อย่างที่รู้ๆ กันว่าอยู่ว่า เทรนด์ของร้านค้าปลีกไซส์เล็กอย่างคอนวีเนียนสโตร์ หรือมินิซูเปอร์มาร์เก็ต กำลังไหลมาที่ การเปิดร้านที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่ขึ้น โดยมีพื้นที่ขายตั้งแต่ 250 ตร.ม. ขึ้นไป และต้องมีพื้นที่สำหรับจอดรถในจำนวนที่มากขึ้น
เทรนด์ที่ว่านี้เป็นไปตามการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภค ตลอดจนโครงสร้างของเมืองที่เปลี่ยนไป ทำให้ ผู้ประกอบการต้องมีการปรับกลยุทธ์ในเรื่องของขนาดและโลเคชันที่เป็นที่ตั้งของร้าน
แม้เทรนด์ของค้าปลีกไซส์เล็กกำลังมุ่งไปในทิศทางดังกล่าว แต่ถ้ามองเข้ามาในตลาดค้าปลีกเซกเมนต์นี้ ผู้เล่นแต่ละ รายจะมีการวางตำแหน่ง ตลอดจนการนิยามร้านของตัวเองแตกต่างกันออกไป รวมถึงการตอบโจทย์การช้อปปิ้งของลูกค้า ที่แม้จะมีออกมาคล้ายกัน แต่ก็มีบางอย่างที่แตกต่างกันออกไป
เรียกได้ว่า เป็นความเหมือนที่แตกต่างแบบค่อนข้างจะชัดเจน
อย่างในกรณีของ 7 – Eleven นั้นจะเป็นค้าปลีกไซส์เล็กที่เน้นขายความสะดวกสบาย เพื่อตอบโจทย์ลูกค้าที่ต้องการ ความสะดวกใกล้บ้าน โดยเป็นความสะดวกที่เข้ามาช่วยทำให้ไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตของคนไทยเป็นเรื่องที่ง่ายและสะดวก สบายมากขึ้น ซึ่งที่ผ่านมา แม้ 7 – Eleven จะมีการ Repositioning แบรนด์ของตัวเองใหม่ จากคอนวีเนียน ฟู้ดสโตร์ ที่ขาย ความสะดวกประเภท หิวเมื่อไรก็แวะมา
มาสู่การเป็น All Convenience ที่ตอบโจทย์ความสะดวกสบายแบบครบครัน ทั้งการมีบริการเดลิเวอรี่ การขายสินค้า ในไซส์ที่ใหญ่ขึ้น หรือบริการอื่นๆ ที่ครอบคลุมการใช้ชีวิต
แต่สิ่งที่ยังคงเป็นแกนหลักก็คือการให้ความสำคัญกับการขายสินค้าประเภทอาหาร โดยกว่า 70% ของสินค้าที่นำ เสนอในร้านจะเป็นสินค้าในกลุ่มอาหารพร้อมทาน ทั้งนี้ก็เพื่อตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตที่เร่งรีบ และต้องการความสะดวก สบายในชีวิตประจำวันของลูกค้า โดยสิ่งที่ 7 – Eleven ให้กับทั้งลูกค้าและคู่ค้าที่เป็นเจ้าของสินค้าก็คือความสะดวกในการ เข้าถึงลูกค้าได้ทุกที่ ทุกเวลา เป็นคอนวีเนียนที่ On-the-Go สำหรับการซื้อแบบ Impulse Buying ที่ไม่ได้มีการวางแผนการ ซื้อมาล่วงหน้า
ขณะที่ความแตกต่างอย่างชัดเจนของ 7 – Eleven กับร้านค้าปลีกไซส์เล็กแบรนด์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น โลตัส โก เฟรช มินิ บิ๊กซี ซีเจ ซูเปอร์มาร์เก็ต หรือท็อปส์ เดลี่ จะถูกซ่อนอยู่ในเป้าหมายการช้อปของลูกค้า
