กว่า 10 ปีที่แล้ว โลว์คอสท์แอร์ไลน์ เข้ามาเปลี่ยนโฉมหน้าตลาดสายการบินของบ้านเราที่ทำให้การเดินทางด้วยเครื่องบินกลายเป็นเรื่องที่เข้าถึงได้ง่ายขึ้น

เช่นเดียวกับช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้เทคโนโลยีดิจิทัลได้เข้ามาเปลี่ยนแลนด์สเคปใหม่ของตลาดนี้อย่างสิ้นเชิง การเข้ามามีบทบาทของมือถือสมาร์ทโฟน ช่วยทำให้การเดินทางของคนไทยเป็นเรื่องที่ง่ายมากขึ้นไปอีก เทคโนโลยีได้เข้ามาช่วยกระตุ้นการขาย และเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของลูกค้าที่จะตัดสินใจเดินทางท่องเที่ยวด้วยสายการบินโลว์คอสท์แบบไม่ได้มีการวางแผนล่วงหน้าก่อนเป็นสัปดาห์ หรือเป็นเดือน เหมือนช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ทั้งหมดนั้น ถูกเชฟหรือเปลี่ยนพฤติกรรมโดยโซเชียล มีเดีย ที่เข้ามามีผลอย่างมากต่อการเปลี่ยนรูปแบบการเดินทางท่องเที่ยวของผู้บริโภคชาวไทย ตลาดโลว์คอสท์ แอร์ไลน์ จึงเป็นอีกตัวอย่างที่เทคโนโลยีเข้ามามีผลต่อการเปลี่ยนโฉมหน้าของตลาด ที่ทำให้ผู้เล่นในตลาดนี้ต้องมีการปรับกลยุทธ์ หรือรูปแบบการตลาดใหม่ เพื่อที่จะสามารถปิดการขายให้ได้ภายใน 15 นาที ตามการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้บริโภค

โซเชียล มีเดีย เข้ามา Lead การขายในตลาดนี้ค่อนข้างมาก เพราะคนต้องการจะเป็นรายแรกๆ ที่ไปเช็คอินก่อนคนอื่น อย่างมีร้านกาแฟฮิปๆ เปิดใหม่ที่เชียงใหม่ ตัวเองจะต้องเป็นรายแรกที่เข้าไปเช็คอิน ถ่ายรูป เพื่ออัพในโซเชียลมีเดีย บางครั้งเป็นการบินไปตอนเช้า แล้วกลับกรุงเทพฯ ตอนเย็น ทำให้การเดินทางของคนไทยแทบจะไม่มีการวางแผนอะไรเลย เป็น Impulse ที่ใช้การตัดสินใจ โดยดูเทรนด์จากโซเชียลมีเดีย แล้วขอเป็นคนแรกๆ ที่นำเทรนด์ตรงนั้น

หากแยกตามกลุ่มแล้ว พบว่า กลุ่มวัยรุ่นยังคงมีการแพลน โดยจะเดินทางท่องเที่ยวในช่วงปิดเทอม ส่วนกลุ่มที่ไม่มีการแพลนจะเป็นคนทำงานกลุ่ม Young Adult ซึ่งไม่มีภาระที่ต้องรับผิดชอบมากนัก และมีไลฟ์สไตล์ที่ให้ความสำคัญกับเรื่องของการใช้ชีวิตอย่างเต็มที่ กลุ่มนี้เป็นพวกเงินพร้อม กายพร้อม เช่นเดียวกับกลุ่มวัยเกษียณที่มีเวลา และเดินทางมากขึ้น ขณะที่กลุ่มครอบครัวที่มีลูกเล็กๆ เป็นอีกกลุ่มที่ยังต้องมีการแพลนยาวเพื่อการเดินทางในแต่ละครั้ง

ต่อเรื่องนี้ การทรงอิทธิพลของโซเชียลมีเดีย ทำให้เกิดกลุ่มลูกค้าที่เรียกว่า Solo Traveler ซึ่งเป็นกลุ่มที่ทวีบทบาทมากขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบัน คนกลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่หากมีกระแส หรือเทรนด์อะไรใหม่ๆ จะต้องเป็นคนแรก ต้องนำเทรนด์ ทำให้ค่าเฉลี่ยในการจองตั๋วในปัจจุบันอยู่ที่ 3 – 10 วัน ไม่ได้มีการจองล่วงหน้านานๆ เหมือนในอดีต สิ่งที่ตามมาก็คือ บรรดาสายการบินต่างๆ โดยเฉพาะโลว์คอสท์ แอร์ไลน์ ต้องมีการปรับรูปแบบการทำตลาดเพื่อให้รับกับไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนไปของลูกค้า

