ดร.สุภชัย วีระภุชงค์ รองประธานกรรมการ และรองกรรมการผู้จัดการ บริษัท ไทยนครพัฒนา จำกัด ในฐานะ เลขาธิการสถาบันโพธิคยาวิชชาลัย 980 (BGVI) และ ดร.อลงกต ชูแก้ว ผู้ช่วยเลขาธิการด้านงานต่างประเทศ BGVI ร่วมเปิดตัวหนังสือ Meditation As Living Practice นำเสนอแนวคิดการพัฒนาคุณภาพจิตใจ สร้างการเปลี่ยนแปลงทั้งระดับบุคคลและสังคม ด้วยการฝึกสติ นำการทำสมาธิมาประยุกต์ใช้ในทุกจังหวะชีวิต มีตวงพร อัศววิไล เป็นผู้ดำเนินรายการ ในงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 31 (Book Expo Thailand 2026) ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพฯ
หนังสือ Meditation As Living Practice ตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้เขียนตั้งชื่อภาษาไทยว่า สมาธิในวิถีแห่งชีวิต ศาสตร์สากลแห่งการพัฒนาจิต ดร.สุภชัย กล่าวถึงที่มา โดยเท้าความถึงความหมายของธรรมะว่า ถ้าจะพูดให้จบภายใน 3 นาที ในมุมมองของตัวเองมี 2 เรื่อง
เรื่องแรก คือการที่มนุษย์ทุกคนเข้าใจศีล
ศีล แปลว่าความเป็นปกติของชีวิต นิยาม คือใช้ชีวิตโดยไม่ทำร้ายตนเองและผู้อื่น”
เรื่องที่ 2 คือมีปัญญา ต้องให้ความสำคัญของการพัฒนาจิตใจ ยกระดับสติให้เข้าสู่สมาธิ และปัญญา
รู้เท่าทันสิ่งที่เกิดขึ้น ไม่ยึดติดกับอารมณ์หรือความรู้สึกที่เข้ามากระทบ เข้าใจกฎไตรลักษณ์ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
“ถ้าเราเข้าใจคำว่าวิตก วิจารณ์ ปิติ สุขทางกาย สุขทางใจ รวมกันเป็นหนึ่งคือเอกทัตตา เข้าใจภาวะที่จิตมีอารมณ์เป็นหนึ่งเดียว แน่วแน่มั่นคงอยู่ในอารมณ์เดียว ซึ่งก็คือสมาธิ จะไม่มีคำว่าทุกข์ นั่นคือยกระดับเข้าสู่การเกิดดับ ไม่ยึดติดกับผัสสะต่างๆที่เกิดขึ้น”
ดร.อลงกต ชูแก้ว ผู้ช่วยเลขาธิการด้านงานต่างประเทศ กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของหนังสือเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 6 ปีก่อน หลังจากพา ดร.สุภชัย ไปฝึกดำน้ำ สิ่งที่ทำให้เขาแปลกใจคือส่วนใหญ่ผู้เรียนจะไม่สามารถก้าวข้ามความกลัวเมื่อต้องลงไปอยู่ใต้น้ำ แต่ ดร.สุภชัย กลับลงไปนั่งคุกเข่าหายใจก้นสระได้ถึง 20 นาที จากนั้นยังต่อยอดไปสู่การดำน้ำในทะเลลึกถึง 14 เมตร ใช้เวลาอยู่ใต้น้ำประมาณ 45 นาที
“คุณสุภชัย บอกผมว่า อลงกต สมาธิที่ทำมานาน ไม่ใช่แค่นั่งหลับตา ถ้าทำแค่หลับตาจะไม่สามารถบริหารธุรกิจโรงแรม และบริษัทยา แต่สมาธิที่ทำนำมาใช้กับชีวิตประจำวันได้”.
