จะว่าไปแล้วในโลกของการตลาดก็มีเรื่องราวน่าสนใจมากมายเกิดขึ้น ไอเดีย ความคิดสร้างสรรค์ นวัตกรรม ความร่วมมือ มีเกิดขึ้นให้เห็นมากมาย

วันนี้เราหยิบเรื่องของ “ดวง” “ความเชื่อ” “ความศรัทธา” มาเป็นกรณีศึกษา เพราะที่ผ่านมาเราเห็นหลายแบรนด์นำเอาเรื่องดังกล่าวมาเป็นส่วนหนึ่งในการทำการตลาดรวมถึงการสื่อสาร ซึ่งเป็นอะไรที่ค่อนข้างน่าสนใจ

เพราะถึงอย่างไรก็ตาม ดวง ความเชื่อ และความศรัทธา ก็ยังคงเป็น “ค่านิยม” ที่ฝังอยู่ใน DNA ของคนไทย ไม่ว่าจะถูกกระตุ้นด้วย การตลาด การสื่อ Content หรืออะไรก็ตาม ก็มักจะได้ผลลัพท์ต่อแบรนด์เสมอ

กองบรรณาธิการได้ขอความเห็นในเรื่องดังกล่าวกับ ผศ.ดร. นิภา นิรุตติกุล อาจารย์ประจำสาขาการตลาด คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา โดยอาจารย์นิภาให้ความเห็นว่า

“ความเชื่อ ความศรัทธา ด้านโหราศาสตร์อยู่คู่กับคนไทยมาตั้งแต่ลืมตา ไม่ว่าจะหาฤกษ์คลอดลูก ดูฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่ แต่งงาน เลขทะเบียนรถ รวมไปถึงความเชื่อเรื่องฮวงจุ้ย ตำแหน่งที่วางสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ โดยเฉพาะกับคน Gen X หรือ Gen Y ต้น ๆ ที่ยังซึบซับความเชื่อจากบรรพบุรุษ หรือแท้จริงอาจเพราะเป็นกลุ่มวัยทำงาน มีภาระ มีปัญหา มีความเครียดสะสมจนต้องหาที่พึ่งทางใจ เพื่อหาทางออก หรือต้องการเสริมบารมีให้ตนเอง แต่ในทางกลับกันคนรุ่น Gen Y ปลาย ๆ กลับมีความเป็นตัวเอง เชื่อตัวเองมากกว่าเชื่อเรื่องดวง”

อาจารย์นิภา อธิบายอีกว่า เมื่อมีกลุ่มคนที่มีความเชื่อ ศรัทธามาก ๆ รวมไปถึงคนที่คิดว่าเชื่อก็ไม่เสียหลาย หรือคนที่ต้องการที่พึ่งทางใจ ก็เป็นจุดที่ทำให้นักการตลาดนำเรื่องความเชื่อ ความศรัทธา (Faith marketing) มาทำการตลาดได้ไม่ยากนัก

เริ่มจากสินค้าในกลุ่มเครื่องรางของขลัง โดยเฉพาะเมื่อเกจิอาจารย์มรณภาพ พระเครื่องของเกจิอาจารย์ท่านนั้นจะมีมูลค่าสูงขึ้นเท่าตัว สำหรับคนที่ไม่สนใจในกลุ่มเครื่องรางก็จะหันไปสนใจสินค้าประเภทเครื่องประดับ เพชรพลอย ที่จะต้องเหมาะกับราศีของตน 

สินค้าในกลุ่มอสังหาริมทรัพย์ คงหนีไม่พ้นหลักฮวงจุ้ยที่นำมาใช้ในการสร้างบ้านหรือคอนโด รวมใช้ในการสื่อสารไปยังลูกค้า

สินค้าในกลุ่มรถยนต์นอกจากจะมีเรื่องสีที่ถูกโฉลกกับเจ้าของรถ และเลขทะเบียนที่มีผลรวมเป็นเลขมงคล หรืออย่างน้อยที่สุดเลขทะเบียนรถต้องไม่เป็นกาลกิณีกับเจ้าของรถ

