ในช่วงสถานการณ์ COVID-19 Facebook มีบทบาทที่สำคัญเพิ่มมากยิ่งขึ้นต่อคนไทย เป็นเพราะมีการรักษาระยะห่างทางสังคม ทำให้เห็นการเพิ่มขึ้นของ Facebook Group จำนวนมากขึ้น เช่น กลุ่มเรียนออนไลน์ กลุ่มมาร์เก็ตเพลส กลุ่มพ่อแม่ผู้ปกครอง หรือจะเป็นกลุ่มที่เปิดให้โพสต์ฝากร้าน เป็นต้น

ปัจจุบันนี้ ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิค มีผู้คนจำนวนกว่า 650 ล้านคนที่เป็นสมาชิกและได้มีส่วนร่วมในกลุ่มบน Facebook อย่างต่อเนื่อง และประเทศไทยเอง เมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา มีผู้คนมากกว่า 45 ล้านคนที่เป็นสมาชิกของกลุ่มบน Facebook กว่า 6 ล้านกลุ่มที่มีกิจกรรมและการเชื่อมต่ออย่างต่อเนื่อง นี่จึงเป็นภาพสะท้อนว่าชุมชนของ Facebook เข้ามามีบทบาทเพิ่มมากขึ้น

Facebook ประเทศไทย ได้จัดงาน Thailand Community Day เป็นครั้งแรกเพื่อสนับสนุนเหล่าผู้นำชุมชน โดยมีพันธกิจในการมอบพลังให้แก่ผู้คนในการสร้างชุมชนและเชื่อมต่อผู้คนทั่วโลกให้ใกล้ชิดกันยิ่งขึ้น งานแถลงข่าวออนไลน์ผ่าน Facebook Live ครั้งนี้เน้นถึงความสำคัญของการลงทุนและการสนับสนุนผู้นำชุมชนในการเริ่มต้น เติบโต พัฒนาเพจและกลุ่มอย่างไรให้ประสบความสำเร็จ และยั่งยืน

Facebook Group ต่างจาก Facebook Page อย่างไร

Facebook Page ถูกออกแบบมาเพื่อให้บุคคล ธุรกิจ องค์กร หรือหน่วยงานต่างๆ ได้แสดงคอนเทนต์ของตนเองที่ต้องการสื่อสารไปสู่สาธารณะ คนโพสต์คือ เจ้าของเพจ หรือแอดมิน

ขณะที่ Facebook Group ถูกสร้างขึ้นมาเป็นพื้นที่เล็กๆ ของผู้คนที่มีความชอบ สนใจในสิ่งเดียวกันเข้ามาร่วมกลุ่ม เพื่อพูดคุย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นในเรื่องที่สนใจร่วมกัน และมีการเปิดให้สมาชิกโพสต์เนื้อหา หรือเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับแนวทางของกลุ่มนั้นๆ ได้ โดยมีแอดมิน หรือผู้ตั้งกลุ่มเป็นคนบริหารจัดการความเรียบร้อยของ Community

การทำ Facebook Group ให้ประสบความสำเร็จ

1. การตั้งค่ากลุ่ม และวัตถุประสงค์ของ Community ต้องชัดเจน อยากให้เป็นกลุ่มสาธารณะ หรือกลุ่มส่วนตัว รวมถึงต้องมีวัตถุประสงค์ชัดเจนว่าเป็น Community อะไร และตั้งขึ้นเพื่ออะไร เพราะเป็นการดึงคนที่มีความสนใจในเรื่องเดียวกันเข้ามาเป็นสมาชิก

2. สื่อสารให้เข้าถึงเป้าหมาย และเข้ากับวัฒนธรรมของกลุ่ม เช่น ใช้ Cover Photo ของกลุ่มในการสื่อสาร แสดงตัวตน หรือระบุวัฒนธรรมของกลุ่ม เพราะ Facebook Group เหมือนเป็นการรวมบุคคลที่ไม่รู้จักกันมาก่อนที่มีความสนใจเดียวกันมาอยู่รวมกัน การสร้างวัฒนธรรมกลุ่มเป็นเหมือนแนวทางข้อกำหนดให้คนมาอยู่กัน แอดมินต้องเป็นผู้สร้างวัฒนธรรมพร้อมปลูกฝังให้วัฒนธรรมมีความแข็งแรง เช่น การกำหนดกฎ การโพสต์ สร้างปฏิสัมพันธ์กับสมาชิกในกลุ่ม

