การสำรวจพฤติกรรมการเงินคนรุ่นใหม่ Gen Z ไทย (อายุ 18-30 ปี) โดยวิจัยกรุงศรี เปิดมุมมองใหม่ว่า พฤติกรรมการเงินของ Gen Z ซับซ้อนและมีเหตุผลกว่าที่สังคมคิด โดยทาง BrandAge สรุป 10 พฤติกรรมเด่นที่สะท้อนวิธีคิดและวิธีบริหารเงินของคนกลุ่มนี้ ดังนี้
 
1. รายได้หลายทาง เพราะกลัวไม่มั่นคง
- 63% มีรายได้ทางเดียว ส่วนใหญ่ได้รับเงินจากงานประจำ
- 34% จากครอบครัว
- 3% ธุรกิจส่วนตัว ฟรีแลนซ์ รวมถึงแหล่งอื่นๆ
- ขณะที่ 4 ใน 10 ของ Gen Z มีรายได้มากกว่า 1 ทาง เพราะกังวลเรื่อง “โดนเลิกจ้าง-ตกงาน”
- แหล่งรายได้เสริมยอดฮิตคือ “ลงทุน ฟรีแลนซ์ พาร์ตไทม์”
- คนที่มีรายได้หลายทาง มักมีอายุ 25 ปีขึ้นไป และกังวลหนี้สูงกว่าคนรายได้ทางเดียว
 
2. รู้จักออม แต่ “จ่ายก่อน ออมทีหลัง”
- Gen Z ส่วนใหญ่ เมื่อมีรายได้เข้ามาในแต่ละเดือน เลือก “จ่ายบิล” เป็นอันดับแรก
- ผู้หญิงมัก “ออมก่อนใช้” ขณะที่ผู้ชายและ LGBTQ+ จะ “ใช้ก่อนออม”
- ซึ่ง Gen Z ทุกเพศและทุกช่วงวัยจะให้ความสำคัญกับ“การลงทุน” เป็นอันดับสุดท้ายเสมอ

3. หนี้สินมาแรง แต่ไม่กังวลมาก
 
- 6 ใน 10 มีหนี้ มีหนี้สินประเภทใดประเภทหนึ่ง โดยครึ่งหนึ่งของคนกลุ่มนี้เป็น “หนี้บัตรเครดิต/ผ่อนสินค้า” 
- รายได้น้อย-ปานกลาง เป็นกลุ่มหลักที่ติดหนี้
-  64% ของคนมีหนี้ “ไม่กังวล” อาจเพราะภาระหนี้สินที่มียังอยู่ในระดับต่ำ มองว่าหมุนไดเ มีการชำระคืนบ้างและมีการกู้ยืมเพิ่มเติม 
- กลุ่มที่ใช้เงินเพื่อ “ความสุขตอนนี้” มักมีหนี้หลายประเภทมากกว่าคนวางแผนอนาคตถึง 1.7 เท่า
- 47% เห็นด้วยกับแนวคิด “ใช้จ่ายตอนนี้แฮปปี้กว่าออม” 
- 27% มองว่า “ออมไว้ก่อนสุขใจกว่า” 
- 26% รู้สึกเฉยๆ กับเรื่องจ่าย-ออม
 
4. กังวลค่าครองชีพ ฉุกเฉิน รายได้ไม่พอ
 
- ค่าครองชีพ คือเรื่องกังวลอันดับ 1 ของ Gen Z (69%) โดยเฉพาะคนรายได้ต่ำกว่า 50,000 บาทต่อเดือน
- รองลงมาคือ “เงินเก็บไม่พอฉุกเฉิน” และ “รายได้ไม่พอใช้”
- “ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ/การรักษาพยาบาล” และ “การมีเงินเก็บไม่พอหลังเกษียณ” ยังอยู่ใน 5 อันดับแรกของความกังวลด้านการเงิน
- วัย 27-30 ปี เริ่มกังวล “เงินเก็บหลังเกษียณ” มากขึ้น
- ผู้ที่ไม่กังวลด้านใดเลยมีเพียง 6%
 
5. ออม-ลงทุนสม่ำเสมอ ยิ่งอายุมาก ยิ่งออมมากขึ้น
 
- 7 ใน 10 ของ Gen Z ออม-ลงทุนทุกเดือน โดยจำนวนเงินออมและเงินลงทุนจะเพิ่มขึ้นตามอายุ ระดับรายได้ และระดับการศึกษา
- ค่าเฉลี่ยออม 19% ของรายได้ และลงทุน 8% ของรายได้
- Gen Z ให้ความสำคัญกับการเก็บเงินไว้ในบัญชีออมทรัพย์ บัญชีฝากประจำ การเก็บเงินสด การซื้อพันธบัตร หุ้น หรือกองทุนรวม รองลงมาคือการซื้อทองคำ 
- เพศหญิงเก็บออมทองคำมากกว่าเพศอื่น
- LGBTQ+ ชอบซื้อพันธบัตร หุ้น กองทุนรวมคล้ายกับเพศชาย 
- เพศชายชอบเก็บเงินสด สะสมของมีค่า และซื้อสินทรัพย์ดิจิทัลหรือคริปโตเคอร์เรนซีมากกว่าเพศอื่น
- เป้าหมายออมสูงสุดคือ “เผื่อฉุกเฉิน” 
- รองลงมาคือ “ท่องเที่ยว-ของขวัญให้ตัวเอง” มากกว่าออมเพื่อเกษียณ
 
