ย้อนไปเมื่อวันที่  9 มี.ค. 63 ที่ผ่านมา บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) หรือ CPALL ที่ดำเนินกิจการค้าปลีก ภายใต้แบรนด์เซเว่น อีเลฟเว่น และบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (CPF) เข้าซื้อกิจการจาก บริษัท เทสโก้ สโตร์ส (ประเทศไทย) จำกัด และ Tesco Stores ของประเทศ Malaysia ซึ่งดีลที่ขายจบไปมีมูลค่าประมาณ 3.38 แสนล้านบาท ทำให้กลุ่มซีพี ได้ธุรกิจของเทสโก้ โลตัส ที่มีจำนวนสาขากว่า 1,200 สาขา เข้ามาเสริมให้ธุรกิจค้าปลีกในเครือของซีพี แข็งแกร่งมากยิ่งขึ้น

นอกจากจะได้จำนวนสาขาเข้ามาเพิ่มภายใต้อีกกว่า 2,100 สาขาแล้ว ยอดขายรวมในธุรกิจค้าปลีกของกลุ่มซีพี น่าจะเพิ่มขึ้นไปเป็นกว่า 7 แสนล้านบาท เพราะวันนี้ เทสโก้ โลตัส มียอดขายรวมอยู่ราว 195,541 ล้านบาท มีสัดส่วนของ กำไรอยู่ที่ 11,413 ล้านบาท

จากข้อมูลที่รวบรวมโดยสมาคมผู้ค้าปลีกไทย พบว่า ในปี 2562 ที่ผ่านมา ค้าปลีกเซ็กเม้นต์ไฮเปอร์มาร์เก็ต ที่เทสโก้ โลตัส ทำตลาดอยู่มีตัวเลขการเติบโตประมาณ 2.7% เป็นตัวเลขการเติบโตที่ต่ำกว่าการเติบโตของตลาดค้าปลีก โดยรวมที่โตประมาณ 2.8% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้าที่ค้าปลีกไฮเปอร์มาร์เก็ตเติบโต 3% ถือว่ามีการเติบโตที่ถดถอย แต่ไม่มากนัก เป็นไปตามภาวะเศรษฐกิจและกำลังซื้อของคนส่วนใหญ่ของประเทศ

หากมองเข้ามาที่ตัวเลขส่วนแบ่งตลาดของธุรกิจค้าปลีกโมเดิร์นเทรดแล้ว บริษัทวิจัยชื่อดังอย่างกันตาร์ เคยออก มาให้ข้อมูลว่า ก่อนหน้าที่ธุรของเทสโก้ โลตัส จะเข้ามาอยู่ภายใต้อ้อมกอดของกลุ่มซีพีนั้น เทสโก้ โลตัส มีส่วนแบ่งตลาด อยู่ในมือประมาณ 19% ของตลาดค้าปลีกบ้านเรา เมื่อเข้ามารวมอยู่ในเครือซีพี. จะทำให้ยักษ์ใหญ่รายนี้ มีส่วนแบ่งตลาด รวม 45% ในฝั่งของค้าปลีกโมเดิร์นเทรด

เมื่อมองเข้ามาที่เหตุผลสำคัญของความพยายามในการทุ่มเงินเพื่อซื้อโลตัสของยักษ์ใหญ่รายนี้นั้น จะพบว่า การมีสินค้าดี นวัตกรรมเด่น การตลาดเยี่ยม ใช่ว่าจะสามารถชนะคู่แข่งได้เสมอไป เพราะอีกสิ่งสำคัญที่จะชี้วัดความ สำเร็จได้ คือ ช่องทางจัดจำหน่าย

บริษัทไหนก็ตาม ถ้าสามารถครอบคลุมช่องทางจำหน่ายตามที่กลุ่มเป้าหมายของสินค้าอยู่ ย่อมเท่ากับว่า โอกาสการถูกเลือกจากลูกค้ามีสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับสินค้าอุปโภคบริโภค ที่มีการแข่งขันในทุก Category อย่างดุเดือด บริษัทรายใหญ่ชั้นนำของไทย ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มซีพี หรือ ทีทีซี จำต้องหันไปเสริมศักยภาพธุรกิจจัดจำหน่ายของตนเอง ให้แข็งแกร่ง เพื่อกระจายสินค้าเข้าถึงผู้บริโภค และเป็นการสร้างอำนาจต่อรองทางการค้า