3. เลือกสมาชิกคนแรกๆ ของกลุ่ม ต้องเป็นบุคคลที่ช่วยสร้างพื้นฐานที่ดีให้กับกลุ่มผ่านการโพสต์เนื้อหาได้

4. รวมกลุ่มผู้ดูแล คือการตั้งให้ผู้ที่มีความสนใจเดียวกันเป็นผู้ช่วยดูแล ในกรณีที่กลุ่มมีขนาดใหญ่และเริ่มดูแลไม่ทั่วถึง รวมกลุ่มผู้ที่มีความสนใจเดียวกัน ให้มาช่วยดูแล โดยตั้งข้อกำหนดของเนื้อหาและให้ผู้ควบคุมดูแลไปในทิศทางเดียวกัน พร้อมกับตั้งแชทกลุ่มผู้ดูและเพื่อติดต่อสื่อสารระหว่างกัน

5. แสดงตัวตน และการมีส่วนร่วมของแอดมินดูแลกลุ่มกับสมาชิกในกลุ่ม เพื่อสร้างบรรยากาศที่ดีในการสนทนาในกลุ่ม และให้สมาชิกเห็นความสำคัญในการแสดงความคิดเห็นในกลุ่ม

6. สนับสนุนให้สมาชิกมีส่วนร่วมในกลุ่มอย่างง่ายๆ เช่น เริ่มต้นจากโพล หรือการใช้ Facebook ไลฟ์ให้สมาชิกเข้ามามีส่วนร่วมอย่างง่ายๆ เป็นเหมือนการละลายพฤติกรรมสมาชิกในกลุ่ม

7. การวัดผล เป็นการวัดผลผ่านเครื่องมือข้อมูลเชิงลึกเพื่อศึกษาพฤติกรรมของผู้ร่วมกลุ่ม สำหรับกลุ่มที่มีสมาชิกมากกว่า 50 คน เช่น ช่วงเวลาที่นิยมในการเข้ามา Engagement กับกลุ่มคอนเทนต์ที่ผู้ร่วมกลุ่มนิยมสูงสุด ผู้ที่มีส่วนร่วมในกลุ่มอันดับต้นๆ เพื่อแพลนการนำเสนอคอนเทนต์ในโอกาสต่อไป

กรณีศึกษา Facebook Group ของไทย

“กลุ่ม Run2gether (วิ่งด้วยกัน)”

ก่อตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์คือ ส่งเสริมการออกำลังกาย และเป็นช่องทางการสื่อสาร – เชื่อมโยงระหว่างผู้พิการ และคนไม่พิการในการจัดกิจกรรมวิ่งที่สมาชิกคือ ผู้บกพร่องทางการมองเห็น และอาสาสมัครที่มาเป็น Guide Runner

ฉัตรชัย อภิบาลพูนผล ผู้นำชุมชนกรุ๊ป Run2gether เล่าว่า “การรวมเป็นหนึ่งของชุมชนของเราและเป้าหมายที่เรามีร่วมกันคือปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ชุมชนของเราสามารถเติบโตและก้าวไปข้างหน้าได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว เราได้ขยายเครือข่ายของชุมชนวิ่งด้วยกัน ไปยังพื้นที่ในต่างจังหวัดผ่านการจัดอีเวนต์ต่างๆ แต่เรายังคงมีความมุ่งมั่นร่วมกันในการสร้างพื้นที่ที่สนับสนุนการอยู่ร่วมกันของผู้พิการและไม่พิการ เพื่อสนับสนุนการดูแลสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของพวกเขา”