ความเข้าใจผิดที่ว่า Gen Z เป็นนักจับจ่ายใช้สอย ไม่รู้จักเก็บ ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าอาจไม่เป็นความจริงทั้งหมด แม้ว่าผู้ตอบฯ Gen Z บางส่วนจะนิยมเก็บเงินเพื่อท่องเที่ยวหรือซื้อของเป็นรางวัลให้ตัวเอง แต่ผู้ตอบที่มีรายได้สูงกว่า 30,000 บาท มีการเก็บเงินหรือลงทุนเพื่ออนาคต 
 
ซึ่งหากพิจารณาค่าใช้จ่ายครัวเรือนทั่วประเทศในปี 2567 ที่เฉลี่ยอยู่เดือนละ 22,282 บาท  อาจสรุปได้ว่า แท้จริงแล้ว Gen Z “เก็บเงินเป็น” เมื่อรายได้ของพวกเขาสูงเกินกว่ารายจ่าย
 
แม้บางครั้ง สื่อโซเชียลต่างๆ จะนำเสนอภาพลักษณ์ของคน Gen Z ว่าใช้ชีวิตตามสโลแกน “Live life to the fullest” (จงใช้ชีวิตให้เต็มที่) หรือ “You only live once” (คนเราเกิดมาครั้งเดียว) แต่แนวคิดดังกล่าวอาจยังไม่ใช่ “เสียงส่วนใหญ่” ที่พบในการสำรวจครั้งนี้

6. ทัศนคติเรื่องเงินแตกต่างกันชัด
 
- 47% เชื่อว่า “ใช้ตอนนี้มีความสุขกว่าออม” ซึ่งกลุ่มนี้มีแนวโน้ม “เดือนชนเดือน” มากกว่ากลุ่ม “ออมไว้ก่อนสุขใจกว่า” ถึงราว 1.7 เท่า
- ยิ่งอายุมาก-เรียนสูง จะยิ่งให้ความสำคัญกับ “การออม-ลงทุน” มากขึ้น
- กลุ่ม LGBTQ+ 60% เชื่อเรื่อง “ใช้จ่ายตอนนี้แฮปปี้กว่าออม” ขณะที่เพศชายและเพศหญิงมีผู้เห็นด้วย (48% และ 45% ตามลำดับ
 
7. “ออมในที่ปลอดภัย แต่เสี่ยงได้เมื่อลงทุน”
 
ในเรื่องการออม แม้อัตราดอกเบี้ยเงินฝากในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา หรือเกือบตลอดช่วงชีวิตของกลุ่ม Gen Z จะอยู่ในระดับเฉลี่ยที่ต่ำกว่าร้อยละ 0.5 ต่อปี แต่ 88% ยังให้ความสำคัญของการเริ่มออมเงินตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อเพิ่มโอกาสในการสะสมเงินออมได้เร็วขึ้น
 
โดยผู้ที่คิดเช่นนี้มีโอกาสเก็บออมเกินกว่า 20% ของรายได้มากกว่าผู้ที่ไม่เห็นความสำคัญของการเก็มออมแต่เนิ่นๆ 2.2 เท่า
 
ด้านการลงทุน เพศชาย 8 ใน 10 มีมุมมองว่า “ลงทุนทั้งที ต้องกล้ารับความเสี่ยง” ซึ่งเป็นสัดส่วนที่สูงกว่าเพศหญิงและ LGBTQ+ 
 
อีกทั้งยังพบว่ากลุ่มที่รับความเสี่ยงในการลงทุนได้มากกว่าจะลงทุนเป็นสัดส่วนที่สูงกว่า โดยกลุ่มกล้าเสี่ยงมาก จะลงทุนราว 13% ของรายได้ต่อเดือน ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยการลงทุนของผู้ตอบฯ ทั้งหมด (8% ของรายได้ต่อเดือน)
 
8. ไม่ชอบ “หนี้ก้อนใหญ่” แต่สบายใจกับ “หนี้ก้อนเล็ก”
 
- 45% มอง “รถยนต์คือภาระ” โดยเฉพาะกลุ่มมีรายได้-อายุสูง
- คนรายได้น้อย/นักศึกษายังพึ่งพาครอบครัวเรื่องซื้อรถ
กลุ่ม Gen Z มีมุมมองที่หลากหลายต่อแนวคิดที่ว่า “เช่าบ้านดีกว่าซื้อ อนาคตไม่แน่นอน อาจต้องย้ายที่อยู่อาศัย” โดยมีความเห็นแตกออกเป็น 3 กลุ่ม คือ 
- 34% มองว่าเช่าบ้านดีกว่าซื้อ 
- 30% คิดว่าซื้อบ้านดีกว่าเช่า 
- 36% รู้สึกเฉยๆ  
- เพศหญิงมีโอกาสมองว่า “ซื้อบ้านดีกว่าเช่า” มากกว่าเพศชายถึง 2.6 เท่า
- 86% ไม่อยากเป็นหนี้ก้อนใหญ่ยาวจนเกษียณ โดยเฉพาะเพศหญิง (88%)

