AI Effects McKinsey ชี้งานลด 36 ล้านตำแหน่ง เกิดใหม่ 40 ล้านตำแหน่ง 11 ล้านต้องเปลี่ยนอาชีพภายในปี 2035

ต.ค. 05, 2569 M.Pussapol

McKinsey Global Institute เสนอรายงาน Workforce in Motion: Skills and Pathways to Future Jobs in the United States ชี้ว่า AI อาจไม่ได้ทำลายงานมากอย่างที่กลัว แต่กำลังเปลี่ยนโครงสร้างตลาดแรงงานครั้งใหญ่ ภายในปี 2035 อาจกระทบความต้องการแรงงาน 36 ล้านตำแหน่ง สร้างงานใหม่มากกว่า 40 ล้านตำแหน่ง แต่ 11 ล้านคนอาจต้องเปลี่ยนอาชีพ เพราะเส้นทางจากงานเดิมสู่งานใหม่ไม่ได้ราบรื่น ข้อจำกัดด้านเวลา รายได้ระหว่างฝึกอบรม ใบอนุญาต และการย้ายถิ่นฐาน ล้วนเป็นอุปสรรคต่อการเปลี่ยนผ่าน ทักษะที่ตลาดต้องการจึงไม่ได้มีเพียงความรู้ด้าน AI แต่รวมถึงการคิดวิเคราะห์ การปรับตัว ความยืดหยุ่น การเรียนรู้ต่อเนื่อง และความสามารถทำงานร่วมกันอย่างมีวิจารณญาณ

งานลด 36 ล้านตำแหน่ง เกิดใหม่กว่า 40 ล้าน

ภายในปี 2035 AI อาจลดความต้องการแรงงานในสหรัฐฯ 36 ล้านตำแหน่ง ขณะที่การขยายตัวของเศรษฐกิจ ธุรกิจที่เกี่ยวเนื่อง และการลงทุนในภาคส่วนต่างๆ อาจสร้างความต้องการแรงงานใหม่มากกว่า 40 ล้านตำแหน่ง

ตัวเลขดังกล่าวเป็นผลจากแบบจำลอง ไม่ได้หมายความว่าจะมีคน 36 ล้านคนถูกเลิกจ้างจริง เพราะงานที่ถูกทำให้เป็นอัตโนมัติ การลดจำนวนแรงงานและการสูญเสียตำแหน่งงานเป็นคนละเรื่องกัน AI อาจเข้ามาทำงานบางส่วน ขณะที่มนุษย์ยังคงทำงานส่วนที่ต้องใช้ทักษะสูงกว่า McKinsey ประเมินว่า กลไกต่างๆ เช่น การเพิ่ม Productivity การสร้างงานใหม่ และการตรวจสอบผลลัพธ์ของ AI อาจชดเชยได้ราว 60% ของชั่วโมงงานที่ได้รับผลกระทบ

จากแรงงาน 36 ล้านตำแหน่ง 25 ล้านคนอาจยังอยู่ในอาชีพเดิม อาจต้องเปลี่ยนอาชีพจริงประมาณ 11 ล้านคน

งานซ้ำเสี่ยง งานใช้วิจารณญาณเติบโต

งานที่เป็นกิจวัตร ทำซ้ำ และตรวจสอบผลลัพธ์ได้ง่าย มีแนวโน้มถูกทำให้ใช้ AI เร็วกว่า เช่น งานสำนักงานและธุรการ งานขายและค้าปลีก ขนส่ง โลจิสติกส์ และคอลเซ็นเตอร์ โดยงานสำนักงานและธุรการใช้ AI ถึงราว 80% ของชั่วโมงงานภายในปี 2035 แต่ไม่ได้หมายความว่า 80% ของคนในอาชีพเหล่านี้จะตกงาน

ในทางกลับกัน งานที่ต้องใช้วิจารณญาณ ความรับผิดชอบ และความไว้วางใจ เช่น ผู้จัดการ นักกฎหมาย วิศวกร ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงิน บุคลากรทางการแพทย์ และครู มีแนวโน้มได้รับการเสริมพลังด้วย AI มากกว่าถูกแทนที่

งานใหม่ยังไม่ได้กระจุกอยู่เฉพาะบริษัทเทคโนโลยี แต่กระจายอยู่ในทั้ง Human Economy เช่น สุขภาพและการดูแลผู้สูงอายุ, Physical Economy เช่น ก่อสร้างและพลังงาน, Technology Economy เช่น ซอฟต์แวร์ ศูนย์ข้อมูล ชิป และ ไซเบอร์ซีเคียวริตี้ รวมถึงงานที่เกิดขึ้นโดยตรงจาก AI เช่น การตรวจสอบและกำกับดูแลโมเดล

