ด้วยมูลค่าตลาดเครื่องดื่มนอนแอลกอฮอล์ที่สูงถึง 1.55 แสนล้านบาท เมื่อบวกกับมูลค่าตลาดเครื่องดื่มเบียร์อีก 1.5 แสนล้านบาท ย่อมเป็นดัชนีที่ชี้ได้ว่าบ้านเราเต็มไปด้วยบริษัทเครื่องดื่มรายใหญ่ ทั้งในระดับประเทศ และระดับโลกมากมาย แต่ท่ามกลางการแข่งขัน และจำนวนผู้เล่นในตลาดเหล่านั้น “สิงห์ คอร์เปอเรชั่น” กลับเป็นบริษัทที่ผู้บริโภคชื่นชอบ และไว้วางใจมากที่สุด พิสูจน์ได้จากผลวิจัย Thailand’s Most Admired Company 2020 

จากผลวิจัยดังกล่าว ยังมีปัจจัยที่สะท้อนให้เห็นว่าสิงห์ คอร์เปอเรชั่นมีความโดดเด่นในด้าน Corporate CSR Image, Management และ Image Of Brand Owned โดยเฉพาะ Corporate CSR  Image ที่มีคะแนนตัวแปร 7.66 สูงที่สุดจากทุกหมวดที่ทำการสำรวจ ซึ่งตัวเลขนี้สะท้อนได้เป็นอย่างดีว่า สิงห์กลายเป็นภาพจำของบริษัทที่ดูแลสังคมที่ผู้บริโภคนึกถึงเป็นองค์กรแรก

การตอบแทนสังคมที่ฝังลึกในดีเอ็นเอ

หากเทียบกับจำนวนโครงการต่างๆ หรืองบประมาณที่บริษัทแห่งนี้ช่วยเหลือสังคมในแต่ละปี แต่สิงห์เลือกที่จะเป็นองค์กรที่ใช้การกระทำแทนคำพูดหรือการสื่อสารออกไปสู่สาธารณะด้วยความเชื่อที่ว่า การตอบแทนสังคมเป็นหน้าที่ขององค์กรที่จะต้องทำเมื่อมีโอกาส จึงไม่คิดว่านี่คือเครื่องมือทางการตลาดเหมือนที่ตำราบอกไว้ไม่แปลกที่คนในสังคมส่วนใหญ่มักจะรับรู้เรื่องราวการช่วยเหลือสังคมของสิงห์จากประสบการณ์จริงที่เขาได้รับ

ความรับผิดชอบต่อสังคมโดยไม่หวังผลนอกจากความอยากทำ และทำมาอย่างต่อเนื่อง 87 ปีนี้เอง จึงเป็นกุญแจแห่งความสำเร็จของรางวัลในครั้งนี้ โดยคุณจุตินันท์ ภิรมย์ภักดี กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท บุญรอดบริวเวอรี่ จำกัด กล่าวถึง การตอบแทนสังคมของสิงห์ว่าเป็นสิ่งที่อยู่ในดีเอ็นเอมาเนิ่นนาน และถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ย้อนกลับไปตั้งแต่พระยาภิรมย์ภักดีผู้บุกเบิกสิงห์รุ่นแรก

“การรับผิดชอบต่อสังคมถือเป็นเรื่องที่พระยาภิรมย์ภักดีฝากไว้กับลูกหลาน เรามีวันนี้เพราะทุกคนให้การสนับสนุนในเมื่อเราได้รับโอกาสนั้นมา เราต้องตอบแทน ดังนั้นหากหน่วยงานใดไม่ว่าภาครัฐ เอกชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของสังคม ต้องการความช่วยเหลือในด้านใด เราจะยื่นมือเข้าไปช่วยทันทีผมจึงไม่รู้สึกว่าสิ่งที่ทำอยู่เป็นซีเอสอาร์แต่คิดว่าเป็นเรื่องที่องค์กรพึงทำเพื่อตอบแทน ดูแลและสร้างความแข็งแรงให้แก่สังคมและเราทำมาก่อนที่จะมีคำว่า CSR เกิดขึ้นด้วยซ้ำ ดังนั้นมุมมองการตอบแทนสังคมหรือมีส่วนร่วมต่อการรับผิดชอบสังคมในมุมของเราจึงไม่ใช่ประเด็นในการทำเพราะต้องการสื่อสาร เพราะเราถูกสอนให้ทำเรื่องเหล่านี้ในลักษณะปิดทองหลังพระ”

