พัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ประกาศวิสัยทัศน์ชัดเจนในการยกระดับการสื่อสารสุขภาพของประเทศ เดินหน้าสร้างพันธมิตรกับแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียระดับโลกและการพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ให้เป็นกระบอกเสียงด้านสุขภาพที่น่าเชื่อถือในโลกออนไลน์
ก้าวแรก เริ่มจากจับมือ TikTok ระดับกระทรวง โดยนำคณะเข้าหารือกับชนิดา คล้ายพันธ์ Director of Public Policy For Southeast Asia ของ TikTok (Thailand) เพื่อกำหนดแนวทางความร่วมมือในการยกระดับการสื่อสารด้านสาธารณสุขผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล
ความร่วมมือในครั้งนี้เป็นการยกระดับจากระดับกรมไปสู่ระดับกระทรวง โดยอ้างอิงจากกรอบความร่วมมือ FIDES ขององค์การอนามัยโลก (WHO) และ TikTok ซึ่งเป็นโครงการรวบรวมผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพและครีเอเตอร์จากหลายประเทศ มาช่วยกันผลิตคอนเทนต์สุขภาพตามหลักฐานทางวิชาการ เพื่อลดข่าวปลอมและยกระดับคุณภาพข้อมูลสุขภาพบนแพลตฟอร์มออนไลน์
“ที่ผ่านมากระทรวงฯ พยายามต่อสู้กับข่าวปลอมด้านสุขภาพบนแพลตฟอร์มต่าง ๆ แต่ไม่มีอำนาจเข้าไปปิดกั้นโดยตรง สิ่งที่ทำได้และต้องทำ คือการสร้างคอนเทนต์ที่ถูกต้องให้มากพอจนกลบกระแสข้อมูลผิด ๆ โดยอ้างถึงความสำเร็จของกรมสุขภาพจิตและ อย. ที่ใช้ TikTok ในการสื่อสารจนมีฐานผู้ติดตามเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งถือเป็นสัญญาณบวกที่ควรขยายผลสู่ระดับนโยบายกระทรวง”
ภายใต้ความร่วมมือนี้ TikTok จะสนับสนุนการฝึกอบรมผลิตคอนเทนต์ให้บุคลากรของกระทรวงฯ และเครือข่ายครีเอเตอร์สายการแพทย์ รวมถึงสนับสนุน Credit สำหรับการเผยแพร่คอนเทนต์ด้านสุขภาพในวงกว้าง โดยแคมเปญนำร่องจะมุ่งเน้นการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ และมะเร็ง ผ่านคอนเทนต์สั้น 15–60 วินาที พร้อมแคมเปญชาเลนจ์และแฮชแท็กเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในวงกว้าง
กระทรวงฯ ยังเตรียมจัดตั้ง “MOPH Creator Network” ทำงานร่วมกับ Medical Fact-Check Panel และ Digital Communication Hub เพื่อแปลงองค์ความรู้ทางการแพทย์ให้เป็นคอนเทนต์สั้นที่ถูกต้องและผ่านการตรวจสอบก่อนเผยแพร่ โดยเฉพาะสำหรับกลุ่มวัยรุ่น วัยทำงาน และครอบครัวที่รับข้อมูลจากโซเชียลมีเดียเป็นหลัก
ก้าวที่สอง เป็นการ Kick off พัฒนาบุคลากรสู่ Health Influencer ผ่าน “โครงการพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขสู่ Health Influencer ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569” ณ อาคาร OSSC สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ซึ่งจัดร่วมกับสมาคม Thai Health+Tech Trade Association และสมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย (TCCA)
โครงการครอบคลุมทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ ตั้งแต่การบรรยาย “Trend ของ Social Media ในครึ่งปีหลัง 2026”, “Essential Skills for Influencer”, “Do and Don’t ตามกฎหมายไทย” ไปจนถึง Workshop เขียนบทสำหรับคลิปสุขภาพสั้น และปิดท้ายด้วยรัฐมนตรีร่วมถ่ายภาพกับ Health Influencer รุ่นใหม่ เพื่อส่งสัญญาณการสนับสนุนจากระดับนโยบายอย่างเป็นรูปธรรม