โดยทั้งโลตัส โก เฟรช มินิ บิ๊กซี และซีเจ ซูเปอร์มาร์เก็ต จะเป็นร้านค้าปลีกไซส์เล็กที่อยู่ในเซกเมนต์ “ซูเปอร์ คอนวีเนียนสโตร์”
ขณะที่ท็อปส์ เดลี่จะเป็นค้าปลีกไซส์เล็ก ที่นิยามตัวเองเป็นซูเปอร์มาร์เก็ตขนาดเล็ก ที่ผลักดันตัวเองเข้าไปหาลูกค้า ในย่านชุมชนต่างๆ เพื่อนำเสนอในเรื่องของความสะดวกสบายในการช้อปร้านค้าใกล้บ้าน โดยการนำเสนอสินค้าจะมีความ แตกต่างออกไป
โดยเฉพาะกับการนำเสนอสินค้าในกลุ่มที่เป็นอาหารสด ที่มีการนำเรื่องของ “Store Assortment” ที่เป็นการคัดเลือก สินค้าให้หลากหลายตามความต้องการของลูกค้า ตามทำเลที่สาขานั้นๆ ตั้งอยู่
เป็นรูปแบบของการนำเสนอสินค้าในร้านที่ผู้เล่นในตลาดค้าปลีกของบ้านเรานิยมนำมาใช้ โดยการทำ Store Assortment จะใช้วิธีการดึงฐานข้อมูลลูกค้าที่ได้มาจากระบบ CRM รวมถึงดาต้าที่เกิดจากจากการซื้อสินค้าในแต่ละสาขา, จาก Delivery เป็นต้น
พร้อมกับคิดคำนวณเอาสินค้าที่ขายดีที่สุด 20% มาจัดวางในตำแหน่งสำคัญและขยายพื้นที่เชลฟ์ สินค้าขายดีจะมี พื้นที่ขายประมาณ 2-3 แถว และจะมีการชั้นวางสินค้าไว้ในจุดที่ปะทะสายตาผู้บริโภคคือชั้นบนและกลาง รวมถึงการต่อยอด ด้วยการเอาสินค้าขายดีมาขยายไลน์ โดยตกลงกับผู้ผลิต ส่วนสินค้าที่ขายไม่ดีจะถูกลดเหลือเพียง 1 แถว และส่วนใหญ่จะถูก วางไว้ชั้นล่างหรือคัดทิ้งไป
การนำรูปแบบนำเสนอสินค้าในลักษณะดังกล่าว ถือเป็นการทำตลาดในยุคที่ดาต้าของลูกค้าเข้ามามีบทบาทต่อ ตลาดค้าปลีก ซึ่งจะช่วยในการบริหารพื้นที่ขายบนเชลฟ์ให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด เพราะเป็นการนำเสนอสินค้าที่ตรงกับ ความต้องการของลูกค้าในแต่ละโลเคชัน
ในแง่ของการช้อปของลูกค้านั้น แม้ทั้ง 2 เซกเมนต์ จะเหมือนกันตรงที่เป็นร้านค้าปลีกที่ตอบโจทย์ความสะดวกสบาย ให้กับลูกค้า แต่จะแตกต่างกันออกไปตรงร้านที่เป็นคอนวีเนียน ฟู้ดสโตร์ หรือมินิซูเปอร์มาร์เก็ตนั้น มิชชั่นการช้อปของลูกค้า ส่วนหนึ่งจะเป็นการช้อปเพื่อท็อปอัปในสินค้าที่ขาด หรือซื้อจากร้านใหญ่ และหมดก่อนที่จะถึงเวลาในการไปช้อปที่ร้านขนาด ใหญ่อย่างไฮเปอร์หรือซูเปอร์มาร์เก็ต
อย่างไรก็ตาม หนึ่งในเทรนด์ที่กำลังเกิดขึ้นจากการบอกเล่าของ จักรกฤษณ์ จตุปัญญาโชติกุล รองกรรมการผู้จัดการ ฝ่ายการตลาด, ประชาสัมพันธ์ และกิจกรรมเพื่อสังคม บริษัท เซ็นทรัล ฟู้ด รีเทล จำกัด ในเครือเซ็นทรัล รีเทล เจ้าของแบรนด์ ท็อปส์ที่เคยบอกกับเราไว้อย่างน่าสนใจว่า ลูกค้ามีการใช้จ่ายน้อยลง แต่มาใช้จ่ายถี่ขึ้นและระมัดระวังมากขึ้น เนื่องจากสภาพ เศรษฐกิจ ช่องทางการซื้อสินค้าก็มีหลายช่องทางมากขึ้น สะดวกมากขึ้น แต่ก็มีการจับจ่ายใช้สอยอย่างระมัดระวัง
