อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของญี่ปุ่นกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่ หลังจากการออกคำเตือนด้านการเดินทางจากสถานทูตจีนประจำกรุงโตเกียวเมื่อปลายเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยคำเตือนดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดทางการทูตระหว่างประเทศ พอผสมโรงกับเงินเยนที่อ่อนค่าลงเรื่อย ๆ ก็ยิ่งส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจญี่ปุ่นอย่างรวดเร็ว
หนึ่งสิ่งที่เห็นได้ชัดเจนหลังเกิดความขัดแย้งระหว่างจีนและญี่ปุ่น คือการนำมาสู่ “ความว่างเปล่า” ที่เมกะดองกิ ชิบูย่า
อย่างที่หลายคนรู้กันว่า Mega Don Quijote สาขาชิบูย่า เป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ โดยเฉพาะชาวจีนที่มักมาซื้อเครื่องสำอางและสินค้าปลอดภาษี ผู้สื่อข่าวรายงานญี่ปุ่นว่า ในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน ร้านค้าดังกล่าวมีจำนวนลูกค้าชาวจีนลดลงอย่างเห็นได้ชัด
น้อยลงจนถึงขนาดที่พนักงานที่เคาน์เตอร์ทำ Tax Free ดูว่างงาน และไม่ได้ยินภาษาจีนแม้แต่คำเดียว ซึ่งแตกต่างจากที่เคยเป็นมาอย่างมาก เมื่อสอบถามไปยังพนักงานของร้าน ก็ได้รับการยืนยันว่า “ลูกค้าชาวจีนลดลงอย่างแน่นอนในช่วงนี้” ซึ่งเป็นการตอกย้ำว่าแถลงเกี่ยวกับการเดินทางของรัฐบาลจีน ได้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อธุรกิจค้าปลีกทันที
ซึ่งเหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นที่ดองกิเพียงที่เดียวเท่านั้น แต่ยังกระทบแต่ภาคธุรกิจอื่น ๆ อีกด้วย ได้แก่
1. ผลกระทบต่อภาคค้าปลีก
ห้างสรรพสินค้าใหญ่ ๆ ในโตเกียวได้รายงานตัวเลขยอดขายที่น่ากังวล โดยเฉพาะในส่วนของการซื้อสินค้าปลอดภาษี ซึ่งนักท่องเที่ยวจีนเป็นผู้ใช้จ่ายหลัก ข้อมูลระบุว่า ยอดขายปลอดภาษีที่ห้าง Matsuya Ginza ในย่านกินซ่า ลดลงประมาณ 15% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า

และที่ห้าง Matsuya สาขาอาซากุสะ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งพื้นที่ท่องเที่ยวสำคัญ ก็ได้รับผลกระทบหนักกว่า โดยยอดขายลดลงไปถึง 23% ตัวเลขที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญนี้ตอกย้ำว่า การใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวจีน ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนถึง 24% ของการใช้จ่ายโดยรวมของนักท่องเที่ยวต่างชาติทั้งหมด กำลังหายไปจากระบบเศรษฐกิจของญี่ปุ่นอย่างรวดเร็ว (อ้างอิงจาก The Japan Times)
2. ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการบิน
อีกหนึ่งผลกระทบที่พีคสุด ๆ จากการยกเลิกแผนการเดินทางของผู้คนนับแสน มีรายงานว่ามีการยกเลิกเที่ยวบินจากจีนมาญี่ปุ่นถึงประมาณ 500,000 เที่ยว และเพื่อลดผลกระทบ ทางสายการบินจีนได้เสนอนโยบายคืนเงินเต็มจำนวนหรือเปลี่ยนแปลงเที่ยวบินฟรี สำหรับผู้ที่จองเดินทางไปญี่ปุ่นแล้ว (แรงเนาะ)
ยิ่งไปกว่านั้น ข้อมูลการบินระบุว่า ในเดือนธันวาคมมีเที่ยวบินที่กำหนดไว้กว่า 5,500 เที่ยวบิน แต่มีเที่ยวบินที่ถูกยกเลิกแล้วกว่า 900 เที่ยวบิน หรือคิดเป็นอัตราที่สูงถึง 16% ซึ่งแสดงให้เห็นว่าอุตสาหกรรมการบินกำลังเผชิญกับการหดตัวของเส้นทางบินไปญี่ปุ่นอย่างรุนแรง (อ้างอิงจากสำนักข่าว Nikkei)
ความเสียหายทางเศรษฐกิจและความเสี่ยงที่ยืดเยื้อ
ผลกระทบทางเศรษฐกิจในระยะยาวยังคงเป็นที่น่ากังวล นักเศรษฐศาสตร์ประเมินว่า หากความขัดแย้งนี้ยืดเยื้ออาจสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจให้กับญี่ปุ่นสูงถึง 2.2 ล้านล้านเยน (ประมาณ 1.4 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ)
ในขณะที่ญี่ปุ่นกำลังเผชิญกับสถานการณ์นี้ นักท่องเที่ยวจีนที่ถูกแนะนำให้เลี่ยงญี่ปุ่นได้เริ่มเปลี่ยนเส้นทางไปยังประเทศเพื่อนบ้าน โดยมีรายงานว่า ยอดจองทริปเดินทางไปสิงคโปร์และเกาหลีใต้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว รวมถึงไทย มาเลเซีย และเวียดนาม ก็มีแนวโน้มการเติบโตสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
จากข้อมูลทั้งหมดนี้ ชี้ให้เห็นว่าคำเตือน “งดเที่ยวญี่ปุ่น” ของจีน ได้กลายเป็นปฏิบัติการที่ส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วและรุนแรงต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและค้าปลีกของญี่ปุ่น ซึ่งกำลังสร้างความท้าทายครั้งใหญ่ในช่วง High-Season ที่กำลังจะมาถึง