ในการอบรมครั้งนี้ ศ.คลินิกเกียรติคุณ นพ. วิทยา ถิฐาพันธ์ กรรมการแพทยสภา ได้บรรยายในหัวข้อ “รักจะเป็น Influencer ทางการแพทย์ ต้องเตรียมตัวอย่างไรบ้าง” โดยชี้ให้เห็น 5 กับดักสำคัญ ที่บุคลากรทางการแพทย์ที่จะก้าวสู่การเป็น Medical Influencer ต้องตระหนัก ได้แก่ การให้ข้อมูลผิดพลาดจากการตัดทอนเนื้อหาทางการแพทย์เพื่อความสั้นกระชับ, การใช้ Clickbait ที่บิดเบือนสาระทางวิชาการ, การละเมิดข้อมูลส่วนตัวของผู้ป่วย, ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ (Conflict of interest) เมื่อรับรีวิวสินค้า และการให้คำวินิจฉัยรายบุคคลผ่าน Comment ซึ่งมีความเสี่ยงทั้งทางกฎหมายและทางคลินิก
ขณะที่ นพ.ภาสกร วันชัยจิระบุญ ผู้ช่วยเลขาธิการแพทยสภา ร่วมบรรยายหัวข้อ “Do and Don’t ตามกฎหมายไทย” เพื่อให้บุคลากรเข้าใจกรอบกฎหมายและจริยธรรมวิชาชีพที่ต้องยึดถือแม้จะอยู่บนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย
สิ่งเหล่านี้เป็นที่มาของการกำหนดมาตรฐาน Medical Influencer ที่กระทรวงยึดถือว่า “ไม่ใช่แค่คนดัง แต่คือผู้ที่ทำให้สังคมเข้าใจสุขภาพดีขึ้น” บนฐานของ Authority ความเชี่ยวชาญที่แท้จริง, Authenticity ความเป็นตัวของตัวเอง และจริยธรรมที่ถือว่าความไว้วางใจของสังคมสำคัญกว่ายอดวิว โดยยึดหลัก evidence-based medicine และรู้ขอบเขตของการให้คำแนะนำอย่างชัดเจนเสมอ
พัฒนาเน้นย้ำว่า การสื่อสารกับคนรุ่นใหม่ต้องให้ความสำคัญกับ 3 องค์ประกอบหลักคือ Contents, Platform และ Influencers แต่สำหรับการสื่อสารด้านสุขภาพและการแพทย์โดยเฉพาะ ยังมีมิติความอ่อนไหวที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะข้อมูลที่ผิดพลาดในด้านนี้ไม่ใช่เพียงสร้างความเข้าใจผิด แต่อาจส่งผลต่อสุขภาพและชีวิตของประชาชนโดยตรง
ในการอบรมครั้งนี้ วิทยากรจากแพทยสภาและผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อได้ชี้ให้เห็น 5 กับดักสำคัญ ที่บุคลากรทางการแพทย์ที่จะก้าวสู่การเป็น Medical Influencer ต้องตระหนัก ได้แก่ การให้ข้อมูลผิดพลาดจากการตัดทอนเนื้อหาทางการแพทย์เพื่อความสั้นกระชับ, การใช้ Clickbait ที่บิดเบือนสาระทางวิชาการ, การละเมิดข้อมูลส่วนตัวของผู้ป่วย, ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ (Conflict of interest) เมื่อรับรีวิวสินค้า และการให้คำวินิจฉัยรายบุคคลผ่าน Comment ซึ่งมีความเสี่ยงทั้งทางกฎหมายและทางคลินิก
สิ่งเหล่านี้เป็นที่มาของการกำหนดมาตรฐาน Medical Influencer ที่กระทรวงยึดถือว่า “ไม่ใช่แค่คนดัง แต่คือผู้ที่ทำให้สังคมเข้าใจสุขภาพดีขึ้น” บนฐานของ Authority ความเชี่ยวชาญที่แท้จริง, Authenticity ความเป็นตัวของตัวเอง, และจริยธรรมที่ถือว่าความไว้วางใจของสังคมสำคัญกว่ายอดวิว โดยยึดหลัก evidence-based medicine และรู้ขอบเขตของการให้คำแนะนำอย่างชัดเจนเสมอ
พร้อมกันนี้ กระทรวงสาธารณสุขจะทำงานร่วมกับแพทยสภาและ อย. ในการกำหนดกรอบจริยธรรมและมาตรฐานการสื่อสารสุขภาพบนแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อป้องกันการโฆษณาเกินจริง ลดข้อมูลที่ทำให้ประชาชนเข้าใจผิด และสร้างสภาพแวดล้อมออนไลน์ที่ปลอดภัยด้านสุขภาพในระยะยาว