แม้จะมีงานใหม่จำนวนมาก แต่แรงงานไม่ได้สามารถย้ายไปสู่งานเหล่านั้นได้โดยอัตโนมัติ McKinsey ประเมินว่ามีแรงงานเพียง 1 ใน 7 คน ที่มีเส้นทางตรงสู่งานที่เติบโตโดยแทบไม่ต้องฝึกใหม่ ขณะที่เกือบครึ่งหนึ่งอาจต้องใช้เวลาฝึกนาน มีข้อจำกัดด้านใบอนุญาต หรือเผชิญรายได้ลดลงระหว่างเปลี่ยนผ่าน

ยิ่งกว่านั้น 85% ของงานที่เติบโตต้องมีใบรับรอง วุฒิ หรือคุณสมบัติเฉพาะ ทำให้การอบรมระยะสั้นเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ นี่จึงเป็นโจทย์ที่ใหญ่กว่าการสอนให้คนใช้ AI เป็น

ทักษะสำคัญในอนาคต

McKinsey แบ่งทักษะสำคัญออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ Essential Skills ช่วยให้ย้ายงานได้กว้างขึ้น, Enabling Skills ที่เปิดทางสู่งานและค่าจ้างสูงขึ้น และ Empowering Skills ช่วยให้เรียนรู้และปรับตัวต่อเนื่อง

นับตั้งแต่ปี 2022 ความต้องการความรู้ด้าน AI เพิ่มขึ้นราว 11 เท่า ความสามารถในการปรับตัวเพิ่มขึ้น 5 เท่า ขณะที่ความยืดหยุ่น ความอยากรู้อยากเห็น และความพร้อมเรียนรู้เพิ่มขึ้นราว 3 เท่า คนทำงานจึงไม่ได้ต้องรู้เพียงวิธีใช้ AI แต่ต้องสามารถนำ AI ไปใช้กับงานจริง ตรวจสอบผลลัพธ์ ปรับตัวกับเครื่องมือใหม่ และไม่เชื่อผลจาก AI โดยอัตโนมัติ

งานการตลาดและการสื่อสาร AI สามารถวิเคราะห์ข้อมูลผู้บริโภค สร้างคอนเทนต์ และประเมินแคมเปญ แต่การตัดสินว่าแบรนด์ควรพูดอะไร กับใคร เมื่อไหร่ และอย่างไรให้แตกต่างต้องอาศัยกลยุทธ์ บริบท และวิจารณญาณของมนุษย์

จาก AI Disruption สู่ยุค Reskilling

แรงงานมากกว่า 70% อาจต้องปรับวิธีทำงานระดับใดระดับหนึ่ง แม้ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนอาชีพ ขณะที่พนักงานบริการลูกค้า แคชเชียร์ และพนักงานคลังสินค้ามีความเสี่ยงต้องเปลี่ยนอาชีพสูงกว่า ทศวรรษหน้าอาจมีผู้ต้องเปลี่ยนสายอาชีพราว 770,000 คนต่อปี สูงกว่าอัตราในอดีตมากกว่า 3 เท่า ขณะเดียวกัน สังคมสูงวัยของสหรัฐฯ จะสร้างงานด้านสุขภาพและการดูแลผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นราว 8 ล้านตำแหน่ง ยิ่งเร่งให้ตลาดแรงงานเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้น

ภาพที่เกิดขึ้นจึงไม่ใช่เพียงโลกที่ AI แย่งงานมนุษย์ แต่เป็นโลกที่ AI กำลังเปลี่ยนเส้นทางอาชีพของมนุษย์

โจทย์ขององค์กร ภาครัฐ และระบบการศึกษาจึงไม่ใช่แค่การสร้างงานใหม่ แต่คือการสร้างสะพานให้คนเดินจากงานเดิมไปสู่งานใหม่ได้จริง ผ่านการ Upskilling และ Reskilling ที่ครอบคลุมแรงงานปัจจุบัน ไม่ใช่เฉพาะคนรุ่นใหม่

ท้ายที่สุด ผู้ที่ได้เปรียบในโลก AI อาจไม่ใช่คนที่รู้จัก AI มากที่สุด แต่คือคนที่เรียนรู้เร็ว ปรับตัวได้ และสามารถผสาน AI เข้ากับทักษะของมนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะอนาคตของงานอาจไม่ได้วัดกันว่าใครจะถูก AI แทนที่ แต่จะวัดกันว่าใครสามารถทำงานร่วมกับ AI ได้ดีที่สุด

ที่มา Source