ประเทศญี่ปุ่นถือได้ว่าเป็นประเทศที่ประชากรมีคุณภาพชีวิตดีเป็นอันดับต้นๆ ของโลก ด้วยวัฒนธรรมการใช้ชีวิต ขนบธรรมเนียมประเพณีต่างๆ ที่เราเห็นได้ชัดเจน แต่รู้หรือไม่ว่า คนญี่ปุ่นมีแนวคิดที่ยึดถือกันมาอย่างยาวนาน เป็นเหตุผลของการมีชีวิตอยู่ของคนญี่ปุ่น ที่ทำให้คนญี่ปุ่นมีความสุข และมีอายุยืนยาวกว่า 100 ปี

นั่นก็คือ IKIGAI (อิคิไก) ศาสตร์ที่ช่วยให้เราค้นพบเหตุผลของการมีชีวิตอยู่หรือสิ่งที่ทำให้เราอยากตื่นขึ้นมาในทุกๆ เช้า ซึ่ง IKIGAI นี้เองเป็นสิ่งซ่อนอยู่ภายในตัวเรา ดังนั้นจึงต้องใช้ความพยายามในการค้นหามันให้เจอ

ซึ่งสามารถแตกย่อยออกมาเป็น กฎ 10 ข้อ เป็นศิลปะในการใช้ชีวิตของคนญี่ปุ่นที่จะทำให้มีความสุขอย่างยั่งยืน ดังนี้

1) Stay Active, Don’t Retire กระตือรือร้นกับชีวิตแบบไม่มีวันเกษียณ

เรียนรู้และตื่นตัวกับสิ่งใหม่ๆ บนโลก รักในสิ่งที่ทำ และทำในสิ่งที่มีคุณค่าต่อชีวิตตนเอง ทำหน้าที่ของตัวเองให้ดีที่สุด โดยไม่ลืมที่จะชื่นชมสิ่งดีๆ รอบตัว

2) Take it slow ทำอะไรให้ช้าลง

ซึ่งไม่ได้หมายถึงการใช้ชีวิตแบบ Slow Life แต่คือการคิดใคร่ครวญสิ่งต่างๆ ก่อนลงมือทำ  มีวิสัยทัศน์และแผนงานที่ดีก่อน คิดอยู่เสมอว่าหากทำสิ่งนั้นสิ่งนี้แล้วจะเกิดผลลัพธ์อะไรขึ้นบ้าง มองภาพใหญ่ในระยะยาว

3) Don’t fill your stomach อย่ากินให้อิ่มเกินไป

หากอยากมีสุขภาพดี อายุยืน ต้องใช้กฎ 80% ที่เรียกว่า Hara Hachi Bu คือให้หยุดกินทันทีเมื่อรู้สึกอิ่มแล้ว หรือกินในปริมาณ 1,200 – 1,500 แคลเลอรีต่อวันเท่านั้น โดยเน้นอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งเป็นกลุ่มผักและผลไม้สดทั่วๆ ไป

4) Surrounding yourself with good friends แวดล้อมด้วยเพื่อนดีๆ

การได้รับฟัง พูดคุย แบ่งปันทุกข์สุขกันกับเพื่อน ให้คำแนะนำกัน หัวเราะขำขันกัน ไปเที่ยวด้วยกัน จะทำให้ชีวิตของเรามีชีวิตชีวาขึ้นใน ซึ่งจากงานวิจัยหลายที่ต่างให้ข้อมูลตรงกันว่า ความสัมพันธ์ที่ดี นำไปสู่สุขภาพจิตที่ดีและทำให้การทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกายนั้นดีขึ้นอีกด้วย

5) Get in shape for your next birthday ฟิตร่างกายให้ดีต้อนรับวันเกิดปีหน้า

การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ นอกจากจะทำให้ร่างกายแข็งแรงแล้วร่างกายยังผลิตฮอร์โมนที่ช่วยทำให้เรามีความสุขอีกด้วย

6) Smile ยิ้มเข้าไว้ 

การยิ้มทำให้จิตใจผ่อนคลาย และช่วยให้เรามีเพื่อนเพิ่มขึ้นได้ง่ายๆ เพราะกลไกทางจิตใจของเรามีระบบจดจำความรู้สึกอัตโนมัติ (Facial expression effect) ที่ทำให้เรารับรู้ว่าหากเรายิ้ม อารมณ์เราจะดีขึ้น

7) Reconnect with nature เชื่อมต่อกับธรรมชาติ

เดินทางไปท่องเที่ยวพักผ่อนตามแหล่งธรรมชาติต่างๆ เช่น ทะเล ภูเขา น้ำตก เพื่อชาร์ตแบตเตอรี่เพิ่มพลังงานให้ตัวเองอยู่เสมอๆ เพราะเราต่างเชื่อมโยงเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติและโลกใบนี้ การได้รับออกซิเจนที่มากพอ ได้สูดอากาศบริสุทธิ์ คือความสุขโดยธรรมชาติของมนุษย์ทุกคน