โดยลูกค้ามีแนวโน้มที่ซื้อของน้อยลงต่อครั้ง หรือ Basket Size ลดลง แต่มีความถี่หรือ Frequency ในการช้อป เพิ่มขึ้น โดยมีความตระหนักรู้ในคุณค่าและความคุ้มค่าของสินค้า (Value Conscious) มากยิ่งขึ้น ขณะเดียวกัน ผู้บริโภคยัง แสวงหาความสะดวกสบาย แต่ก็ใช้จ่ายอย่างระมัดระวังมากขึ้น
จากเทรนด์นี้ นอกจากจะทำให้สินค้า Own Brand หรือสินค้าที่เป็นแบรนด์ของร้านค้าปลีกที่ขายความคุ้มค่า คุ้ม ราคาจะมีแนวโน้มการเติบโตที่ดีแล้ว ยังส่งผลต่อการทวีบทบาทมากขึ้นของร้านค้าปลีกไซส์เล็ก ที่ปัจจุบันไม่ใช่แค่ขายเรื่อง ของความสะดวกสบายในการเข้าถึงการซื้อสินค้า แต่ต้องเป็นความสะดวกสบายที่สามารถตอบโจทย์ความต้องการได้ครบ ตลอดทั้ง 24 ชั่วโมง ทำให้เห็นโมเดลของร้านค้าปลีกขนาดเล็กที่เป็น “ไฮบริด สโตร์” มากขึ้น
ทำให้เราได้เห็นรูปแบบของการเปิดร้านที่มีการนำร้านค้าปลีกแบรนด์ในเครืออื่นๆ เข้ามาเปิดรวมกันอยู่ในร้าน อย่าง กรณีของ 7 – Eleven ที่เริ่มทดลองเปิดร้านซูชิที่มุมสำหรับนั่งทานในบางสาขา หรือการเปิดร้านในโมเดลที่เป็นไฮบริด รีเทล สโตร์ ของท็อปส์ เดลี่ที่มีการจับมือเป็น TOPS DAILY x TOPS WINE CELLAR ซึ่งเป็นไฮบริด รีเทลของท็อปส์ ปัจจุบันมี จำนวน 10 สาขา ขนาด 90 – 230 ตารางเมตร ในจุดหมายปลายทางท่องเที่ยวหลัก เช่น สมุย, พะงัน, ภูเก็ต, พัทยา และ กรุงเทพฯ นอกจากนี้ยังมีการขยายไลน์กลุ่มสินค้าแอลกอฮอล์ เช่น เบียร์ ไวน์ และสุราจาก 240 รายการ เพิ่มขึ้นเป็น 700 รายการ
หรืออย่าง TOPS DAILY x TOPS WINE CELLAR x The Baker มีจำนวน 5 สาขา ขนาดร้าน 170 - 240 ตารางเมตร เพิ่มโอกาสในการเข้าใช้บริการในร้านได้ตลอดวัน ตั้งแต่มื้อเช้าจนมื้อดึก ตั้งอยู่ในพื้นที่โซนที่มีต่างชาติและนักท่องเที่ยว จำนวนมาก อาทิ สมุย, ภูเก็ต, หัวหิน โดยนำเสนอ Artisan Bakery มากกว่า 50 รายการ กาแฟ Lavazza และ Soft Serve และไลน์กลุ่มสินค้าแอลกอฮอล์ เช่น เบียร์ ไวน์ และสุรากว่า 700 รายการ จาก 13 ประเทศ พร้อมพื้นที่นั่งเพื่อนั่งจิบชากาแฟ หรือไวน์ในมื้อค่ำ
รวมถึงร้านในรูปแบบใหม่ TOPS DAILY x Looks ขนาดพื้นที่ 240 -270 ตารางเมตร ปัจจุบันมี 2 สาขา ที่นนทบุรี และกรุงเทพฯ ที่นำเอาสินค้าในกลุ่มเพื่อความงามมาเปิดร่วมกับร้านท็อปส์ เดลี่ ที่เป็นมินิซูเปอร์มาร์เก็ต
ขณะที่ซีเจเองก็มีการทำภายในแบรนด์ซีเจ มอร์ ที่รวบรวมเอาร้านในเครือมาเปิดร่วมกัน เป็นต้น ซึ่งทั้งหมดนั้น เป็นความแตกต่างที่สามารถจับต้องได้ของร้านค้าปลีกไซส์เล็ก...