จากนโยบายพระยาภิรมย์ภักดีสู่การลงมือปฏิบัติที่ผู้บริหารแต่ละรุ่นทำให้ทุกคนเห็นเป็นรูปธรรม จากคนในตระกูลภิรมย์ภักดีไปสู่ผู้บริหารมืออาชีพ ล้วนถูกถ่ายทอดลงมาจนกลายเป็นวัฒนธรรมองค์กรทั้งพนักงาน ตลอดจนเครือข่ายผู้แทนจำหน่ายสินค้า จะมีดีเอ็นเอการเป็นผู้ให้ติดตัวอยู่ทุกคน จนกระทั่งผลิดอกออกผลเป็นเครือข่ายกลุ่มจิตอาสาภายใต้ชื่อ “สิงห์อาสา” ที่กำเนิดขึ้นในช่วงเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ปี 2554  เพื่อช่วยเหลือและนำของไปร่วมบริจาคให้ผู้ประสบภัยน้ำท่วม จนถึงวันนี้สิงห์อาสามีเครือข่ายเพิ่มมากขึ้น และขยายไปในหลากหลายกลุ่ม ไม่เพียงเฉพาะแค่พนักงานจิตอาสาของบริษัทเท่านั้น แต่ยังขยายไปยังเครือข่ายสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ อาทิ มหาวิทยาลัย, สถาบันอาชีวศึกษา, นักศึกษาแลกเปลี่ยนนานาชาติ (Expat) รวมไปถึงเครือข่ายกู้ภัย และหน่วยงานภาครัฐต่างๆ ให้กลายมาเป็นพลังสำคัญของสิงห์อาสากระจายอยู่ตามที่ต่างๆ ทั่วประเทศ นี่จึงเป็นที่มาว่าทำไมสิงห์จึงเป็นหน่วยงานเอกชนแรกๆ ที่เข้าถึงพื้นที่ที่ประสบปัญหา และให้ความช่วยเหลือได้รวดเร็วก่อนใคร

COVID-19 บทพิสูจน์การดูแลแบบครอบครัวสิงห์

แน่นอนว่าการทำธุรกิจพร้อมดูแลสังคมไปด้วยกัน ต้องเริ่มจากคนภายในองค์กรก่อนจากนั้นจึงขยายไปสู่สังคมภายนอก และเหตุการณ์โรคระบาด COVID-19 ทำให้เราเห็นโมเดลความช่วยเหลือของสิงห์ที่น่าสนใจ เพราะครอบคลุมการช่วยเหลือไปยังทุก Stake Holder ตามแบบฉบับของสิงห์ที่ดูแลทุกคนเหมือนคนในครอบครัวเดียวกัน

นับจากมีข่าวคราวการแพร่ระบาด สิงห์เป็นองค์กรที่มีความตื่นตัวในการตั้งรับ ด้วยการออกมาตรการที่เข้มข้นมาอย่างต่อเนื่อง ดูแลพนักงานด้านความปลอดภัยในสุขภาพและสุขอนามัย รวมถึงผลักดันให้พนักงาน Work Fromhome  เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับพนักงานในบริษัทและพนักงานในโรงงาน

แต่ในเวลาเดียวกัน สิงห์ยังมีมาตรการดูแลเอเย่นต์ซัพพลายเออร์ และคู่ค้าที่เป็นร้านอาหาร ผับ บาร์ โดยขยายเครดิตเทอม และเพิ่มวงเงินในการสั่งสินค้า เพื่อให้ทุกฝ่ายเกิดความคล่องตัวในการบริหารการเงินระหว่างที่ร้านไม่สามารถเปิดทำการได้ โดยมีเงื่อนไขว่าต้องไม่ปลดพนักงาน ถือเป็นมาตรการที่รับผิดชอบต่อสังคมที่มองไกลไปถึงปัญหาคนตกงาน ซึ่งจะส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ไปสู่สังคมและเศรษฐกิจ