ไม่เพียงเท่านั้น ทั้งคู่ยังเข้าไปเป็นเจ้าของเชนค้าปลีกเอง เพื่อทำให้ธุรกิจตลอดทั้งซัพพลายเชนของตัวเองคือ ตั้งแต่ต้นน้ำคือเรื่องของการผลิต ไปสู่กลางน้ำคือ การจัดจำหน่าย และปลายน้ำที่เป็นร้านค้าปลีกของตัวเอง    

 เพราะการมีร้านค้าปลีกของตัวเองนั้น ไม่เพียงแค่จะสามาถควบคุมซัพพลายเชนได้ตั้งแต่ต้นน้ำคือการผลิต กลางน้ำที่เป็นเรื่องของการจัดจำหน่าย และปลายน้ำคือร้านค้าปลีกเท่านั้น การมีช่องทางขายหรือร้านค้าปลีกของตัวเอง ยังทำให้สามารถเข้าถึงข้อมูลบิ๊กดาต้าที่เป็นไลฟ์สไตล์การซื้อจริงของลูกค้ ซึ่งสามารถนำมาต่อยอดทางธุรกิจได้เป็นอย่างดี

ซีพี

ต้นน้ำ – ปลายน้ำ

จากธุรกิจจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ผัก ขยายมาสู่ธุรกิจอาหารสัตว์ กระทั่งเติบโตมายังธุรกิจปศุสัตว์ ถึงวันนี้ ซีพีได้ ก้าวมาเป็นผู้เล่นรายใหญ่ของ Agribusiness ที่มีความครบวงจรตั้งแต่ Seed - Feed - Farm - Food

โมเดลธุรกิจของซีพีดังกล่าว ครอบคลุมตั้งแต่ส่วนของต้นน้ำ นั่นคือ การผลิต จากนั้นมาสู่ส่วนกลางน้ำ หรือ การจัดจำหน่าย และกระจายไปยังส่วนของปลายน้ำ นั่นคือ ธุรกิจค้าปลีก

การเข้าสู่ธุรกิจค้าปลีกของซีพี สะท้อนความจริงของการดำเนินธุรกิจในยุคปัจจุบันนี้ว่า หากใครสามารถคุม ช่องทางจำหน่ายได้ คนนั้นย่อมมีชัยชนะไปกว่าครึ่งแล้ว...

ดังจะเห็นได้จาก ความสำเร็จของเซเว่น อีเลฟเว่น ในไทย ภายใต้การบริหารของซีพี ออลล์ ที่จำนวนสาขากว่า 10,000  สาขา ซึ่งจำนวนสาขาที่แตกกิ่งก้านอย่างรวดเร็วเช่นนี้ ทำให้เซเว่น อีเลฟเว่น เป็น Retail Network ที่มีความ แข็งแกร่ง และมีพลังมหาศาลในการเข้าถึงลูกค้า

นอกจากจำนวนสาขาที่ตั้งอยู่ทุกตรอก ซอกซอยแล้ว ในด้านสินค้าที่ให้บริการ เซเว่น อีเลฟเว่น จะเน้นกลุ่มฟู้ด มากกว่ากลุ่ม Grocery (Non-Food) ตามคอนเซ็ปต์ Convenience Food Store โดยเซเว่น อีเลฟเว่น ในไทย วางสัดส่วน กลุ่ม Food 71% ขณะที่กลุ่ม Grocery อยู่ที่ 29% และในอนาคตกลุ่ม Food จะเพิ่มขึ้นเป็น 77% ส่วนกลุ่ม Non-Food จะลดลงเหลือ 23%

สินค้ากลุ่มฟู้ดที่จำหน่ายในเซเว่น อีเลฟเว่น มีทั้งจาก Supplier แบรนด์ต่างๆ และอีกส่วนมาจากเครือซีพีเอง ซึ่งแนวโน้มผลิตภัณฑ์อาหารที่ผลิตจากโรงงานในเครือซีพี ต่อไปจะมีสัดส่วนพื้นที่การวางจำหน่ายในสาขาต่างๆ ของ เซเว่นเพิ่มขึ้น โดยมีบริษัท ซี.พี. ค้าปลีกและการตลาด จำกัด หรือ CP RAM บริษัทในเครือซีพี เป็นผู้ผลิตที่ป้อนสินค้า กลุ่มอาหารให้กับเซเว่น อีเลฟเว่น เช่น ผลิตภัณฑ์อาหารพร้อมรับประทาน แบรนด์ EZY GO, สินค้ากลุ่มติ่มซำ, เบเกอรี่ ภายใต้แบรนด์เบเกอร์ แลนด์, เลอแปง เป็นต้น

