การประชุมสภาประชาชน (National People’s Congress) ประจำปีของจีนเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ได้อนุมัติแผน 5 ปีพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ฉบับที่ 14 {2021-2025 14th Five-Year Plan (Plan)} ที่มุ่งเน้นให้จีนสามารถ “พึ่งพาตนเองทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและสร้างความรุดหน้าด้วยตนเอง เป็นยุทธศาสตร์ที่เป็นเสาหลักสำหรับการพัฒนาประเทศ (Science and Technology Self-reliance and Self-improvement a Strategic Pillar for National Development)” อ้างอิงข้อมูลจากการแปลของ CNBC

นายกรัฐมนตรีหลี่เค่อเฉียง (Li Keqiang) ได้กล่าวว่า จีนจะเพิ่มการใช้จ่ายด้านการวิจัยและพัฒนามากกว่า 7% ต่อปี ระหว่างปี 2021 - 2025 เพื่อแสวงหา “ความก้าวหน้าที่สำคัญมาก” ในด้านเทคโนโลยี

การประกาศยุทธศาสตร์ดังกล่าวจากการประชุมสภาประชาชน น่าจะมีสาเหตุหลักจากการที่บริษัทชั้นนำด้านเทคโนโลยีของจีน เช่น Huawei และ SMIC ได้ถูกสหรัฐคว่ำบาตร เนื่องจากสงครามการค้า ทำให้ความตึงเครียดระหว่างปักกิ่งและวอชิงตันเพิ่มขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ด้วยเหตุนี้จีนจึงให้ความสำคัญกับการส่งเสริมความเชี่ยวชาญภายในประเทศ ในเทคโนโลยีที่เห็นว่ามีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ และได้มีการกำหนด "Frontier Technology” กับ 7 เทคโนโลยีซึ่งถูกจัดลำดับความสำคัญอยู่ในอันดับแรกๆ ที่ไม่เพียงแค่ดำเนินการในช่วง 5 ปีข้างหน้าเท่านั้น แต่มีช่วงเวลาการดำเนินการเกินไปกว่านั้นอีก

เทคโนโลยีทั้ง 7 ได้แก่

1) ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial intelligence - AI)

จีนวางแผนที่จะมุ่งเน้นไปที่การพัฒนาชิปเฉพาะสำหรับแอพพลิเคชั่น AI และพัฒนาอัลกอริทึมโอเพ่นซอร์ส ที่เรียกว่า เทคโนโลยีโอเพ่นซอร์ส (Open Source Technology) นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับเทคโนโลยี Machine Learning ในด้านต่างๆ เช่น การตัดสินใจ Machine Learning คือการพัฒนาโปรแกรม AI ที่ได้รับการฝึกฝนบนข้อมูลจำนวนมหาศาล เพื่อโปรแกรมจะได้ "เรียนรู้" จากการป้อนข้อมูลที่มากขึ้นๆ จีนและสหรัฐกำลังแข่งขันกันเพื่อครองความเป็นเลิศด้าน  AI ซึ่งกลุ่มของผู้เชี่ยวชาญที่มีอดีต CEO ของ Google, Eric Schmidt อยู่ในกลุ่ม ได้กล่าวว่า ในไม่ช้าจีนจะแทนที่สหรัฐในฐานะ "มหาอำนาจ AI" ของโลก

2) เทคโนโลยี Quantum Information

นี่คือหมวดหมู่ของเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์ควอนตัม (Quantum Computing) เป็นแนวคิดที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากคอมพิวเตอร์ที่เราใช้ในปัจจุบัน สามารถช่วยในการสร้างผลงานที่ท้าทายหลายประการ เช่น การสร้างยาชนิดใหม่ ฯลฯ คอมพิวเตอร์ควอนตัมถูกมองว่าเป็นอีกพื้นที่หนึ่งของการแข่งขันระหว่างสหรัฐ และจีน

3) วงจรรวมหรือเซมิคอนดักเตอร์ (Integrated Circuits or Semiconductors)

เซมิคอนดักเตอร์เป็นเทคโนโลยีที่สำคัญสำหรับจีน และเป็นพื้นที่ที่มีการลงทุนจำนวนมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แต่จีนยังต้องดิ้นรนเพื่อไล่ตามสหรัฐ, ไต้หวัน และเกาหลีใต้

ปัญหาเรื่องนี้คือ ความซับซ้อนของห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ของเซมิคอนดักเตอร์ TSMC ของไต้หวันและ Samsung ของเกาหลีใต้เป็นผู้ผลิตชิปที่ทันสมัยที่สุด 2 ราย แต่ทั้ง 2 บริษัทยังต้องพึ่งพาเครื่องมือจากสหรัฐอเมริกาและยุโรป