“อีกหนึ่งกลุ่มอาชีพที่ได้รับผลกระทบจาก COVID-19 อย่างชัดเจนก็คือ นักร้อง นักดนตรี ดีเจในร้านอาหาร ผับ บาร์ (On-premise) ที่ขาดรายได้ไปหลังภาครัฐออกมาตรการล็อกดาวน์และปิดสถานบันเทิง เราก็ได้จัดกิจกรรม Online Music Festival เป็นเวทีการแสดงให้แก่นักร้อง นักดนตรี ดีเจ จำนวน 600 วง รวมกว่า 2,000 ชีวิต ที่ได้รับผลกระทบให้มีโอกาสสร้างรายได้ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมไปจนถึงสิ้นปี”

มุ่งพัฒนาคนเพื่อสร้างคนคุณภาพพร้อมเพิ่มทักษะใหม่รองรับทุกสถานการณ์โลก

แม้แง่มุมของ CSR จะมีหลากหลายก็ตาม แต่ในบริบทของสิงห์นั้น มุ่งเน้นพัฒนาคนเป็นหลัก โดยเริ่มจากพนักงานในองค์กร ผ่านระบบ Human Resource Development เพื่อพัฒนาขีดความสามารถของพนักงานภายในให้มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และให้ทุนการศึกษาบุตรหลานของพนักงาน

ไม่เพียงเท่านั้นสิงห์ยังออกหลักสูตรเพื่อพัฒนาความรู้ให้กับเอเย่นต์ที่เป็นคู่ค้าตัวแทนจำหน่าย รวมถึงซัพพลายเออร์ และขยายขอบเขตไปถึงลูกหลานของเอเยนต์และซัพพลายเออร์ด้วย ในรูปแบบหลักสูตรอบรมต่างๆ

มากไปกว่านั้นสิงห์ให้ความสำคัญกับการพัฒนาคนในสังคม ทั้งในรูปแบบทุนการศึกษาในระดับปริญญาตรีที่ให้กับนักศึกษาใน 22 สถาบันโดยไม่มีข้อผูกมัดมากว่า 38 ปีแล้ว ทั้งยังนำ “สิงห์อาสา” มาเป็นเครือข่ายขยายการดูแลคนทั่วไปในสังคม ซึ่งเป็นอีกมุมหนึ่งของการพัฒนาคนที่สิงห์ต้องการเพิ่มทักษะเพื่อสร้างอาชีพ ผ่านกลไกการทำงานที่สิงห์ใช้ศักยภาพของบริษัทในเครือทั้งหมด ร่วมกับเครือข่ายของสิงห์อาสาทุกภูมิภาคทั่วประเทศ อาทิ มหาวิทยาลัย, สถาบันอาชีวศึกษา, ศูนย์ภูมิปัญญาชาวบ้านนำองค์ความรู้ที่เป็นประโยชน์ในการสร้างอาชีพ เปิดคอร์สอบรมต่างๆ ให้กับผู้ที่สนใจโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายเพียงสมัครบนเฟสบุ๊ก Singha r-sa

แม้แต่ในช่วงที่ภาคแรงงานได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจจากวิกฤต COVID-19  สิงห์อาสาก็ออกหลักสูตรที่สามารถนำไปต่อยอดสร้างอาชีพเลี้ยงดูครอบครัวได้จริง โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มทักษะอาชีพ ได้แก่ การอบรมทักษะวิชาชีพทางด้านอาหาร สู่การเป็นเจ้าของธุรกิจขนาดเล็ก การอบรมทักษะวิชาชีพทางด้านงานช่าง การอบรมทักษะวิชาชีพทางด้านการเกษตร