9. “ความรวย” ไม่ใช่เป้าหมายของทุกคน
 
มีเพียง 45% ของ Gen Z ที่มองว่า “รวย = สำเร็จ” โดยเฉพาะกลุ่มวัยเรียนที่ยังอยากรวยเร็ว ขณะที่ 34%รู้สึกเฉยๆ กับแนวคิดดังกล่าว และ 21% ไม่เห็นด้วย 
 
แต่เมื่ออายุมากขึ้น นิยาม “สำเร็จ” จะเปลี่ยนไปเป็นเรื่องอื่น เช่น งานมั่นคง สุขภาพ หรือความสัมพันธ์
 
10. มนุษย์เงินเดือน Gen Z แบบไหนที่เก็บเงินล้านได้เร็ว
 
Gen Z ผู้มีรายได้ประจำที่มักเก็บเงินเกินล้านได้ก่อนอายุ 35 ปี หรือใช้เวลาออมเงินน้อยกว่า 13 ปี หากเริ่มเก็บออมอายุ 22 ปี มักเป็นผู้ที่มีวินัยทางการเงินสูง กล่าวคือ เป็นกลุ่มที่มักเก็บเงินประมาณ 24% และลงทุน14% ของรายได้ต่อเดือน ซึ่งได้แก่ 58% มีรายได้ต่อเดือนมากกว่า 30,000 บาท 
 
นอกจากนี้ เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลเฉพาะกลุ่มมนุษย์เงินเดือน Gen Z ที่เป็นหนี้บัตรเครดิตจะพบว่า กลุ่มนี้ต้องใช้เวลาถึง 15 ปี ในการบรรลุเป้าออมเงิน 1 ล้านบาท เทียบกับกลุ่มที่ไม่มีหนี้บัตรเครดิตซึ่งใช้เวลาเพียง 11.5 ปี ในการบรรลุเป้าหมายเงินล้าน
 
ยิ่งขยันทำงาน ยิ่งมีรายได้เสริม ยิ่งเก็บเงินล้านได้เร็ว
ความมุ่งมั่นตั้งใจทำงานหรือหยิบจับงานอื่นมาทำเสริมแล้วแต่ จะทำให้ Gen Z สามารถเก็บเงินหนึ่งล้านบาทได้เร็วขึ้น ซึ่งสะท้อนข้อค้นพบต่อไปนี้ แบ่งเป็น 3 กรณี
 
1. ได้เลื่อนตำแหน่งทุก 3 ปี และได้ปรับเงินเดือนเพิ่มขึ้น 15% จากการเลื่อนตำแหน่ง แต่จะใช้เวลาเก็บเงินและลงทุนเพียง 10 ปี ในการบรรลุเป้าหมายเก็บเงินหนึ่งล้านบาท เร็วกว่าปกติตั้งแต่ 3 ปี
 
2. Gen Z ที่ได้เริ่มเก็บเงิน หรือลงทุนแล้ว จะพบว่ามีระยะเวลาเก็บออม หรือลงทุนเพื่อให้มีเงินหนึ่งล้านบาทโดยเฉลี่ยคือ 15 ปี จะพบว่า ในกลุ่มนี้ ผู้มีรายได้ทางเดียวจะใช้เวลาเฉลี่ย 18 ปี กว่าจะบรรลุเป้าเงินล้าน ขณะที่ผู้มีรายได้ 2 ทางขึ้นไปจะใช้เวลาเฉลี่ยเพียง 12 ปี หรือถ้ามีรายได้มากกว่า 1 ทาง ก็จะสามารถเก็บเงินได้ครบหนึ่งล้านเร็วขึ้นกว่า 1.5 เท่า
 
3. Gen Z ที่ได้เลื่อนตำแหน่งขึ้นทุก 3 ปี อีกทั้งยังมีงานอดิเรกสร้างรายได้ 2 ทางขึ้นไป จะสามารถเก็บเงินได้ภายใน 8 ปีโดยเฉลี่ย ซึ่งนับเป็นระยะเวลาบรรลุเป้าหมายเงินล้านที่เร็วที่สุด 
 
สรุป 
Gen Z ไม่ได้ “ใช้จ่ายไม่ยั้ง” อย่างที่ถูกมองเสมอไป แต่เป็นรุ่นที่มีความกังวล และระมัดระวัง “บาลานซ์” ระหว่างออม ลงทุน ใช้จ่ายได้ พวกเขามีเป้าหมายที่หลากหลาย ทั้งออมเผื่อฉุกเฉิน ออมเพื่อเที่ยว และลงทุนเพื่อเกษียณ
 
คำตอบทางการเงินไม่มีตายตัว แต่ Gen Z ส่วนใหญ่มีเป้าหมายเดียวกัน “อยู่อย่างไม่ลำบากในอนาคต แม้ยังอยากสุขตอนนี้”

Source