จากการพัฒนา และขยายตัวทางเศรษฐกิจ ส่งผลให้เมืองชายแดน หรือเมืองชายขอบของกรุงเทพมหานคร เปลี่ยนสถานภาพกลายเป็นเมืองศูนย์กลางทางการค้าที่เต็มไปด้วยโอกาสทางธุรกิจ ในฐานะเมืองหน้าด่านสำคัญที่เชื่อมต่อไปยังประเทศเพื่อนบ้านอย่างประเทศมาเลเซีย เมียนมาร์ ลาว และกัมพูชา รวมถึงสิงคโปร์ จีนตอนใต้ และเวียดนาม
ในปี 2558 คณะกรรมการนโยบายพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ (กพน.) ได้กำหนด “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” หรือ Thailand Special Economic Zones ของประเทศไทยขึ้น เพื่อดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ อีกทั้งยังเป็นการเพิ่มขีดความสามารถของประเทศ และกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค ผ่านกลยุทธ์ 4 ประการ คือ สนับสนุนพื้นที่เศรษฐกิจใหม่ สนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน สนับสนุนเอสเอ็มอีและการลงทุนต่อเนื่อง และการจัดระเบียบพื้นที่เศรษฐกิจชายแดน
โดยเขตเศรษฐกิจพิเศษมีการกำหนดพื้นที่ที่จำเป็นต้องเร่งพัฒนาออกเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ประกอบด้วย ตาก (อ.แม่สอด อ.พบพระ อ.แม่ระมาด) สระแก้ว (อ.อรัญประเทศ อ.วัฒนานคร) สงขลา (อ.สะเดา อ.สำนักขาม อ.สำนักแต้ว อ.ปาดังเบซาร์) ตราด (อ.คลองใหญ่ อ.หาดเล็ก อ.ไม้รูด) และมุกดาหาร (อ.เมือง อ.หวานใหญ่ อ.ดอนใต้) เนื่องจากเป็นกลุ่มจังหวัดที่มีความได้เปรียบทางด้านกิจการการค้าชายแดนที่มีมูลค่าสูง เมื่อเปรียบเทียบกับจังหวัดชายแดนที่ติดกับประเทศเพื่อนบ้าน และระยะที่ 2 ประกอบด้วย กาญจนบุรี เชียงราย นครพนม หนองคาย และนราธิวาส
ปัจจุบันคณะกรรมการนโยบายพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษได้กำหนดกิจการเป้าหมายในเขตพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ 5 พื้นที่แรกแล้ว โดยในแต่ละพื้นที่จะมีกิจการเป้าหมายแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับศักยภาพ ข้อจำกัด และความต้องการของประชาชนในพื้นที่ โดยมีธุรกิจ 12 กลุ่มอุตสาหกรรม (62 ประเภทกิจการ) ที่ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ ได้แก่ อุตสาหกรรมสิ่งทอ อุตสาหกรรมอัญมณี การผลิตเวชภัณฑ์ การผลิตเครื่องมือแพทย์ การประมงและการเกษตร ผลิตภัณฑ์เซรามิก นิคมอุตสาหกรรม อุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้า อุตสาหกรรมเครื่องยนต์ การท่องเที่ยว การขนส่งระหว่างประเทศ และธุรกิจลอจิสติกส์
จากข้อมูลของกรมการค้าต่างประเทศ ระบุถึงมูลค่ารวมการค้าชายแดน และการค้าผ่านแดนของไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน เมื่อช่วงเดือนกันยายน 2560 การค้าชายแดน (มาเลเซีย เมียนมาร์ สปป.ลาว และกัมพูชา) และการค้าผ่านแดน (สิงคโปร์ จีนตอนใต้ และเวียดนาม) ของไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน มีมูลค่าการค้ารวมทั้งสิ้น 108,579.32 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.31 แบ่งเป็นการส่งออกมูลค่า 63,106.62 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.87 และการนําเข้ามูลค่า 45,472.70 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.39 สรุปสถานการณ์ ประเทศไทยได้ดุลการค้ารวมทั้งสิ้น 17,633.92 ล้านบาท
Highlight:
- 9 เดือนแรก ของปี 2560 (มกราคม-กันยายน) การค้าชายแดนไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน (มาเลเซีย เมียนมาร์ สปป.ลาว และกัมพูชา) มีมูลค่ารวม 800,519.07 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 6.80 เป็นการส่งออกมูลค่า 489,277.64 ล้านบาท เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนที่มีมูลค่า 446,149.65 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 9.67 และการนําเข้ามูลค่า 311,241.43 ล้านบาท เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนที่มีมูลค่า 303,386.07 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.59
- 9 เดือนแรก ของปี 2560 (มกราคม-กันายายน) การค้าผ่านชายแดนไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน (สิงคโปร์ จีนตอนใต้ และเวียดนาม) มีมูลค่ารวม 170,901.19 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 25.50 เป็นการส่งออกมูลค่า 96,496.51 ล้านบาท เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน 61,688.24 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 56.43 และการนําเข้ามูลค่า 74,404.68 ล้านบาท เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน 74,489.99 ล้านบาท ลดลงร้อยละ 0.11