ผลจากการสร้าง Facebook Group สามารถช่วยขยายการดำเนินงานของชุมชนจาก 4 พื้นที่ เป็น 10 พื้นที่ ส่งผลให้มีสมาชิกเพิ่มขึ้น โดยกลุ่มได้มีการจัดมหกรรมงานวิ่งในกรุงเทพฯ และมีชุมชนชาวต่างชาติเข้าร่วม มีการจัดกิจกรรมออกกำลังกายออนไลน์ให้กับนักวิ่งผู้พิการ

ปัจจุบันกลุ่มวิ่งด้วยกันมีการจัดกิจกรรมวิ่งที่นำนักวิ่งมารวมตัวกันแล้วมากกว่า 2,000 คน และขยายเครือข่ายไปอีก 6 จังหวัด เข้าถึงนักวิ่งอาสาหรือ Guide Runner อีก 3,000 คนที่เป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนการอยู่ร่วมกันของผู้พิการและไม่พิการในวงการวิ่งมากยิ่งขึ้น

“กลุ่ม Thailand Restaurant Rescue :: ช่วยร้านอาหารไทยต้านภัย COVID-19”

ก่อตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือร้านอาหาร และผู้ที่อยู่ในสภาวะยากลำบากในสถานการณ์วิกฤตครั้งนี้ จนต้องขายอาหาร เพื่อสร้างรายได้

โชติวัน วัฒนลาภ แอดมินกลุ่ม Thailand Restaurant Rescue :: ช่วยร้านอาหารไทยต้านภัย COVID-19 เล่าว่า “ในช่วงเวลาที่ผู้คนต่างต้องรักษาระยะห่างทางสังคม และหลายภาคอุตสาหกรรมจำเป็นต้องปิดทำการ ช่องทางออนไลน์อย่าง Facebook ได้มอบพื้นที่ที่ทำให้ชุมชนของเรายังคงเชื่อมต่อได้ ความสามารถในการสร้างการมีส่วนร่วมและการสนับสนุนซึ่งกันและกันผ่านช่องทางออนไลน์ในช่วงเวลาที่ยากลำบากเช่นนี้ ช่วยสร้างแรงบันดาลใจและทำให้เรามองเห็นความหวังจากชาวไทยด้วยกัน”

“Read for the Blind” – “Help Us Read” สนับสนุนผู้บกพร่องการมองเห็น เข้าถึงหนังสือ

ณัฐวุฒิ อมรวิวัฒน์ และ ชลทิพย์ ยิ้มย่อง ผู้ร่วมก่อตั้งชุมชน Read for the Blind และแอดมินกลุ่มช่วยอ่านหน่อยนะ (Help Us Read) อธิบายว่า “Facebook ได้ช่วยเหลือพวกเขาตั้งแต่วันแรกในการสร้างความเป็นชุมชนและการสนับสนุนกลุ่มผู้มีความบกพร่องทางการมองเห็นในประเทศ ในปัจจุบันมีผู้ติดตามเพจ Read for the Blind จำนวนกว่า 190,000 คน และมีสมาชิกกลุ่มช่วยอ่านหน่อยนะอีกกว่า 19,000 คน โดยทั้งสองชุมชนได้รับประโยชน์จากเครื่องมือเพื่อสร้างการเข้าถึงของ Facebook นอกจากนี้ chatbot บน Messenger ของ Read for the Blind ยังช่วยให้ชุมชนสามารถเชื่อมต่อกับอาสาสมัครได้มากขึ้นอีกด้วย”

ในขณะที่ทั้งสองชุมชนกำลังเติบโตอย่างต่อเนื่อง ณัฐวุฒิ และชลทิพย์ ได้ตอกย้ำถึงความสำคัญของผู้นำและสมาชิกในการสร้างบทสนทนาอย่างเป็นประจำและให้ข้อมูลที่ถูกต้องและครบถ้วนเกี่ยวกับความมุ่งมั่นร่วมกันของกลุ่มแก่สมาชิกทุกคน ซึ่งรวมถึงการแจ้งกฎในการใช้งานของกลุ่มอย่างเป็นประจำ และสนับสนุนโพสต์เชิงบวกและเป็นตัวอย่างที่ดีจากสมาชิกของกลุ่ม