เป็นที่ยอมรับกันแล้วว่า โปรตีนจากแมลงจะกลายเป็นแหล่งโปรตีนใหม่แห่งอนาคต ซึ่งที่ผ่านมาต่างประเทศให้การยอมรับและเกิดเป็นกระแสการบริโภคโปรตีนจากแมลงอย่างกว้างขวาง มีการแปรรูปแมลงในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้สามารถรับประทานได้ง่ายขึ้น    แม้ในเมืองไทยจะบริโภคแมลงกันมานานแล้วแต่ก็ยังเป็นการรับประทานเฉพาะคนบางกลุ่มบางพื้นที่เท่านั้น  ซึ่งนั่นถือเป็นโอกาสที่ทำให้ ผู้ประกอบการรุ่นใหม่ ดีกรีสัตวแพทย์เจ้าของกิจการ  ProteGo  อย่าง  คุณลัลน์ลลิต สุคนธรัตนสุข มองว่า หากมีการสร้างมาตรฐานให้ฟาร์มจิ้งหรีดในเมืองไทยและนำนวัตกรรมมาใช้เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปจากจิ้งหรีดได้ก็จะทำให้จิ้งหรีดแมลงตัวน้อยที่มีจำนวนมากในท้องถิ่นบ้านเรามีโอกาสเติบโตได้ในตลาดโลก

จากโปรเจ็กต์จบ สู่ธุรกิจโปรตีนทางเลือก

“เรามองเห็นซัพพลายของจิ้งหรีดที่เป็นสินค้าท้องถิ่น วัตถุดิบเรามีเป็นจำนวนมาก ในพื้นที่มีการส่งเสริมให้เลี้ยงฟาร์มจิ้งหรีด ซึ่งเราก็มองว่าแต่ละฟาร์มสามารถขยายกำลังการผลิตในอนาคตได้ และด้วยความที่อยู่ในพื้นที่อยู่แล้ว การขนส่งหรือเข้าไปดูแลฟาร์มสามารถคอนโทรลและดูแลเกษตรกรได้อย่างทั่วถึง หลังเรียนจบ เราอยากเรียนต่อ ซึ่งต้องใช้เงินทุนเลยคิดทำธุรกิจโดยนำโปรเจ็กต์ที่เราทำตอนปี 4 เป็นฟาร์มจิ้งหรีดเล็กๆ ขึ้นมาทำ เพื่อที่อย่างน้อยก็มีรายได้จากการขายพ่อค้าคนกลางในจังหวัด”  คุณลัลน์ลลิต  เล่าถึงจุดเริ่มต้นในการสร้างธุรกิจจากจิ้งหรีดจนนำไปสู่การขยายเป็นแบรนด์  ProteGo  ซึ่งมาจากคำว่า  Protein on the go  หมายถึง โปรตีนที่สามารถนำติดตัวไปได้ทุกที่

แม้จุดเริ่มต้นจะมองที่ภาพเล็กๆ  เพียงแค่หาเงินทุนสำหรับการเรียนต่อ แต่เพราะได้รับโอกาสและการเปิดใจจากเกษตรกรผู้เชี่ยวชาญการเลี้ยงจิ้งหรีดในพื้นที่มากว่า 10 ปี ทำให้ คุณลัลน์ลลิต ได้รับการถ่ายทอดความรู้และต่อยอดมาสู่การเป็นธุรกิจฟาร์มเครือข่าย

“ต้องขอบคุณเกษตรกรผู้เลี้ยงจิ้งหรีดในพื้นที่ ซึ่งท่านทำฟาร์มมากว่า 10 ปี มีเทคนิคในการเลี้ยงจิ้งหรีดอยู่แล้ว และท่านก็เปิดใจสอนให้เราเลี้ยงจิ้งหรีดและฝากความหวังไว้กับเราว่า วันหนึ่งจะทำให้จิ้งหรีดสามารถส่งออกได้ ซึ่งมันเป็นภารกิจที่ยิ่งใหญ่มาก แต่เพราะทีมเกษตรกรเปิดใจให้เราเข้าไปพัฒนาฟาร์ม ปรับแก้เพื่อให้ได้มาตรฐานและทำสเปกสินค้าให้สามารถส่งออกได้จึงเกิดเป็นธุรกิจฟาร์มเครือข่ายเกิดขึ้น”

จิ้งหรีดตัวเล็กเติบโตด้วยความไม่ยอมแพ้

หลังจากฟาร์มเริ่มเป็นรูปเป็นร่างก็เริ่มมีความต้องการซื้อจากต่างประเทศ   ซึ่งเป็นลูกค้าที่เคยบินมาดูฟาร์มก่อนหน้านี้            คุณลัลน์ลลิต จึงเริ่มมองหาวิธีการในการที่จะแปรรูปจิ้งหรีดเพื่อให้สามารถส่งออกได้ซึ่งไม่ใช่เรื่องที่ง่ายเลย