ในเวลาเดียวกัน มีการจ้างงานสร้างรายได้ผ่านการทำงานอาสาสมัครดูแลท้องถิ่นของตน เพื่อช่วยลดความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นในสถานการณ์ฉุกเฉินได้มากที่สุด ภายใต้ 3 โครงการ คือ โครงการสิงห์อาสาสู้ไฟป่า ครอบคลุม 10 จังหวัด ภาคเหนือ และภาคตะวันออก โดยบริษัทฯ จัดการอบรมให้ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับเรื่องไฟป่า ไม่ว่าจะเป็นการป้องกันไฟฟ้า รวมถึงการใช้งานเครื่องมือ และอุปกรณ์ในการดับไฟป่า

โครงการสิงห์อาสาสู้ภัยแล้ง เปิดให้คนในท้องถิ่นร่วมเป็นอาสาสมัครของโครงการ ทั้งในส่วนของจุดบริการน้ำให้กับชาวบ้านที่เดือดร้อน โดยติดตั้งแท็งก์น้ำขนาดใหญ่ (2,000 ลิตร) ในโรงเรียนหรือแหล่งชุมชนที่ขาดแคลนน้ำดื่ม โดยจะมีรถขนส่งน้ำของสิงห์อาสานำน้ำไปเติมให้ตลอดเวลาเพื่อให้มั่นใจว่ามีน้ำสะอาดเพียงพอต่อการอุปโภคบริโภค พร้อมขุดบ่อน้ำเพื่อเก็บกักน้ำไว้ใช้ทำการเกษตรและใช้ในครัวเรือน เป็นการสำรองน้ำไว้ยามขาดแคลนจากภาวะภัยแล้ง รวมไปถึงการแจกจ่ายน้ำดื่มให้กับประชาชนในหมู่บ้านโดยมีเครือข่ายนักศึกษาสิงห์อาสาภาคอีสาน 16 สถาบัน ร่วมดูแลปัญหาภัยแล้งทั่วทั้ง 20 จังหวัด ในภาคอีสาน

และโครงการสิงห์อาสาสู้น้ำท่วม ครอบคลุม 7 จังหวัดภาคกลาง หลังมองว่าภัยทางธรรมชาติอย่างน้ำท่วมเป็นปัญหาทุกปี จึงร่วมมือกับเครือข่ายนักศึกษา และชาวบ้านในภาคกลาง เพื่อช่วยกันกำจัดผักตบชวาที่กีดขวางทางน้ำไหลในคูคลองต่างๆ พร้อมนำผักตบชวาเหล่านั้นไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จักสานจัดจำหน่าย และบางส่วนจะนำไปทำเป็นปุ๋ยต่อไป

ซึ่งอาสาสมัครที่เข้าร่วมในแต่ละโครงการจะได้รับเบี้ยเลี้ยงและสวัสดิการอาหาร แสดงให้เห็นถึงการจ้างงานที่ช่วยให้ชาวบ้านมีรายได้ในช่วงเวลาที่หลายธุรกิจประสบปัญหา และสามารถดำเนินชีวิตไปได้ดีขึ้น โดยเฉพาะท่ามกลางวิกฤต COVID-19 มีเกิดการจ้างงานแล้วกว่า 3,000 ครัวเรือน

สร้างคนผ่านกีฬาสะท้อนสปิริตสิงห์

ไม่เพียงแต่พัฒนาคนผ่านการเพิ่มทักษะความรู้ในหลักสูตรต่างๆ แต่สิงห์เห็นความสำคัญของการพัฒนาคนผ่านประสบการณ์ ด้วยการเป็นองค์กรเอกชนที่สนับสนุนวงการกีฬาทั้งระบบ ตั้งแต่การสนับสนุนสมาคมกีฬาฯ อาทิ สมาคมกีฬามวยสากลฯ, สมาคมกีฬายกน้ำหนักสมัครเล่นฯ, สมาคมกีฬาเทควันโดฯ, สมาคมกีฬากอล์ฟฯ, สมาคมกีฬาเอ็กซ์ตรีมฯ รวมถึงการสนับสนุนนักกีฬาในทุกระดับ หลายชนิดกีฬา เช่น นักกอล์ฟอาชีพ และนักกอล์ฟเยาวชน, นักเทนนิส, นักว่ายน้ำ, นักแบดมินตัน เป็นต้น