เช่นเดียวกับเบอร์มือถือที่มีทั้งเบอร์เพื่อสร้างทรัพย์ ไม่ว่าจะเป็นเบอร์มังกร เบอร์หงส์ เพราะเชื่อกันว่าจะมีผลด้านการเงิน การงาน บางคนตามหาเบอร์เพื่อสร้างสุข ไม่ว่าจะเป็นด้านสุขภาพ ด้านความรัก หรือด้านการเรียน เบอร์มือถือขายได้กันเป็นหลักหมื่น หลักแสน

เบญจพร กำเพ็ชร หัวหน้าแผนกการตลาดกลุ่มลูกค้าทั่วไป เอไอเอส ให้ความเห็นในเรื่องนี้ว่า

“สำหรับเอไอเอสมองเรื่องของความเชื่อ ความศรัทธา ว่าเป็นการตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่มีความหลากหลาย เราได้เริ่มนำเรื่องนี้มาผนวกกับการส่งมอบเป็นบริการเบอร์มงคลให้ลูกค้าที่ต้องการมีทางเลือก นอกจากนี้เรายังนำศาสตร์อื่นๆ เข้ามาไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ เบอร์เสริมชีวิต เบอร์เสริมดวง 12 ราศี เบอร์นำโชค เพราะในแง่ของการตลาด เรื่องความเชื่อ ก็สามารถแตกย่อยลงไปในศาสตร์ต่างๆ หรือมี Segmentation อีกมาก”

ในมุมของ โรจน์ เดโชดมพันธ์ ผู้อำนวยการอาวุโส สายงานธุรกิจโพสต์เพด กลุ่มงานพาณิชย์ บริษัท โทเทิ่ล แอ็คเซ็ส คอมมูนิเคชั่นจำกัด (มหาชน) หรือดีแทค มองในมุมของการสร้างการเติบโตในวันที่การเติบโตของตลาดเป็นไปด้วยความยาก

“โอกาสการย้ายค่ายเกิดขึ้นได้น้อยมาก เพราะถูกจำกัดอยู่แล้วด้วยปริมานต่อวัน เพราะฉะนั้นเป็นเหตุผลที่เราเน้นทำตลาดเรื่องของเบอร์มงคลเยอะขึ้น เพราะเบอร์มงคลเป็นหนึ่งที่ลูกค้ายอมเปิดเบอร์เพิ่ม แต่เบอร์เก่าก็อาจยังใช้อยู่ นับเป็นวิธีการหลักในการกระตุ้นตลาดเพื่อเพิ่มความต้องการของผู้บริโภค”

อาจารย์นิภา อธิบายต่ออีกว่า ไม่เว้นแม้แต่สินค้าที่ไม่คิดว่าจะเกี่ยวข้องกับดวง เช่น ก๊อกน้ำ ก็ยังมีก๊อกน้ำเสริมดวง 12 นักษัตรออกมาให้เลือกซื้อเพื่อเสริมดวง เสริมบารมี หรือถ้าดวงชง นักการตลาดก็หาวิธีปลอบใจคนดวงชง ด้วยการมอบสิทธิพิเศษให้ หรือแม้แต่สินค้าที่มาตามกระแส เช่น หน้ากากอนามัย ก็ยังมีหน้ากากเสริมดวงสำหรับคนเกิดในวันต่าง ๆ

หากนักการตลาดนำความศรัทธามาใช้อย่างถูกสินค้าถูกลูกค้า การตลาดก็ทำได้ไม่ยากเย็นนัก

“ตราบใดที่ชีวิตของคนมีรุ่งเรืองมีรุ่งริ่ง ความเชื่อความศรัทธาก็ยังคงเป็นเครื่องมือที่สามารถนำมาเป็นส่วนหนึ่งของการทำการตลาดได้ อย่างไม่ยากเย็นนัก”

แต่อย่าลืมเลือกสีเสื้อให้เหมาะในวันไปพบลูกค้า หรือดูฤกษ์ยามในการทำการตลาดของตัวเองก่อนเช่นกัน

แล้วพบกันใหม่ใน Marketing You Know?