“ตัวเราเองไม่มีโรงงานจึงคิดว่าเราจะ OEM จึงเริ่มหาข้อมูล เบอร์ติดต่อโรงงานที่น่าจะแปรรูปจิ้งหรีดให้เราได้ โดยเริ่มจากจังหวัดรอบข้างอย่างขอนแก่น อุดรธานี มหาสารคาม โคราช รวมถึงพยายามหาข้อมูลโรงงานที่มีไลน์การผลิต ซึ่งคล้ายกันหรือสามารถแปรรูปได้ ต้องบอกว่าเราโทรติดต่อโรงงานไปเยอะมาก ซึ่งเมื่อ 3-4 ปี ก่อนคนยังไม่รู้ว่าจิ้งหรีดสามารถที่จะนำมาแปรรูปได้ เขาจึงปฏิเสธที่จะทำ เพราะกำลังในการผลิตของเราน้อย และหากชิ้นส่วนจิ้งหรีดของเราติดอยู่กับเครื่องจักรของเขาจะทำให้สินค้าหลักของเขามีปัญหา วันนั้นเรามองว่าเป็นบทพิสูจน์ของผู้ประกอบการคนนึงเลยก็ว่าได้   เพราะในวันที่ทุกคนไม่สามารถผลิตของที่เราต้องการได้แล้วเราจะทำอย่างไรต่อซึ่งเมื่อปรึกษาคุณพ่อท่านก็บอกว่าให้เราลองลงมือทำเองเลย  เราก็เดินเข้าออกธนาคารเพื่อหาเงินทุนสักก้อน แต่ตอนนั้นด้วยความที่เราอายุยังน้อย ประสบการณ์ยังไม่มี ก็ยังไม่มีธนาคารไหนให้เงินเรา  เราจึงโทรหาลูกค้าที่เขาเคยบินมาดูฟาร์มเราแล้วให้เขาตัดสินใจว่า  เขามองเห็นศักยภาพเราแล้วเขาอยากจะสนับสนุนเราไหม  เขาก็สนับสนุนออร์เดอร์เรา พอเรามีออร์เดอร์ เราก็ไปธนาคารอีกครั้ง ครั้งนี้เราได้เงินก้อนเล็กๆ ที่พอจะเริ่มธุรกิจได้มาก้อนหนึ่ง”

ProteGo จึงเริ่มมีออร์เดอร์ตั้งแต่จำนวน 1 กิโลกรัม จนถึง 100 กิโลกรัม และเริ่มขยับมาเป็นส่งออกเป็นพาเลทและมากขึ้นเรื่อยๆ ตามความต้องการของลูกค้าที่เพิ่มมากขึ้นด้วยเช่นกัน ยิ่งเมื่อได้มารู้จักกับอุทยานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นก็ช่วยทำให้ ProteGo ได้มาตรฐานสินค้าที่สามารถส่งออกได้หลายประเทศขึ้น รวมทั้งได้ใช้นวัตกรรมในการแก้ปัญหาสินค้าซึ่งปัญหาของสินค้าจิ้งหรีดคือกลิ่น ซึ่งบางคนก็ยังไม่คุ้นเคย และสีที่เข้ม เมื่อได้มาเข้าร่วมโครงการนิลมังกรของ NIA ก็ทำให้ได้ใช้นวัตกรรมที่ช่วยพัฒนาสินค้าให้กลายเป็นโปรตีนจิ้งหรีดแบบเข้มข้น มีสี กลิ่น รส ที่ไม่มากเกินไปและรับประทานง่ายขึ้น

ปัจจุบัน คุณลัลน์ลลิต มีโรงงานเล็กๆ ที่ได้มาตรฐานอย. มาตรฐาน GMP Codex2  และมาตรฐาน HACCP3  ซึ่งทำให้สามารถส่งออกได้อย่างราบรื่น ส่งออกผลิตภัณฑ์ไปแล้วหลายประเทศ เช่น แคนาดา อเมริกา เม็กซิโก โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นลูกค้าที่อยู่ต่างประเทศ เนื่องจากในต่างประเทศการรับประทานโปรตีนทางเลือกจากแมลงได้รับการยอมรับและบริโภคอย่างแพร่หลาย

“ส่วนใหญ่เราขายเป็น B2B เพื่อให้เขาใช้เป็นโปรตีนเบสแปรรูปเป็นสินค้าอย่าง เอนเนอร์จี้ บาร์ หรือโปรตีนสำหรับคนออกกำลังกาย เป็นต้น ซึ่งในอนาคตเราก็มองถึงการต่อยอดไปสู่การใช้ในอาหารสัตว์ รวมถึงตั้งเป้าเติบโตด้วยการพยายามแปรรูปวัตถุดิบอย่างจิ้งหรีดให้สามารถอยู่ในรูปแบบที่หลากหลาย เพราะมองว่าผลิตภัณฑ์ตัวนี้สามารถแตกไลน์ออกไปได้อีกเป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะทำให้เป็นผงเพื่อชงดื่มสำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ออกกำลังกาย หรือพัฒนาเป็น Functional Food”