สหรัฐได้กำหนดให้ SMIC ซึ่งเป็นผู้ผลิตชิปรายใหญ่ที่สุดของจีนอยู่ในบัญชีดำการส่งออกที่เรียกว่า Entity List, SMIC ไม่สามารถซื้อเทคโนโลยีของอเมริกาไปใช้งานได้ และมีรายงานว่าสหรัฐได้ผลักดันให้บริษัท ASML ของเนเธอร์แลนด์ ไม่ให้ส่งเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้ SMIC สามารถตามทันคู่แข่งได้

เพราะจีนไม่มีบริษัทที่สามารถออกแบบและสร้างเครื่องมือตามที่ผู้ผลิตชิปต้องการได้ จึงต้องอาศัยบริษัทจากประเทศอื่นๆ นี่คือสิ่งที่จีนต้องการเปลี่ยนแปลง

ในแผน 5 ปี จีนกล่าวว่า จะมุ่งเน้นไปที่การวิจัยและพัฒนาเครื่องมือออกแบบวงจรรวม, อุปกรณ์หลัก และวัสดุหลัก

ชิปมีความสำคัญมาก เนื่องจากเข้าไปอยู่ในอุปกรณ์ต่างๆ ที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น สมาร์ทโฟน รวมทั้งมีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมอื่นๆ อีกมากมายด้วย

4) วิทยาศาสตร์สมอง (Brain Science)

จีนวางแผนที่จะวิจัยด้านต่างๆ เช่น วิธีหยุดยั้งโรคทางสมอง รวมถึงเทคโนโลยี Brain-inspired Computing, Brain-computer Fusion

อย่างไรก็ตามเทคโนโลยีดังกล่าวก็อยู่ระหว่างดำเนินการในสหรัฐอเมริกาเช่นกัน โดยบริษัท Neuralink ของ Elon Musk ที่กำลังทำงานเกี่ยวกับอินเตอร์เฟซของชิปสมอง (Brain-chip) ฝังชิปคอมพิวเตอร์ในสมองเพื่อเชื่อมต่อมนุษย์และคอมพิวเตอร์

5) จีโนมิกส์และเทคโนโลยีชีวภาพ (Genomics and Biotechnology)

การระบาดของ COVID-19 ทำให้เทคโนโลยีชีวภาพทวีความสำคัญมากขึ้น จีนจะให้ความสำคัญกับ “นวัตกรรมด้านวัคซีน” และ “การวิจัยเกี่ยวกับความมั่นคงทางชีวภาพ”

6) วิทยาศาสตร์การแพทย์ด้านคลินิกและสุขภาพ (Clinical Medicine and Health)

การวิจัยของจีนจะมุ่งเน้นไปที่การทำความเข้าใจการลุกลามของโรคมะเร็ง, โรคหัวใจ, และหลอดเลือด, โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจและกระบวนการเผาผลาญอาหารในร่างกาย จะทำการวิจัยเทคโนโลยีการรักษาที่ "ล้ำสมัย" เช่น เวชศาสตร์ฟื้นฟู สิ่งนี้เกี่ยวข้องกับยา ที่สามารถสร้างใหม่หรือซ่อมแซมเซลล์เนื้อเยื่อและอวัยวะที่เสียหายได้ รวมทั้งจะพิจารณาถึงเทคโนโลยีที่สำคัญในการป้องกันและรักษาโรคติดต่อที่สำคัญ

7) การวิจัยเกี่ยวกับอวกาศส่วนลึก, โลกส่วนลึก, มหาสมุทรส่วนลึก และขั้วโลก (Deep Space, Deep Earth, Deep Sea and Polar Research)

การสำรวจอวกาศถือเป็นเรื่องสำคัญอันดับต้นๆ ของจีน เมื่อไม่นานมานี้ ปักกิ่งกล่าวว่า จะมุ่งเน้นไปที่การวิจัยเกี่ยวกับ “ต้นกำเนิดและวิวัฒนาการของจักรวาล” การสำรวจดาวอังคาร รวมถึงการวิจัยในทะเลลึกและขั้วโลก จีนได้ส่งยานอวกาศเก็บก้อนหินจากดวงจันทร์กลับมายังโลกเป็นครั้งแรก และจีนยังได้ปล่อยยานอวกาศไปดาวอังคารได้สำเร็จด้วย

Cr : CNBC

Source