Wikipedia สารานุกรมออนไลน์ โวย! AI ทำให้ปริมาณการใช้ลดลง

ต.ค. 20, 2568 P.Patikom

Wikipedia (วิกิพีเดีย) สารานุกรมออนไลน์ กำลังได้รับผลกระทบจาก AI โดยจำนวนผู้เข้าชมหน้าเว็บลดลง 8% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า 2024, อ้างอิง ตามรายงานในบล็อกโพสต์ ของ Marshall Miller จากมูลนิธิวิกิมีเดีย (Wikimedia Foundation) เจ้าของ Wikipedia

มูลนิธิฯ ทำงานเพื่อแยกแยะปริมาณการเข้าชมระหว่าง มนุษย์ และบอท AI และ Miller บอกว่า การลดลง "ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา" ถูกเปิดเผยหลังจากการอัปเดตระบบตรวจจับบอทของ Wikipedia ที่แสดงให้เห็นว่า "ปริมาณการเข้าชมที่สูงผิดปกติ ในช่วงเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน 2025 ส่วนใหญ่มาจากบอทจำนวนมากที่สร้างขึ้น ที่หลบเลี่ยงการตรวจจับ"

Miller ชี้ให้เห็นถึงสาเหตุที่ปริมาณการเข้าชมลดลง ที่เกิดจาก “ผลกระทบของ Generative AI และโซเชียลมีเดีย ต่อวิธีที่ผู้คนค้นหาข้อมูล” โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อ “เสิร์ชเอ็นจิ้น (Seatch Engine - เครื่องมือค้นหา) กำลังใช้ Generative AI มากขึ้นเพื่อให้คำตอบแก่ผู้ค้นหาโดยตรง แทนที่จะเชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์อย่างของเรา” และ “คนรุ่นใหม่กำลังค้นหาข้อมูลบนแพลตฟอร์มวิดีโอโซเชียลมากกว่าเว็บแบบเปิด” (แต่ Google ได้โต้แย้งข้อกล่าวอ้างที่ว่า บทสรุปย่อโดย AI ช่วยลดปริมาณการเข้าชมจากการค้นหา)

Miller กล่าวว่า มูลนิธิฯยินดีกับ "วิธีการใหม่ ๆ ที่ผู้คนจะได้รับความรู้" และโต้แย้งว่า สิ่งนี้ไม่ได้ทำให้ Wikipedia มีความสำคัญน้อยลง เนื่องจากความรู้ที่มาจากสารานุกรมยังคงเข้าถึงผู้คนได้ แม้ว่าพวกเขาจะไม่ได้เข้าชมเว็บไซต์ก็ตาม Wikipedia ยังได้ทดลองใช้ AI สรุปเนื้อหาของตนเองด้วย แม้ว่าจะหยุดดำเนินการไปแล้ว หลังจากที่ถูกบรรณาธิการจำนวนมากร้องเรียน

แต่การเปลี่ยนแปลงนี้ก่อให้เกิดความเสี่ยง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากผู้คนเริ่มตระหนักถึงแหล่งที่มาของข้อมูลน้อยลง ซึ่ง Miller ได้กล่าวถึงผลกระทบว่า “เมื่อมีผู้เข้าชม Wikipedia น้อยลง บรรดาอาสาสมัคร (ผู้สร้างสรรค์ข้อมูลใน Wikipedia) ก็อาจพัฒนาและเสริมสร้างเนื้อหาได้น้อยลง และอาจมีผู้บริจาครายย่อยสนับสนุนงานนี้น้อยลงด้วย” (อาสาสมัครบางคนน่าทึ่งมาก มีรายงานว่า สามารถปลดอาวุธมือปืนได้ในงานประชุมบรรณาธิการ Wikipedia เมื่อวันศุกร์ที่ 17 ตุลาคม 2025 ที่ผ่านมา)

ด้วยเหตุผลดังกล่าว Miller จึงโต้แย้งว่า AI การค้นหา (AI search) และบริษัทโซเชียลที่ใช้เนื้อหาจาก Wikipedia "จะต้องกระตุ้นให้ผู้เยี่ยมชมเข้ามาที่เว็บไซต์มากขึ้น"

และ Miller ยังกล่าวว่า Wikipedia กำลังดำเนินการของตัวเอง เช่น การพัฒนากรอบการทำงานใหม่ สำหรับการระบุแหล่งที่มาของเนื้อหาจากสารานุกรม นอกจากนี้ องค์กรยังมีสองทีมที่มีหน้าที่ช่วยให้ Wikipedia เข้าถึงผู้อ่านใหม่ ๆ และกำลังมองหาบรรดาอาสาสมัครเข้ามาช่วย (เพิ่มขึ้น)

“เมื่อคุณค้นหาข้อมูลออนไลน์ ให้มองหาแหล่งอ้างอิงและคลิกผ่านไปยังแหล่งข้อมูลต้นฉบับ” Miller เขียนในโพสต์ “พูดคุยกับคนที่คุณรู้จัก เกี่ยวกับความสำคัญของความรู้ที่เชื่อถือได้ และผ่านการคัดสรรโดยมนุษย์ และช่วยให้พวกเขาเข้าใจว่าเนื้อหาที่เป็นรากฐานของ Generative AI นั้น ถูกสร้างขึ้นโดยบุคคลจริง ที่สมควรได้รับการสนับสนุน”

Cr : TC (TECH CRUNCH)

Source