกว้างสำหรับเด็กๆ ด้วยทรงผม สีผิว เครื่องแต่งกาย ที่แตกต่างไปจากแนวของตุ๊กตาบาร์บี้อย่างสิ้นเชิง ซึ่งภายในกล่องแต่ละกล่องจะมีทรงผม เสื้อผ้า รองเท้า กระเป๋า หมวก หลากหลายสไตล์ เพื่อให้เด็กๆ ได้จัดแต่งตุ๊กตาตัวโปรดตามที่ชื่นชอบ แน่นอนว่าตุ๊กตาสามารถเป็นได้ทุกเพศตามแต่เด็กๆ จะจินตนาการออกมา

ถือเป็นความเคลื่อนไหวที่ทำให้ตุ๊กตาแบรนด์นี้ ยังคงสามารถอยู่ในกระแสของยุคสมัยได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งว่าไปแล้ว ตลาดของเล่นที่เป็นตุ๊กตาในทั่วโลก จะมีกลุ่มเป้าหมาย 2 กลุ่มหลักๆ กลุ่มแรกเรียกว่า Basic Doll หรือกลุ่มเด็ก คือ กลุ่มที่ซื้อตุ๊กตาบาร์บี้ไปเพื่อเล่นจริงๆ มี Accessories มาประกอบด้วยกลุ่มนี้ในบ้านเราน่าจะมีสัดส่วนประมาณ 30% ของการขาย ส่วนกลุ่มที่ 2 จะเป็นพวก Collectable หรือกลุ่มที่สะสมเป็นคอลเลคชั่น ส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มผู้ใหญ่ซื้อบาร์บี้เพื่อสะสม ราคาของสินค้าจะมากกว่าพันบาทขึ้นไป กลุ่มนี้จะมีสัดส่วนสูงถึง 70% ซึ่งน่าจะเป็นสัดส่วนที่ใกล้เคียงกันในหลายประเทศทั่วโลก

กลุ่มคนซื้อที่เป็นนักสะสมนี้ เข้ามาเป็น 1 ในแกนขับเคลื่อนสำคัญที่ทำให้ยอดขายของบาร์บี้ยังคงมีการเติบโต โดยรายได้ของบาร์บี้ในช่วง 3 -4 ปี ก่อนหน้านี้ยังคงมีการเติบโตที่ดี ไลตั้งแต่ ปี 2015 ยอดขายบาร์บี้ 29,717 ล้านบาท ปี 2016 ยอดขายบาร์บี้ 31,882 ล้านบาท ปี 2017 ยอดขายบาร์บี้ 31,324 ล้านบาท

การสร้างสตอรี่ให้แบรนด์ และทำให้เกิดความเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา จึงเป็นเรื่องจำเป็น และนั่นทำให้แม้โลกวันนี้ จะถูกครอบงำด้วยเทคโนโลยี แต่ตุ๊กตาบาร์บี้ ก็ยังคงโลดแล่นอยู่ในตลาด เนื่องจากเป็นของเล่นเด็ก ที่ไม่ได้มีไว้ให้ “เด็กเล่น” เพียงอย่างเดียว.... 

ขอบคุณภาพจากเพจ Barbie's shop จำหน่ายชุดตุ๊กตาบาร์บี้