โดยสิ่งที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจนก็คือเรื่องของการทำตลาด เพราะปัจจุบัน บล็อกเกอร์เข้ามามีบทบาทต่อการตัดสินใจซื้อของลูกค้ามากขึ้น ตามการเข้ามามีบทบาทของโซเชียลมีเดีย การสื่อสารกับลูกค้าจึงต้องปรับเปลี่ยนมาใช้บล็อกเกอร์ หรือการรีวิวมากขึ้น จากเดิมที่จะสื่อสารผ่านแมสมีเดีย โดยต้องผสานเครื่องมือต่างๆ เข้าด้วยกัน เพื่อให้สามารถปิดการขายได้ เพราะทุกวันนี้ ลูกค้าจะทำทุกอย่างบนดีไวซ์ของตัวเอง เช่นเดียวกันก็ต้องมีไฟลท์บินที่ถี่ๆ มากขึ้น เพื่อเพิ่มทางเลือกให้กับพวกเขา

 การเปลี่ยนแปลงแลนด์สเคปใหม่ของตลาดนี้ จะมาจากองค์ประกอบหลายๆ อย่างรวมเข้าด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นตัวผู้เล่นในตลาดโลว์คอสท์ แอร์ไลน์เอง โรงแรมที่พักที่ปัจจุบันสามารถจองผ่านเว็บไซต์หรือแอพพลิเคชั่น ทำให้ได้ราคาที่ถูกลง ซึ่งเป็นอีกแรงกระตุ้นสำคัญที่ทำให้คนรุ่นใหม่เดินทางท่องเที่ยวมากขึ้น ซึ่งต้องยอมรับว่า แอร์เอเชีย เป็น 1 ในผู้เล่นสำคัญที่เข้ามาเปลี่ยน Perception ของผู้บริโภคให้มีมุมมองที่ดีต่อสายการบินโลว์คอสท์ แอร์ไลน์

ต่างจากช่วงกว่า 10 ปีที่แล้วที่เป็นช่วงเริ่มต้นของตลาด โดยในช่วงเวลานั้น คนไทยจะมองสายการบินต้นทุนต่ำในเรื่องของความปลอดภัย ที่ปัจจุบันไม่เกิดคำถามในเรื่องนี้แล้ว เช่นเดียวกับเรื่องของมาตรฐานการตรงเวลา และการให้บริการที่แม้ไม่เท่ากับสายการบินที่เป็น Full Service แต่ผู้บริโภคก็เข้าใจในเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี

ในอดีตผู้บริโภคจะนิยมบินฟูลเซอร์วิส แต่ปัจจุบันถ้าบินในระยะทางที่ไม่ไกลมากก็จะบินโลว์คอสท์ แต่ไปจับจ่ายใช้สอยอย่างอื่นมากขึ้น เช่น พักโรงแรมห้าดาว หรือเลือกทานอาหารดีๆ ซึ่งพฤติกรรมดังกล่าวเริ่มมีมากขึ้นเรื่อยๆ เป็นเพราะผู้บริโภคให้ความสนใจกับ Value ที่จะได้รับจากจำนวนเงินที่ต้องจ่ายออกไป

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบัน มีสื่อใหม่ๆ เกิดขึ้นมากมาย มีช่องทางใหม่ๆ ที่ผู้บริโภคสามารถหาข้อมูลได้ง่ายขึ้น คนจึงเรียนรู้มากขึ้น มีทางเลือกมากขึ้น และตัดสินใจได้ว่าอะไรคือ Value สูงสุดสำหรับเขาในช่วงเวลานั้น ที่สำคัญต้องเข้าถึงได้ง่ายขึ้น การสร้างช่องทางเข้าถึงผ่านแอพพลิเคชั่น หรือเว็บไซต์จึงกลายเป็นหัวใจสำคัญในยุคที่ผู้บริโภคไม่ได้มีการวางแผนในการเดินทางมากนักในทุกวันนี้

แม้แอร์เอเชียจะเป็นสายการบินโลว์คอสท์ แต่สิ่งที่แบรนด์นี้สื่อสารกับลูกค้าของตัวเองตลอดเวลา ก็คือเรื่องของภาพลักษณ์ การให้บริการ มาตรฐานความปลอดภัย และเรื่องของการตรงเวลา โดยมีเรื่องของภาพลักษณ์การเป็นโลว์คอสท์ที่มีความลักชัวรี่ในตัวไม่แพ้การบินแบบ Full Service

สายการบินโลว์คอสท์ เข้ามามีส่วนเปลี่ยนพฤติกรรมคนไทย ทำให้คนไทยเดินทางด้วยเครื่องบินมากขึ้น สิ่งที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจนก็คือ การเดินทางในช่วงใกล้ๆ ลูกค้าจะจองตั๋วล่วงหน้าลดลง หรือมีการแพลนน้อย เนื่องจากราคามีการปรับลดลงจากเดิมค่อนข้างมาก

ขณะที่โปรโมชั่นยังมีผลต่อการจองในระยะยาว เพราะจะมีคนส่วนหนึ่งจองไว้ก่อน แล้วค่อยแพลนอีกทีว่าจะไปเที่ยวอย่างไร โดยสายการบินโลว์คอสท์ เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่ทำให้คนไทยเดินทางท่อง เที่ยวมากขึ้น เนื่องจากทุกอย่างถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำให้สามารถเข้าถึงบริการได้ง่ายขึ้นนั่นเอง.....