คำกล่าวของ ดร.สุภชัย ทำให้ ดร.อลงกต จึงเริ่มตั้งคำถาม รวบรวมและศึกษาเรื่องสมาธิ ซึ่งมีเอกสารกว่า 180 เล่มจากทั่วโลก เพื่อค้นหา ทำความเข้าใจเกี่ยวกับสมาธิในมิติต่างๆ สิ่งที่พบคือส่วนใหญ่บอกวิธีปฏิบัติ แต่ไม่มีคำตอบว่า หลังจากฝึกจนเกิดความสงบแล้ว มนุษย์จะนำสิ่งที่ได้ไปใช้กับชีวิตในสังคมอย่างไร จะจัดการกับความขัดแย้งและส่งเสริมสันติภาพได้อย่างไร ขณะที่หนังสือเล่มนี้ บอกว่าหลังจากนั่งหลับตาแล้ว ออกมาใช้ชีวิตไม่ทำให้คนอื่นเดือดร้อนได้ยังไง ขณะเดียวกันยังส่งเสริมให้สังคมไม่เกิดความขัดแย้ง ไม่เกิดความรุนแรงอย่างไร
การจัดทำหนังสือเล่มนี้เกิดจากความร่วมมือของผู้เชี่ยวชาญหลายด้าน โดยเภสัชกร ดร.วีระพงษ์ ประสงค์จีน ผู้เชี่ยวชาญด้านสมอง เป็นผู้ตั้งคำถามเชิงวิทยาศาสตร์แก่ ดร.สุภชัย มากกว่า 30 ข้อ ขณะที่ วีณา อุปัทยา ผู้ช่วยเลขาธิการฝ่ายต่างประเทศ ทำหน้าที่สืบค้นเอกสารโบราณจากสำนักปฏิบัติต่างๆ ที่ศึกษาเรื่องสมาธิ ก่อนนำองค์ความรู้มาประมวลและเรียบเรียงเป็นหนังสือ 12 บท โดยมีนักวิชาการร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในประเด็นที่เกี่ยวข้อง
ดร.อลงกต ย้ำว่า Meditation As Living Practice ไม่ใช่หนังสือธรรมะ ไม่ได้สร้างข้อถกเถียง ไม่ยืนอยู่บนพื้นฐานสนับสนุนศาสนา ลัทธิ ความเชื่อ หรือเจ้าสำนักใดๆ ในการปฏิบัติสมาธิ เป็นหนังสือที่ตั้งคำถามว่า คุณเห็นอะไร ให้เข้าใจเรื่องลมหายใจ
“หนังสือเล่มนี้มีกุญแจดอกเดียว อธิบายทั้งเล่มคือลมหายใจ การรับรู้ลม”
ดร.สุภชัยบอกว่า การปฎิบัติเรื่องเจริญสติมี 40 วิธี แนวทางที่นำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันประกอบด้วยอานาปานสติ มรณานุสสติ พุทธานุสติ และธัมมานุสติ หนังสือเล่มนี้ยังเชื่อมโยงการพัฒนาจิตใจเข้ากับมิติอื่นๆ ตั้งแต่ความตระหนักรู้และปัญญาในการดำเนินชีวิต การสื่อสารด้วยจิตที่ตื่นรู้ ภาวะผู้นำและสมาธิ ครอบครัว ตลอดจนการสร้างพื้นที่ให้ผู้คนได้ฝึกปฏิบัติและภาวนาร่วมกัน
ดร.สุภชัย สรุปว่า หนังสือเล่มนี้ทำออกมาเพื่อให้องค์ความรู้แก่เพื่อนๆ ทุกชาติและศาสนา เผยแพร่ไปทั่วโลก
“หนังสือเล่มนี้ไม่ใช่หนังสือทฤษฎี เป็นหนังสือที่พูดถึงการปฏิบัติแบบง่ายๆ ใช้กับชีวิตประจำวัน ผมมั่นใจว่า ถ้าได้อ่านและปฏิบัติจะเกิดการเปลี่ยนแปลง เกิดศรัทธา และแรงบันดาลใจว่าตัวเองสามารถเปลี่ยนแปลงโลก”
ท้ายที่สุด Meditation as Living Practice ต้องการชวนให้มองสมาธิในมิติกว้างกว่าการฝึกจิตส่วนบุคคล เป็นเครื่องมือพัฒนามนุษย์จากภายใน สร้างความเข้าใจในการดำเนินชีวิต ส่งต่อความสงบจากตัวบุคคลไปสู่ครอบครัว ชุมชน และสังคม เพราะการเปลี่ยนแปลงโลกอาจไม่ได้เริ่มต้นจากสิ่งที่ยิ่งใหญ่เสมอไป แต่อาจเริ่มจากการเปลี่ยนแปลงจิตใจของคนคนหนึ่ง ผ่านการรู้เท่าทันตัวเอง เข้าใจผู้อื่น และใช้ชีวิตโดยไม่สร้างความเดือดร้อนให้แก่กัน