ที่สำคัญสิงห์ได้ให้การสนับสนุนนักกีฬาไทยนับตั้งแต่ยังไม่เป็นที่รู้จัก กระทั่งเติบโตกลายเป็นนักกีฬาที่มีชื่อเสียง จึงไม่แปลกใจเลยที่นักกีฬาแถวหน้าของเมืองไทยหลายคนจะพร้อมใจกันใส่เสื้อสิงห์ด้วยความเต็มใจ เนื่องจากมีความรู้สึกผูกพันกับองค์กร เพราะสิงห์ได้ส่งเสริมให้นักกีฬาที่ประสบความสำเร็จเหล่านี้มีโอกาสส่งต่อความสำเร็จให้ผู้อื่น นับเป็นพลังสำคัญต่อการร่วมด้วยช่วยกันสร้างคนตามความตั้งใจของสิงห์

อย่างไรก็ดี ด้วยหลักการการให้ความช่วยเหลืออย่างทัดเทียมกัน สิงห์ยังสนับสนุนนักกีฬาคนพิการ โดยเป็นบริษัทเอกชนรายแรกๆ ที่เข้าไปให้การสนับสนุนตั้งแต่ 15 ปีก่อน ตั้งแต่ไม่มีคนรู้จักนักกีฬาคนพิการ จนวันนี้สังคมหันมาให้ความสำคัญและให้กำลังใจนักกีฬาคนพิการมากขึ้น ความทุ่มเทอย่างต่อเนื่อง จึงทำให้ทางคุณจุตินันท์ ได้รับเลือกให้เป็น ประธานคณะกรรมการพาราลิมปิกแห่งประเทศไทย เพื่อดูแลนักกีฬาคนพิการของไทยได้อย่างเต็มที่

ต้องยอมรับว่าส่วนหนึ่งมาจากกำลังใจ และความใส่ใจจากผู้นำองค์กรอย่าง คุณจุตินันท์ ภิรมย์ภักดี ประธานคณะกรรมการพาราลิมปิกแห่งประเทศไทย หนึ่งในผู้อยู่เบื้องหลังของนักกีฬาพาราลิมปิกไทย ซึ่งหลายคนมักจะเห็นผู้นำองค์กรลงไปคลุกคลีกับนักกีฬาอยู่บ่อยครั้ง และลงสนามร่วมกิจกรรมกับนักกีฬาบาสเกตบอลวีลแชร์ด้วยตนเองเพื่อสัมผัสความรู้สึกของเหล่านักกีฬาและเก็บเกี่ยวรายละเอียดที่สำคัญต่างๆ เพื่อนำไปพัฒนาวงการกีฬาพาราลิมปิกไทยต่อไป

สิงห์ให้ความสำคัญกับประเด็นการสร้างคน เราจึงมีรูปแบบการพัฒนาคนที่หลากหลายซึ่งการศึกษาเป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งเพราะการสร้างคนให้มีคุณภาพสามารถสร้างได้หลายมิติ โดยเฉพาะสร้างคนผ่านกีฬา มาจากหลักการที่เรียบง่ายที่ว่า กีฬาสร้างคน คนสร้างชาติเพราะโดยพื้นฐานการออกกำลังกายเป็นสิ่งที่ดีต่อสุขภาพ แต่การปั้นคนเป็นนักกีฬา จะต้องมีพื้นฐานของการเคารพกฎเกณฑ์ กติกา ความมีวินัยในการฝึกฝนตัวเองไม่ยอมแพ้ ทั้งหมดล้วนหล่อหลอมให้คนเหล่านี้เป็นคนที่มีคุณภาพ และเป็น Asset ที่ดีของสังคมต่อไป”

การแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมอย่างทั่วถึง และครอบคลุมในแต่ละมิติเสมือนเป็นหน้าที่ที่พึงทำโดยไม่หวังสิ่งตอบแทนในฐานะ Corporate Citizen จึงเป็นบทพิสูจน์ว่าทำไม “สิงห์ คอร์เปอเรชั่น” ถึงเข้าไปอยู่ในใจผู้บริโภคได้อย่างลึกซึ้ง