8) Give thanks ขอบคุณในสิ่งที่เรามี

ความรู้สึกขอบคุณและกตัญญูต่อบุคคลและสิ่งต่างๆ เริ่มตั้งแต่บรรพบุรุษ ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม อาหาร และสิ่งที่เรามี จะทำให้เรารู้สึกโชคดีที่ได้มีชีวิตอยู่และจะยิ่งเพิ่มพูนความสุขให้เราในทุกๆ วัน

9) Live the moment อยู่กับปัจจุบันขณะ

หยุดเสียใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีตและกลัวหรือกังวลสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต “วันนี้” และ “ขณะนี้” คือช่วงเวลาที่ดีที่สุดของคุณ ใช้มันให้ดีที่สุดให้เป็นช่วงเวลาที่มีคุณค่าและน่าจดจำ  เพราะเวลาเป็นสิ่งที่ผ่านมาและผ่านเลยไป เอาคืนไม่ได้อีก

10) Follow your IKIGAI จงออกตามหา IKIGAI ของคุณ

มนุษย์ทุกคนมีความรักความหลงใหลและพรสวรรค์บางอย่างอยู่ในตัวเรา ที่จะทำให้เราใช้ชีวิตอย่างมีความหมายในทุกๆ วัน ขับเคลื่อนชีวิตเราไปข้างหน้าจนกว่าจะถึงวันสุดท้ายของชีวิต ดังนั้นจงออกตามหา IKIGAI ของคุณ และใช้ชีวิตอย่างมีความสุขและมีความหมายในทุกๆ วันต่อไป

ดั่งใจถวิล อนันตชัย ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการและกรรมการผู้จัดการ บริษัท อินเทจ (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า “โมเดล IKIGAI นี้ ถ้าเปลี่ยนมามองในมุมของแบรนด์หรือธุรกิจ เราสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ด้วยการนำแกนหลักของ IKIGAI มาตั้งคำถามกับธุรกิจของตัวเอง”

โดยแกนหลักของ IKIGAI คือ สมดุลระหว่าง 4 สิ่ง ดังนี้

1. สิ่งที่คุณรักหรือมีความสุขที่ได้ทำ

2. สิ่งที่มีประโยชน์ต่อโลกใบนี้

3. สิ่งที่สร้างรายได้ให้เรา

4. สิ่งที่เราทำได้ดี

เราก็นำแกนของหลักของ IKIGAI มาลองตั้งคำถามกับธุรกิจของเราว่า

1. อะไรคือสิ่งที่เราทำได้ดีและมีความสุขที่ได้ทำ? (Passion) : ธุรกิจต้องตอบได้ว่า Core Business ของเราคืออะไร เรามีความเชี่ยวชาญด้านไหน และจะต่อยอดธุรกิจของเราเป็นอะไรได้อีกในอนาคต

2. อะไรคือสิ่งที่คุณมีความสุขที่ได้ทำ และมีประโยชน์ต่อโลกใบนี้? (Mission) : ธุรกิจของเราสามารถสร้างประโยชน์ต่อคน สังคม และเรื่องอะไรได้บ้าง สะท้อนออกมาเป็นการทำ CSV (Create Share Value) หรือ SB  (Sustainability Brand)

3. อะไรคือสิ่งที่มีประโยชน์ต่อต่อโลกใบนี้และก็สร้างรายได้ให้ตัวเราด้วย? (Vocation) : ธุรกิจต้องสร้างรายได้และสามารถเลี้ยงตัวเองได้ เมื่อเราแข็งแรงแล้ว เราก็จะมีกำลังในการสร้างสิ่งดีๆ ให้ผู้อื่น

4. อะไรคือสิ่งที่เราทำได้ดีแล้วก็สร้างรายได้ให้กับเรา? (Profession) : หาจุดเด่น หรือความเชี่ยวชาญที่เราถนัดและสร้างรายได้ได้ด้วย ทำให้จุดเด่นนั้นแข็งแรงขึ้นและต่อยอดธุรกิจต่อไป เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้ธุรกิจ เพราะธุรกิจเดียวอาจเจอความเสี่ยงมากกว่าการมีหลายๆ ธุรกิจ แต่ตรงนี้ก็ต้องคำนึงถึงกำลังของเราด้วย

“IKIGAI คือวิถีสร้างสุขที่ยั่งยืนสไตล์ญี่ปุ่น เป็นโมเดลที่ใช้หาเหตุผลของการมีชีวิตอยู่ และมีความสุขในทุกๆ เช้าที่ตื่นมา แต่ถ้านำโมเดลนี้มาใช้กับธุรกิจหรือแบรนด์ของคุณ คุณก็อาจกล่าวได้ว่า “ลูกค้าคือ IKIGAI ของฉัน” ซึ่งหมายถึง เมื่อลูกค้ามีความสุขธุรกิจของฉันก็มีความสุขไปด้วยนั่นเอง :)