นอกจากนั้น เซเว่น อีเลฟเว่น ยังทำหน้าที่เป็นช่องทางจำหน่ายให้กับผลิตภัณฑ์อาหารบางหมวด ของบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร (CPF) เช่น ผลิตภัณฑ์อาหารแช่แข็งพร้อมรับประทาน แบรนด์ CP, ไขไก่ CP ฯลฯ โดยที่ผ่านมา เซเว่น อีเลฟเว่นมียอดขายผลิตภัณฑ์อาหารกล่อง EZY GO เพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่ามาตลอด

ขณะที่อีกหนึ่งองค์กรที่อยู่ภายใต้อาณาจักรซีพี อย่างบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ CPF รุกธุรกิจค้าปลีกมากขึ้น ซึ่งปัจจุบันได้แตกออกมา 3 แบรนด์ ที่มีโมเดล คอนเซ็ปต์แตกต่างกัน ประกอบด้วย ธุรกิจไก่ ห้าดาว ที่ขณะนี้ขยายกิจการต่อเนื่องผ่านระบบแฟรนไชส์ โดยมีจุดเริ่มต้นจากไก่ย่างห้าดาว ถือเป็น Product Champion จากนั้นแตกธุรกิจใหม่ ไม่ว่าจะเป็น ไก่ทอดห้าดาว, ข้าวมันไก่ห้าดาว, บะหมี่เกี๊ยวกุ้งห้าดาว และเรดดี้ มีล เพื่อสร้างมูลค่า เพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ไก่สด

ซีพี เฟรชมาร์ท วางคอนเซ็ปต์เป็นตู้เย็นชุมชน ที่เจาะเข้าไปตามชุมชน ซึ่งปัจจุบันขยายสาขา 5,600 จุดทั่ว ประเทศ โดยภายในร้านจะจำหน่ายผลิตภัณฑ์อาหารสด อาหารปรุงสุก อาหารพร้อมรับประทาน ภายใต้แบรนด์ CP และสินค้าอาหารอื่น ๆ ของเครือซีพี พร้อมกันนี้ยังได้พัฒนาแบรนด์ซีพี เฟรชมาร์ท สำหรับจำหน่ายเฉพาะในสาขาของซีพี  เฟรชมาร์ทเท่านั้น

กล่าวสำหรับโลตัสนั้น ที่ผ่านมา ค้าปลีกแบรนด์นี้ มีจุดแข็งในเรื่องของการบริหารซัพพลายเชนของสินค้า โดยเฉพาะสินค้าประเภทอาหารสด ที่โลตัสมีการเข้าไปบริหารจัดการตั้งแต่ฟาร์ม หรือเกษตรกรที่ดึงเข้ามาอยู่ในเครือข่าย และค้าปลีกรายนี้เข้าไปช่วยบริหารจัดการ ไปจนถึงการนำสินค้ามาขาย และถึงมือผู้บริโภค ซึ่งจะเข้ามาช่วยต่อยอด ธุรกิจให้กับเครือซีพีได้เป็นอย่างดี

แนวคิดในการคอนโทรลตั้งแต่ต้นทางที่เป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มของวัตถุดิบที่ทำได้ให้เป็นสินค้าประเภทอาหาร โดยเฉพาะอาหารสำเร็จรูปทั้งหลายที่มีมูลค่าเพิ่มค่อนข้างมาก มาสู่การจัดจำหน่าย และสุดปลายทางที่ร้านค้าปลีก ซึ่งการคอนโทรลทั้งหมดนั้น เข้ามาช่วยสร้างแรงส่งที่สำคัญให้กับกลุ่มซีพีก้าวขึ้นมาเป็นเบอร์ 1 ในธุรกิจอาหารอย่าง ที่ยากจะปฏิเสธได้.....